Rw 153/82
WyrokIzba Wojskowa1982-03-24
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 301 § 1 k.k. zezwala na odroczenie kary pozbawienia wolności nieprzekraczającej 6 miesięcy do czasu ukończenia służby jedynie żołnierzowi służby zasadniczej, a także osobie powołanej do pełnienia takiej służby, czy też obejmuje szerszy krąg osób pełniących czynną służbę wojskową?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że art. 301 § 1 k.k. nie ogranicza możliwości odroczenia kary pozbawienia wolności do czasu ukończenia służby jedynie do żołnierzy służby zasadniczej i osób powołanych do takiej służby. Pełnienie czynnej służby wojskowej obejmuje wiele form poza służbą zasadniczą, co oznacza, że przepis ten może mieć zastosowanie do szerszego kręgu osób, w tym zmilitaryzowanych funkcjonariuszy rezerwy MO.Stan faktyczny
Oskarżeni zostali skazani za przestępstwo z art. 327 § 1 k.k. na kary po 6 miesięcy pozbawienia wolności z odroczeniem wykonania do czasu ukończenia służby. Prokurator wniósł rewizję, zarzucając błędne zastosowanie art. 301 k.k. i wymierzenie rażąco łagodnej kary. Sąd Najwyższy uznał rację prokuratora co do błędnego zastosowania przepisu, ale z urzędu zmienił wyrok, warunkowo zawieszając kary.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy z urzędu zmienił zaskarżony wyrok przez warunkowe zawieszenie wymierzonych oskarżonym kar na 2 lata i z tą zmianą wyrok utrzymał w mocy.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk C. Bakalarski (sprawozdawca).Sędziowie: płk E. Olczak, ppłk H. Góra (sędzia s. wojsk. deleg.)Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr J. Siemianowski.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 24 marca 1982 r. na rozprawie sprawy skazanych za przestępstwo określone w art. 327 § 1 k.k. Bolesława J. i Jerzego S. na kary po 6 miesięcy pozbawienia wolności z odroczeniem wykonania tych kar do czasu ukończenia przez nich służby, z powodu rewizji wniesionej przez Podprokuratora Wojskowej Prokuratury Okręgowej w N. od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 6 lutego 1982 r.nie uwzględnił rewizji prokuratora, natomiast z urzędu zmienił zaskarżony wyrok przez warunkowe zawieszenie - na podstawie art. 73 § 1 i art. 74 § 1 k.k. - wymierzonych oskarżonym kar na 2 lata,i z tą zmianą wyrok ten utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Prokurator zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego, polegającą na błędnym zastosowaniu art. 301 k.k., co doprowadziło do wymierzenia obu oskarżonym rażąco niewspółmiernie łagodnej kary zasadniczej, wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez wymierzenie obu oskarżonym kary w granicach 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, adekwatnej do znacznego stopnia społecznego niebezpieczeństwa zarzucanych im czynów.Na rozprawie przed Sądem Najwyższym przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej poparł rewizję, a oskarżony Bolesław J. prosił o umożliwienie mu powrotu do pracy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Prokurator ma rację w tej części rewizji, w której zarzuca sądowi pierwszej instancji błędne zastosowanie do oskarżonych art. 301 k.k. Oskarżeni bowiem jako szeregowcy rezerwy MO powołani zostali dnia 13 grudnia 1981 r. do służby w rezerwowym odwodzie MO i wprawdzie jako osoby zmilitaryzowane w myśl art. 3 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o przekazaniu do właściwości sądów wojskowych spraw o niektóre przestępstwa (...) w czasie obowiązywania stanu wojennego (Dz. U. Nr 29, poz. 157) podlegają orzecznictwu sądów wojskowych, jednakże tylko w myśl zasad określonych w art. 234 i 237 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL. Artykuł 234 tej ustawy stanowi, że osoby pełniące służbę w jednostkach zmilitaryzowanych ponoszą odpowiedzialność karną za przestępstwa popełnione w związku ze służbą według przepisów odnoszących się do żołnierzy w czynnej służbie wojskowej. Błąd sądu pierwszej instancji tkwi w przekonaniu, że art. 301 § 1 k.k. zezwala odroczyć karę pozbawienia wolności nie przekraczającą 6 miesięcy do czasu ukończenia służby jedynie żołnierzowi służby zasadniczej, a także osobie powołanej do pełnienia takiej służby. Odbywanie zasadniczej służby wojskowej jest pełnieniem czynnej służby wojskowej, ale nie odwrotnie. Pełnienie czynnej służby wojskowej zawiera wiele innych - poza służbą zasadniczą - jej form, co wynika m. in. z powołanego przez prokuratora w rewizji art. 62 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (...).
Powiązane orzeczenia
- N 27/71 1971-05-27Czy przekroczenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie od kary na podstawie art. 301 § 3 k.k. ma skutki procesowe w postaci nieważności czynności procesowej?
- Rw 1068/82 1982-12-06Czy czyn polegający na zaborze mienia społecznego przez osobę pełniącą służbę w jednostce zmilitaryzowanej, która miała obowiązek zapobiegać takim czynom, powinien być kwalifikowany z art. 325 § 2 k.k. w zb. z art. 199 §…
- Rw 333/82 1982-04-19Czy w sprawie osób pełniących służbę w jednostkach zmilitaryzowanych w okresie stanu wojennego, w kontekście odpowiedzialności karnej za przestępstwa związane ze służbą, można stosować przepisy postępowania karnego dotyc…
- Rw 134/70 1970-02-27Czy żołnierz, który samowolnie opuścił miejsce pobytu na okres krótszy niż 14 dni, popełnia przestępstwo z art. 303 § 3 k.k., czy też z art. 303 § 1 k.k., a jeśli tak, to czy istnieją podstawy do warunkowego zawieszenia…
- WK 44/02 2002-12-20Czy wobec żołnierza, który w chwili orzekania nie pełni już czynnej służby wojskowej, można orzec karę ograniczenia wolności na podstawie przepisów części wojskowej Kodeksu karnego, czy też należy stosować zasady ogólne?
Powołane przepisy
art. 327 § 1 KKart. 73 § 1art. 74 § 1 KKart. 301 KKart. 3art. 234art. 301 § 1 KKart. 62§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026.