Rw 223/82
WyrokIzba Wojskowa1982-04-14
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy późniejsze zgłoszenie się do odbycia zasadniczej służby wojskowej po terminie, w celu wyjaśnienia spraw związanych ze służbą, może stanowić podstawę do zmiany kwalifikacji prawnej czynu z art. 224 ust. 3 na art. 224 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL, jeśli pierwotny zamiar uchylenia się od służby był trwały?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że późniejsze zgłoszenie się do odbycia zasadniczej służby wojskowej, nawet w celu wyjaśnienia spraw związanych ze służbą, nie może stanowić podstawy do zmiany kwalifikacji prawnej czynu z art. 224 ust. 3 na art. 224 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL. Przestępstwo określone w art. 224 ust. 3 jest przestępstwem kierunkowym, a jego dokonanie następuje z chwilą realizacji znamion strony przedmiotowej, niezależnie od późniejszej zmiany zamiaru sprawcy.Stan faktyczny
Oskarżony nie zgłosił się w wyznaczonym terminie do odbycia zasadniczej służby wojskowej, co zostało zakwalifikowane jako przestępstwo z art. 224 ust. 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL. Oskarżony i jego obrońca wnieśli rewizję, argumentując, że czyn powinien być zakwalifikowany z art. 224 ust. 2 tej ustawy, a kara powinna zostać złagodzona. Oskarżony podniósł, że zgłosił się dobrowolnie do WKU po upływie terminu, co miało świadczyć o braku trwałego zamiaru uchylenia się od służby. Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji wniesionych przez oskarżonego i jego obrońcę, utrzymując w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w N.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk E. Zawiłowski. Sędziowie: płk W. Sieracki (sprawozdawca), S. Kosmal (sędzia s. wojsk. deleg.).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk Z. Nogacz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 1982 r. na rozprawie sprawy Władysława L., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 224 ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionych przez oskarżonego i jego obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 26 lutego 1982 r.nie uwzględnił rewizji obrońcy i oskarżonego, a zaskarżony wyrok w sprawie Władysława L. utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został rewizjami oskarżonego i jego obrońcy.Oskarżony, nie precyzując w swojej rewizji zarzutów i wniosków, stwierdził, że w dniu 5 lutego 1982 r. zgłosił się dobrowolnie do WKU w N. w celu odbycia zasadniczej służby wojskowej i że ten fakt wskazuje na to, iż nie zgłaszając się w wyznaczonym mu kartą powołania terminie w jednostce wojskowej w celu odbycia zasadniczej służby wojskowej nie działał w zamiarze trwałego uchylenia się od obowiązku odbycia służby.W rewizji obrońcy oskarżonego zawarty jest zarzut obrazy prawa materialnego przez zakwalifikowanie czynu oskarżonego z art. 224 ust. 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL, zamiast z art. 224 ust. 2 tej ustawy, oraz zarzut wymierzenia rażąco surowej kary. W związku z tymi zarzutami oskarżony wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku przez zakwalifikowanie czynu oskarżonego z art. 224 ust. 2 powołanej ustawy oraz przez złagodzenie wymierzonej tym wyrokiem kary i warunkowe zawieszenie jej wykonania.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu Wiceprokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zawarte w rewizjach oskarżonego i jego obrońcy wywody, zmierzające do uzasadnienia wniosku o zmianę zaskarżonego wyroku przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego z art. 224 ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL na art. 224 ust. 3 tej ustawy, nie są przekonujące. W uzasadnieniu bowiem zaskarżonego wyroku sąd pierwszej instancji wykazał, dlaczego i na jakich bezspornych faktach opierając się ustalił, że decyzja oskarżonego o niezgłoszeniu się (zgodnie z wręczoną mu w WKU i przyjętą przez niego kartą powołania) w dniu 27 lipca 1981 r. w Brygadzie WOP w N. podyktowana była celem trwałego uchylenia się przez niego od obowiązku odbycia zasadniczej służby wojskowej. Sąd Najwyższy, nie dopatrzywszy się w argumentacji sądu pierwszej instancji wadliwości zarówno natury faktycznej, jak i logicznej, doszedł do wniosku, że brak podstaw do zmiany ustaleń faktycznych zawartych w zaskarżonym wyroku oraz do poprawienia dokonanej przez sąd pierwszej instancji kwalifikacji prawnej popełnionego przez oskarżonego czynu, wyczerpującego znamiona przestępstwa określonego w art. 224 ust. 3 powołanej ustawy.Złożone w czasie rozprawy głównej wyjaśnienia oskarżonego, a także wywody zawarte w jego rewizji, że nie dopełnił obowiązku zgłoszenia się w wyznaczonym mu terminie w oznaczonej jednostce wojskowej z tego powodu, iż chciał wstąpić do zakonu (wyjaśnienia oskarżonego w czasie rozprawy głównej), albo też z tego powodu, iż znajdował się w trudnej sytuacji rodzinnej i pragnął pozostać w towarzystwie ukochanej dziewczyny (wywody oskarżonego zawarte w treści jego rewizji), nie są takimi okolicznościami, które mogłyby wyłączać jego odpowiedzialność karną za niezgłoszenie się w oznaczonej jednostce wojskowej w celu trwałego uchylenia się od obowiązku odbycia zasadniczej służby wojskowej. Bezspornie ustalony fakt, że oskarżony w dniu 5 lutego 1982 r., a więc po upływie przeszło 6 miesięcy od dnia 27 lipca 1981 r. (w którym obowiązany był stawić się w jednostce wojskowej w celu odbycia zasadniczej służby wojskowej), zgłosił się w WKU w N. w celu wyjaśnienia spraw związanych z jego służbą wojskową i że wtedy wyraził chęć odbycia zasadniczej służby wojskowej, nie może - ze względu na charakter popełnionego przez niego przestępstwa, jako przestępstwa kierunkowego, znamiennego celem trwałego uchylenia się od odbywania służby wojskowej - stanowić podstawy zmiany kwalifikacji prawnej dokonanego przez oskarżonego przestępstwa określonego w art. 224 ust. 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL. Dokonanie bowiem tego przestępstwa - jako kierunkowego (celowościowego) - następuje z chwilą realizacji jego znamion strony przedmiotowej, niezależnie od tego, czy i w jakim stopniu określony w ustawie cel został urzeczywistniony, oraz niezależnie od późniejszej zmiany zamiaru sprawcy i odstąpienia przezeń od realizacji tego celu.Z tych powodów brak podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku w części dotyczącej kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego (...).
Powiązane orzeczenia
- Rw 93/84 1984-03-12Czy kwalifikacja prawna czynu przypisanego osobie odbywającej zasadniczą służbę w obronie cywilnej, popełnionego w czasie tej służby, powinna uwzględniać przepis określający przestępstwo wojskowe w związku z przepisem us…
- Rw 253/83 1983-04-13Czy niezgłoszenie się do służby w obronie cywilnej w celu uchylenia się od jej pełnienia, w okresie zawieszenia stanu wojennego, podlega odpowiedzialności karnej na podstawie art. 231 ust. 1 pkt 2 ustawy o powszechnym ob…
- U 1/84 1984-10-22Jak należy kwalifikować czyny osób odbywających służbę w obronie cywilnej, które samowolnie opuściły oddział lub się do niego nie zgłosiły, w kontekście zniesienia stanu wojennego i późniejszych nowelizacji przepisów?
- Rw 196/76 1976-06-08Czy uchylanie się od odbycia czynnej służby wojskowej określonego rodzaju, zgodnie z aktem powołania, stanowi przestępstwo z art. 188 ust. 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL, nawet jeśli sprawca chciał pełnić sł…
- Rw 324/75 1975-07-14Czy niezgłoszenie się do odbywania zasadniczej służby wojskowej w oznaczonym terminie, bez zamiaru trwałego uchylenia się od tej służby, może być kwalifikowane jako przestępstwo z art. 188 ust. 3 ustawy o powszechnym obo…
Powołane przepisy
art. 224 ust. 3art. 224 ust. 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026.