Rw 148/80

WyrokIzba Wojskowa1980-05-07

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie obowiązków służbowych w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, nawet niewielkiej, uzasadnia orzeczenie kary grzywny na podstawie art. 36 § 3 k.k. i czy wymierzone kary są rażąco niewspółmierne?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut obrazy art. 36 § 3 k.k. nie jest zasadny, ponieważ nawet niewielka korzyść majątkowa uzyskana w wyniku naruszenia obowiązków służbowych uzasadnia orzeczenie grzywny. Sąd podkreślił, że wystarczy, aby jeden z naruszonych obowiązków służbowych został naruszony w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Ponadto, Sąd uznał, że wymierzone kary nie są rażąco niewspółmierne, biorąc pod uwagę wagę naruszonych obowiązków służbowych, zwłaszcza w kontekście służby granicznej.
Stan faktyczny
Oskarżeni Józef M. i Jacek G. zostali skazani za przestępstwa określone w art. 325 § 1 i art. 327 § 1 k.k. z zastosowaniem art. 36 § 3 i art. 293 § 1 k.k. na kary aresztu wojskowego i grzywny. Obrońcy wnieśli rewizje, zarzucając obrazę prawa materialnego (art. 36 § 3 k.k.) i rażącą niewspółmierność kary. Oskarżeni przyjęli poczęstunek (piwo, wódka) od marynarza obcej bandery, co zostało uznane za przysporzenie sobie korzyści majątkowej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji obrońców i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w N.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak (sprawozdawca). Sędziowie płk J. Górski, ppłk E. Zawiłowski.Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk S. Przyjemski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 7 maja 1980 r. na rozprawie sprawy nieprawomocnie skazanych za przestępstwo określone w art. 325 § 1 i art. 327 § 1 k.k. - z zastosowaniem art. 36 § 3 i art. 293 § 1 k.k.: 1) Józefa M. na karę 1 roku i 3 miesięcy aresztu wojskowego oraz 1.500 zł grzywny i 2) Jacka G. na karę 1 roku aresztu wojskowego i 2.000 zł grzywny, z powodu rewizji wniesionych przez obrońców obydwóch oskarżonych od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 25 marca 1980 r.rewizji obrońców nie uwzględnił i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońcy obydwu oskarżonych w swoich rewizjach podnoszą zarzuty: 1) obrazy przepisu prawa materialnego - art. 387 pkt 1 k.p.k., a zwłaszcza art. 36 § 3 k.k. wskutek nieprawidłowego jego zastosowania oraz 2) rażącej niewspółmierności kary (art. 387 pkt 4 k.p.k.). Na tej podstawie domagają się też odpowiednio: 1) uchylenia orzeczonej oskarżonym kar grzywny oraz 2) złagodzenia wymierzonych im kar aresztu wojskowego, a gdy chodzi o obrońcę oskarżonego Jacka G. - także warunkowego zawieszenia wykonania tej kary.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu obrońcy oskarżonego Jacka G., który popierał rewizję wniesioną na korzyść tego oskarżonego, oraz po wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy w odniesieniu do obydwóch oskarżonych, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Podniesiony w rewizjach obrońców obydwóch oskarżonych zarzut obrazy art. 36 § 3 k.k. wskutek błędnego jego zastosowania nie jest zasadny. Jak wiadomo, proces ten obliguje sąd do orzeczenia grzywny w każdym wypadku, w którym sprawca działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. W związku z tym obrońca oskarżonego Jacka G. zauważa, że "nie ustalono, by działał on w celu osiągnięcia korzyści majątkowej", natomiast obrońca oskarżonego Józefa M. wywodzi, że przyjęcie przez tego oskarżonego poczęstunku w postaci 6 butelek piwa obcej produkcji (i podzielenie się nim z drugim oskarżonym) nie powinno być uznane za działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, przyjęcie bowiem takiego poczęstunku można co najwyżej poczytać za działanie w celu osiągnięcia korzyści osobistej.Tymczasem stanowisko wyrażone w rewizji obrońców oskarżonego Jacka G. jest zupełnie gołosłowne. W celu wykazania tej gołosłowności wystarczy odwołać się do uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w którym sąd pierwszej instancji wyraźnie ustalił, że oskarżeni - przyjmując podarunek od marynarza obcej bandery - spowodowali przysporzenie sobie korzyści majątkowej, a osiągnięcie tej korzyści było ich celem działania w momencie, kiedy naruszyli pkt 234 lit. c Regulamin Służby Granicznej - część II. Tego zaś ustalenia sądu pierwszej instancji - wbrew poglądowi reprezentowanemu w rewizji obrońców oskarżonego Józefa M. - nie da się zasadnie podważyć. Okoliczność, że osiągnięta przez oskarżonego korzyść majątkowa była niewielka, nie pozbawia sama przez się tej korzyści charakteru majątkowego. Dodać zaś należy, że materiał dowodowy sprawy nie upoważnia do stwierdzenia, iż oskarżeni przyjmując - wbrew wyraźnemu zakazowi zawartemu w Regulaminie Służby Granicznej - określony poczęstunek piwem (a oskarżony Jacek G. także wódką) działali w innym celu niż osiągnięcie wspomnianej korzyści. Dlatego też nie ma podstaw do wnioskowanego przez obie rewizje uchylenia orzeczonych wobec oskarżonych kar grzywny. Zrozumiałe jest przecież, że jeżeli przestępstwo określone w art. 325 § 1 k.k. polega w konkretnym wypadku na naruszeniu kilku obowiązków służbowych, to do orzeczenia za nie sprawcy kary grzywny na podstawie art. 36 § 3 k.k. wystarcza, by jeden z tych obowiązków naruszony został w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.II. Podobnie nie można podzielić drugiego zarzutu rewizji, tj. zarzutu rażącej niewspółmierności kary.To prawda, co podnoszą obrońcy w rewizjach, że obaj oskarżeni byli dotąd dobrymi obywatelami i żołnierzami, a na rozprawie okazali skruchę. Sąd pierwszej instancji okoliczności te jednak dostrzegł, a nie sposób zasadnie stwierdzić, że nie dał im należnego wyrazu w orzeczeniu o karze, skoro wiadomo, iż chodziło o naruszenie kilku podstawowych obowiązków służbowych - w sposób uniemożliwiający prawidłowe wykonanie zadania - i to tak ważnej służby, jaką jest służba graniczna.Dlatego też omówienie przez sąd pierwszej instancji warunkowego zawieszenia wykonania kary uzasadnione m. in. względem na dyscyplinę wojskową, utożsamionym w tym wypadku ze względu na społeczne oddziaływanie kary (art. 73 § 2 k.k.), również nie może być uznane za niesłuszne.A zatem brak także podstaw do zmiany orzeczenia tego sądu o karze (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 325 § 1art. 327 § 1 KKart. 36 § 3art. 293 § 1 KKart. 387 pkt 1 KPKart. 36 § 3 KKart. 387 pkt 4 KPKart. 325 § 1 KKart. 73 § 2 KK§ 1§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026.