III UK 56/17
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2017-12-20
Skład orzekający: Andrzej Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca ustalenia stażu pracy dla celów emerytalnych, oparta na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli jej uzasadnienie nie spełnia wymogów formalnych dotyczących przesłanek przyjęcia skargi?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli jej uzasadnienie nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 398^4 § 2 k.p.c. i art. 398^9 § 1 k.p.c. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania musi zawierać wyodrębniony, jurydyczny wywód wykazujący istnienie jednej z przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., a nie polemikę z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji.Stan faktyczny
K.S. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu prawa do emerytury, kwestionując nieuwzględnienie okresu zatrudnienia w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej. Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny oddaliły jego odwołanie i apelację. K.S. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz wnosząc o przyjęcie skargi do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącego na rzecz organu rentowego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III UK 56/17 POSTANOWIENIE Dnia 20 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Wróbel w sprawie z odwołania K.S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. o emeryturę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 20 grudnia 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]. z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt III AUa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od skarżącego K.S. na rzecz organu rentowego ZUS Oddziału w R. 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w R. wyrokiem z dnia 15 marca 2016 r., sygn. akt IV U […], oddalił odwołanie K.S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R., odmawiającej mu prawa do emerytury. Sąd Apelacyjny w […]. wyrokiem z dnia 30 listopada 2016 r., wydanym w sprawie o sygn. akt III AUa […], na skutek apelacji K.S. od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w R., oddalił apelację. K.S. zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w […]. z dnia 30 listopada 2016 r. skargą kasacyjną w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na
2 treść wyroku, polegające na rażącym naruszeniu art. 6 ust. 2 pkt 1a, 6 ust. 1 pkt 2 i 6 ust. 2 pkt 12 ustawy emerytalno-rentowej przez wadliwe przyjęcie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na doliczenie do stażu pracy wnioskodawcy pozwalającego na przyznanie prawa do emerytury spornego okresu zatrudnienia w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w W.; 2. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na treść wyroku, a polegające na rażącym naruszeniu art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. poprzez: a. brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, nieprawidłową ocenę oraz sprzeczność ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, b. przekroczenie granic swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegające na dokonaniu oceny dowodów w sposób dowolny i uchybiający zasadom logiki oraz doświadczenia życiowego, skutkujące przyjęciem, że zarówno zeznania świadków, jak i wnioskodawcy, nie stanowią wiarygodnego materiału dowodowego, potwierdzającego zatrudnienie K.S. w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w W., c. niewyjaśnienie w sposób jasny i logiczny motywów przyjętego rozstrzygnięcia, co w konsekwencji uniemożliwia przeprowadzenie rzetelnej analizy rozstrzygnięcia i jego podważenia w ramach dwuinstancyjnego postępowania, d. brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego sprawy i przyjęcie, iż wpisy w legitymacji ubezpieczeniowej w zakresie dotyczącym spornego okresu są niewiarygodne. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w […]. oraz o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Jako podstawę wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący podał przepis art. 3984 § 1 pkt 3 w związku z art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania K.S. wskazał, że zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w […]. w sposób oczywisty narusza przepisy prawa, w szczególności art. 6 ust. 2 pkt 1a, 6 ust. 1 pkt 2 i 6 ust. 2 pkt 12 ustawy emerytalno-rentowej przez wadliwe przyjęcie, że zebrany w sprawie
3 materiał dowodowy nie pozwala na doliczenie do stażu pracy wnioskodawcy pozwalającego na przyznanie prawa do emerytury spornego okresu zatrudnienia w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w W. Zdaniem skarżącego, skarga winna zostać przyjęta i podlegać rozpoznaniu także ze względu na fakt, że w sprawie pojawiają się zagadnienia prawne i zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, a w szczególności art. 6 ust. 2 pkt 1a, 6 ust. 1 pkt 2 i 6 ust. 2 pkt 12 ustawy emerytalno-rentowej. Odpowiedzią na powyższą skargę kasacyjną Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej i nieuzasadnionej oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według stawek przewidzianych prawem w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Organ rentowy wyjaśnił, iż w jego ocenie ustalenia Sądu zasługują na pełną aprobatę i w związku z tym zarzuty skarżącego są chybione. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jednym z koniecznych elementów skargi kasacyjnej jest, jak wynika z art. 3984 § 2 k.p.c., wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania i jego uzasadnienie. Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określone są w art. 3989 § 1 k.p.c. i tylko one podlegają badaniu w tej fazie postępowania, a przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje wtedy, gdy zachodzi choćby jedna z nich. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powinno zatem koncentrować się na wykazaniu istnienia takiej przesłanki, przy czym treść tego uzasadnienia musi być oparta na argumentacji ściśle jurydycznej. Wymaganie to pozostaje w merytorycznym i funkcjonalnym związku z konstrukcją skargi kasacyjnej, w której rozpoznanie skargi następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c., tj. wówczas, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, bądź istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, czy też zachodzi nieważność postępowania lub gdy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
4 Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w związku z potrzebą wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów oraz w związku z oczywistym uzasadnieniem skargi. Odnośnie pierwszej z powołanych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący wskazał, iż wyrok Sądu Apelacyjnego w […]. w sposób oczywisty narusza przepisy prawa, a w szczególności art. 6 ust. 2 pkt 1a, 6 ust. 1 pkt 2 i 6 ust. 2 pkt 12 ustawy emerytalno-rentowej przez wadliwe przyjęcie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na doliczenie do stażu pracy wnioskodawcy pozwalającego na przyznanie prawa do emerytury spornego okresu zatrudnienia w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w W.. Sąd Najwyższy nie jest jednakże uprawniony do badania prawidłowości zarówno ustaleń faktycznych, jak i oceny dowodów, dokonanych przez sąd drugiej instancji. Sąd Najwyższy jako „sąd prawa”, rozpoznając nadzwyczajny środek odwoławczy w postaci skargi kasacyjnej, jest związany ustalonym stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.). Związanie to wyklucza nie tylko przeprowadzenie w jakimkolwiek zakresie dowodów, lecz także badanie, czy sąd drugiej instancji nie przekroczył granic swobodnej ich oceny. Ustrojową funkcją Sądu Najwyższego jest sprawowanie nadzoru judykacyjnego, w tym zapewnianie jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych. Z tego punktu widzenia każdy zarzut skargi kasacyjnej, który ma na celu polemikę z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji, chociażby pod pozorem błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania określonych przepisów prawa materialnego, z uwagi na jego sprzeczność z art. 3983 § 3 k.p.c. jest a limine niedopuszczalny (postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 czerwca 2006 r., IV CSK 100/06, niepublikowane; z 10 sierpnia 2006 r., V CSK 211/06, niepublikowane). Uzasadniając natomiast drugą z podanych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący podał, że zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, w postaci art. 6 ust. 2 pkt 1a, 6 ust. 1 pkt 2 i 6 ust. 2 pkt 12 ustawy emerytalno-rentowej. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie został w tym zakresie w żaden sposób uzasadniony. Tymczasem konstrukcyjne wymaganie skargi kasacyjnej przedstawienia uzasadnienia wniosku
5 o przyjęcie skargi do rozpoznania jest spełnione jedynie wtedy, gdy skarżący w wyodrębnionym - odrębnym od uzasadnienia podstaw kasacyjnych - wywodzie prawnym wykaże, że w sprawie występuje jedna z przesłanek przedsądu przewidzianych w art. 3989 § 1 k.p.c. W niniejszej sprawie takiego wywodu zabrakło. Tym samym wniosek o przyjęcie niniejszej skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie omawianej przesłanki nie zawiera argumentów, które mogłyby przekonać Sąd Najwyższy o konieczności rozstrzygnięcia przy merytorycznym rozpoznaniu skargi. Nie jest natomiast rzeczą Sądu Najwyższego doszukiwanie się wymaganej argumentacji w pozostałej części uzasadnienia skargi kasacyjnej (tak też Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 7 grudnia 2007 r., III CSK 319/07). Gdyby nawet podjąć się próby jej odszukania, to i tak w rozpoznawanej sprawie nie byłoby to możliwe - w całym uzasadnieniu skargi brak jest wyjaśnienia wskazanej kwestii. Biorąc powyższe pod rozwagę, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I USK 89/21 2021-02-19Czy skarga kasacyjna dotycząca ustalenia wysokości emerytury, oparta na zarzutach naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym oceny dowodów i ustaleń faktycznych, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najw…
- III UK 155/14 2015-02-04Czy skarga kasacyjna odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego w przedmiocie emerytury, w której zarzuca się naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestionuje ustalenia faktyczne i ocenę dowodów, m…
- II UK 221/13 2013-10-03Czy skarga kasacyjna w sprawie o wysokość emerytury powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli wnioskodawczyni nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów bud…
- I UK 397/16 2017-06-01Czy skarga kasacyjna od wyroku sądu drugiej instancji dotyczącego prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli nie wykazano w jej uzasadnieniu…
- II UK 584/16 2016-11-15Czy skarga kasacyjna w sprawie o wysokość świadczenia emerytalnego, oparta na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, gdy skarżący nie wyk…
Powołane przepisy
art. 6 ust. 2art. 328 § 2 KPCart. 3983 § 1 pkt 2 KPCart. 3984 § 1 pkt 3art. 3989 § 1 pkt 2art. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3983 § 3 KPC§ 2§ 1 pkt 2§ 1 pkt 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy