Rw 330/76

WyrokIzba Wojskowa1976-10-06

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pełnienie dyżuru palacza w kotłowni może być uznane za "służbę" w rozumieniu art. 327 § 1 k.k. w kontekście odpowiedzialności karnej żołnierza?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, uznając, że w obecnym stanie sprawy nie można jednoznacznie stwierdzić, czy pełniony przez oskarżonego dyżur palacza odpowiadał pojęciu "służby" w rozumieniu art. 327 § 1 k.k. Wskazano, że "służbą" w tym rozumieniu jest każda służba, do której pełnienia wyznacza się żołnierza, jednakże wyznaczenie to powinno odbywać się zgodnie z porządkiem wojskowym, przez uprawnionego przełożonego i w formie rozkazu. Brak takich danych w aktach sprawy uniemożliwia ocenę.
Stan faktyczny
Oskarżony, będąc żołnierzem, podczas pełnienia dyżuru palacza w kotłowni pił alkohol i zasnął, co doprowadziło do szkody. Wojskowy Sąd Garnizonowy skazał go za to przestępstwo. Obrońca wniósł rewizję, kwestionując kwalifikację prawną czynu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę prokuratorowi do uzupełnienia postępowania przygotowawczego.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak. Sędziowie: płk J. Górski (sprawozdawca), płk A. Szuszkiewicz (sędzia s. wojsk. del.).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr W. Kubala.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 6 października 1976 r. na rozprawie sprawy Andrzeja S., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 246 § 1 k.k. - z zastosowaniem art. 293 § 1 k.k. - na karę 2 lat aresztu wojskowego, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 30 sierpnia 1976 r. zaskarżony wyrok w związku z rewizją obrońcy uchylił i sprawę przekazał prokuratorowi do uzupełnienia postępowania przygotowawczego (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Oskarżony w czasie pełnienia dyżuru palacza - wbrew obowiązkowi zachowania trzeźwości - pił alkohol, jak również wbrew zakazowi spania lub drzemania w czasie dyżuru zasnął, a następstwem tego czynu była szkoda, której dyżur miał zapobiec, przeto można by rozważać zastosowanie art. 325 k.k., pod tym jednak warunkiem, że ów dyżur uznałoby się za "służbę", której tok pełnienia jest uregulowany przepisem lub zarządzeniem. Jest to jednak bardzo wątpliwe, jeżeli się zważy, że art. 325 k.k. dotyczy naruszenia obowiązku wynikającego z pełnienia służb "szczególnych", takich jak wartownicza, wewnętrzna, garnizonowa itp., z którymi trudno porównać pełnienie dyżuru palacza w kotłowni.Szerszy zakres ma pojęcie "służby" określonej w art. 327 k.k. "Służbą" w rozumieniu art. 327 § 1 k.k. jest każda służba, do której pełnienia wyznacza się żołnierza, bez względu na to, czy jej tok jest uregulowany przepisem czy też zarządzeniem. Wyznaczenie do takiej służby powinno jednak odbywać się zgodnie z wymaganiami porządku wojskowego, a więc przede wszystkim przez uprawnionego przełożonego wojskowego i w formie rozkazu. W aktach sprawy - poza instrukcją obsługi urządzeń kotłowni, mającą zastosowanie zarówno do palaczy będących żołnierzami, jak i palaczy będących cywilami - nie ma żadnych danych co do sposobu wyznaczania żołnierzy do pełnienia dyżuru palaczy, obejmowania i zdawania tego dyżuru itp. W związku z tym w obecnym stanie sprawy nie można zorientować się, czy pełniony przez oskarżonego dyżur palacza odpowiadał pojęciu "służby" określonej w art. 327 k.k.Konieczne jest więc wyjaśnienie tej kwestii przez przesłuchanie co do tego zarówno oskarżonego, jak i przełożonych oskarżonego, którzy ten dyżur ustalali i go wyznaczyli. Gdyby - po wyjaśnieniu tej kwestii - okazało się, że możliwe jest zastosowanie do oskarżonego art. 327 § 1 k.k., wówczas - przed wniesieniem nowego aktu oskarżenia - zajdzie potrzeba uzyskania wniosku dowódcy jednostki wojskowej o ściganie (art. 327 § 2 k.k.) lub wyraźnego oświadczenia prokuratora wojskowego, że wszczyna postępowanie karne o ten czyn na podstawie art. 576 § 1 k.p.k. Jest więc oczywiste, że w tej sytuacji zaskarżony wyrok musi ulec uchyleniu, a sprawa przekazaniu prokuratorowi wojskowemu do uzupełnienia postępowania przygotowawczego (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 246 § 1 KKart. 293 § 1 KKart. 325 KKart. 327 KKart. 327 § 1 KKart. 327 § 2 KKart. 576 § 1 KPK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026.