Rw 303/72

WyrokIzba Wojskowa1972-04-13

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kwalifikacja prawna czynu z art. 311 § 3 k.k. powinna być stosowana również do współsprawców, którzy nie spowodowali bezpośrednio uszkodzenia ciała pokrzywdzonego, ale mogli je przewidzieć?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kwalifikacja prawna z art. 311 § 3 k.k. powinna być stosowana również do współsprawców, którzy nie spowodowali bezpośrednio uszkodzenia ciała pokrzywdzonego, ale mogli je przewidzieć. Wskazano, że warunkiem stosowania tego przepisu jest uszkodzenie ciała pokrzywdzonego powstałe jako wynik czynnej napaści, której uczestnikiem był oskarżony, nawet jeśli nie był on sprawcą tego uszkodzenia, ale co najmniej powinien był i mógł je przewidzieć. Zastosowanie kwalifikacji z art. 311 § 3 k.k. wyłącza możliwość kwalifikacji z art. 313 k.k.
Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę skazanych nieprawomocnie Stanisława Z., Józefa M. i Leszka D. za przestępstwa z art. 311 k.k. i powiązanych przepisów. Obrońcy i oskarżeni wnieśli rewizje, domagając się m.in. poprawienia kwalifikacji prawnej czynów i złagodzenia kar. Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji w całości, ale poprawił kwalifikację prawną czynów oskarżonych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji wniesionych przez obrońców i oskarżonych, ale poprawił kwalifikację prawną przestępstwa na prawidłową w stosunku do wszystkich oskarżonych.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Krasuski (sprawozdawca). Sędziowie: płk A. Kruszka, płk C. Lipski.Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: kpt W. Kubala.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na rozprawie sprawy skazanych nieprawomocnie: 1) Stanisława Z. za przestępstwo z art. 311 § 1, 2 i 3 w związku z art. 313 i 316 k.k. - na 5 lat pozbawienia wolności, 2) Józefa M. za przestępstwo z art. 311 § 1 i 2 w związku z art. 313 i 316 k.k. - na 4 lata pozbawienia wolności i 3) Leszka D. za przestępstwo z art. 311 § 1 i 2 w związku z art. 312 § 1, 313 i 316 k.k. - na 3 lata pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionych przez obrońcę oskarżonego Stanisława Z., przez oskarżonego Józefa M. i jego obrońcę oraz przez obrońcę oskarżonego Leszka D. od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 17 lutego 1972 r.,nie uwzględnił rewizji i na zasadzie art. 404 k.p.k. poprawił kwalifikację prawną przestępstwa (...) na prawidłową: w stosunku do Stanisława Z. i Józefa M. na art. 311 § 1, 2 i 3 w związku z art. 316 k.k., a w stosunku do Leszka D. - na art. 311 § 1, 2 i 3 w związku z art. 312 § 1 i art. 316 k.k.Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca oskarżonego Stanisława Z. wniósł w rewizji o poprawienie kwalifikacji prawnej jego czynu na art. 311 § 1 w związku z art. 316 k.k. i złagodzenie kary albo o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Oskarżony Józef M. w swej rewizji wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i złagodzenie kary. Jego obrońca wniósł ponadto o poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego na art. 312 k.k.Obrońca oskarżonego Leszka D. wniósł w rewizji o złagodzenie wymierzonej kary przy zastosowaniu art. 57 § 1 k.k.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wniosku o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania obrońca oskarżonego Stanisława Z. nie uzasadnił. Obrońca nie podniósł zastrzeżeń co do ustaleń faktycznych dokonanych w wyroku, a zakwestionował jedynie ocenę prawną czynu Stanisława Z. Nie zachodzi więc potrzeba ponownego rozpoznania sprawy.(...) Nietrafnie podał obrońca Stanisława Z. w wątpliwość kwalifikację jego czynu z art. 311 § 2 k.k., motywując to tym, że Jan B. chciał wstąpić do restauracji okazyjnie, nie był na służbie i przyjechał swym prywatnym samochodem. Sąd I instancji słusznie wskazał na to, że ten pokrzywdzony, będąc starszym stopniem służbowym, podjął interwencję w stosunku do oskarżonego Stanisława Z. zgodnie z przepisem pkt 55 regulaminu służby wewnętrznej Sił Zbrojnych PRL, a zatem wykonywał on w tym momencie obowiązki służbowe.Nietrafnie również zakwestionował obrońca Stanisława Z. kwalifikację jego czynu z art. 311 § 3 k.k., gdyż nie przekonywa twierdzenie, że doznany przez Jana B. krwiak na czole i uszkodzenie dolnej wargi nie naruszyły u niego funkcji narządu ciała, czego dowodzi fakt niekorzystania przez pokrzywdzonego ani przez jeden dzień ze zwolnienia lekarskiego. "Krwiak okolicy czołowej wielkości monety 2-złotowej, stłuczenie wargi górnej", "przecięcie wargi" doznane przez Jana B. - to nie tylko skutek w rodzaju otarcia naskórka czy przemijającego sińca, które zgodnie z ustalonym orzecznictwem nie stanowią uszkodzenia ciała. Ten skutek Sąd I instancji prawidłowo uznał za uszkodzenie ciała w sensie art. 311 § 3 k.k.Jednakże przyjęta w zaskarżonym wyroku kwalifikacja prawna przestępstwa wszystkich oskarżonych nie jest w pełni prawidłowa. Wprawdzie skutek czynnej napaści w postaci odniesionego przez Jana B. uszkodzenia ciała spowodowany został bezpośrednio przez oskarżonego Stanisława Z., jednakże zakwalifikowanie z art. 311 § 3 k.k. tylko jednego czynu nie jest trafne. Z tego bowiem przepisu powinny być zakwalifikowane również czyny oskarżonych Józefa M. i Leszka D., gdyż również oni - współdziałając ze sobą i ze Stanisławem Z. w różnych konfiguracjach osobowych - dokonali czynnej napaści na Jana B., a z tej "czynnej napaści wynikało uszkodzenie ciała" pokrzywdzonego. Z brzmienia przepisu § 3 art. 311 k.k. wynika, że warunkiem jego stosowania jest m.in. uszkodzenie ciała (lub rozstrój zdrowia) pokrzywdzonego, powstałe jako wynik czynnej napaści, której uczestnikiem był oskarżony, a więc również wtedy, gdy wprawdzie nie był on sprawcą tego uszkodzenia, ale co najmniej powinien był i mógł je przewidzieć. W takiej zaś sytuacji byli Józef M. i Leszek D.Zastosowanie kwalifikacji prawnej z art. 311 § 3 k.k. wyłącza możliwość kwalifikacji z art. 313 k.k., którą zwalczali obrońcy Stanisława Z. i Józefa M.Wnioski skarżących o złagodzenie wymierzonych kar nie są zasadne. Sąd orzekający uwzględnił i należycie ocenił te z przytoczonych w rewizjach okoliczności, które mają istotny wpływ na wysokość kary. Twierdzenie obrońcy Stanisława Z., że nie był on złym żołnierzem, nie odpowiada prawdzie, skoro z dowodów wynika, że był on właśnie złym żołnierzem. Nie przekonywa twierdzenie Józefa M. o zaskoczeniu go wypadkami, gdyż nie łagodzi to jego winy. Wprawdzie oskarżony Józef M. nie uczestniczył w zajściu na cmentarzu, jednakże w czasie bicia pokrzywdzonego z Leszkiem D. wymierzył mu przedtem cios w głowę. Najmniejszy zaś stosunkowo udział Leszka D. w pobiciu Jana B. znalazł, zdaniem instancji rewizyjnej, dostateczny wyraz w wymierzeniu mu kary najniższej w stosunku do pozostałych oskarżonych.Brak więc podstaw do uznania wymierzonych kar za rażąco niewspółmierne.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 311 § 1art. 313art. 312 § 1art. 404 KPKart. 316 KKart. 312 KKart. 57 § 1 KKart. 311 § 2 KKart. 311 § 3 KKart. 311 KKart. 313 KK§ 1

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności.