N 49/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk S. Wojtczak. Sędziowie: płk J. Juszczak (sprawozdawca), płk J. Jeż, płk J. Mielczarek, płk B. Bem (sędzia s. wojsk. - deleg.). Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr J. Siemianowski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 1982 r. na rozprawie sprawy Dariusza L. i Roberta S., prawomocnie skazanych w trybie doraźnym za popełnienie przestępstw określonych w art. 311 § 3 k.k. w zw. z art. 311 § 1 i art. 59 § 1 k.k. na kary po 4 lata pozbawienia wolności i po 2 lata pozbawienia praw publicznych, z powodu rewizji nadzwyczajnej, wniesionej przez Prezesa Izby Wojskowej Sądu Najwyższego na korzyść skazanych od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 19 czerwca 1982 r.,uwzględniając rewizję nadzwyczajną, wyrok uchylił i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w N.Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został rewizją nadzwyczajną Prezesa Izby Wojskowej Sądu Najwyższego, w której zarzucono sądowi pierwszej instancji obrazę prawa materialnego wskutek pominięcia w kwalifikacji prawnej przypisanych skazanym czynów art. 316 k.k., a ponadto obrazę przepisów postępowania wskutek rozpoznania tej sprawy i wydania wyroku w trybie doraźnym, mimo braku ku temu podstaw prawnych, określonych w art. 1 ust. 1 pkt 1 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania stanu wojennego, co miało wpływ na treść wyroku.W związku z tymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy obu skazanych do ponownego rozpoznania Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w N.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy po wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o uwzględnienie rewizji nadzwyczajnej, zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił w oparciu o zebrane w sprawie dowody, że skazani dopuścili się czynnej napaści na żołnierza starszego stopniem wojskowym, jednakże okoliczności tej nie uwzględnił przy prawnej ocenie ich czynu. Ustalając bowiem tę okoliczność, sąd powinien był w kwalifikacji prawnej czynu zastosować art. 316 k.k., czego jednak nie uczynił. Ten błąd doprowadził do jeszcze poważniejszych w swej wymowie i konsekwencjach uchybień procesowych. Chodzi bowiem o to, że art. 316 k.k. nie jest wymieniony w art. 1 ust. 1 pkt 1 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania stanu wojennego, wobec czego niedopuszczalne było rozpoznanie tej sprawy i wyrokowanie w trybie postępowania doraźnego.W rewizji nadzwyczajnej bowiem słusznie wywiedziono, że postępowanie doraźne - jako szczególne - może być stosowane jedynie w wypadkach wyraźnie przepisami prawa określonych. Nie jest zatem ono dopuszczalne wtedy, gdy choćby tylko jeden z przepisów prawa materialnego, określający kwalifikację zarzuconego sprawcy czynu przestępnego, nie był wymieniony w tych przepisach prawa procesowego, które stosowanie trybu doraźnego bądź nakazują, bądź dopuszczają.Bezzasadne stosowanie trybu doraźnego w niniejszej sprawie doprowadziło w konsekwencji do tego, że sprawę tę rozpoznał sąd niewłaściwy, skazani zaś pozbawieni zostali uprawnień do zaskarżenia wyroku rewizją zwykłą, a więc także możliwości rozpoznania ich sprawy przez sąd drugiej instancji. Ponadto niezasadnie orzeczono względem nich o karze z zastosowaniem art. 4 ust. 1 i 4 powołanego dekretu o postępowaniach szczególnych (...).Z tego wynika, że konsekwencje popełnionych przez sąd pierwszej instancji błędów są tak dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy istotne, że muszą skutkować uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do rozpoznania na rozprawie przez sąd właściwy, tj. przez Wojskowy Sąd Garnizonowy w N.