U 5/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk K. Mioduski. Sędziowie: płk A. Porzecki (sprawozdawca), płk Z. Krasuski, płk A. Kruszka, płk T. Nizielski, ppłk J. Gawrysiak, ppłk H. Kwaśny. Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk S. Wojtczak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu złożonego w trybie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 11, poz. 54) wniosku Prezesa Izby Wojskowej Sądu Najwyższego o podjęcie uchwały zawierającej odpowiedź na następujące pytanie prawne:"Czy zawiadomienie organów ścigania przez pokrzywdzonego o domniemanej kradzieży pojazdu mechanicznego nie będącego mieniem społecznym można uważać za akt jednoznaczny ze złożeniem wniosku o ściganie przewidzianego w art. 214 § 3 k.k.?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneOsoba pokrzywdzona, składając organom ścigania zawiadomienie o zaginięciu pojazdu, może się kierować różnymi względami. I tak np. posiadacz pojazdu mechanicznego, który ubezpieczył swój pojazd, obowiązany jest niezwłocznie zawiadomić najbliższą jednostkę Milicji Obywatelskiej o poniesionej szkodzie, powstałej między innymi wskutek kradzieży pojazdu (vide § 12, ust. 1 pkt 3 lit. b przepisów normujących ogólne warunki ubezpieczenia od uszkodzeń pojazdów samochodowych jednostek gospodarki nie uspołecznionej, wydanych przez Państwowy Zakład Ubezpieczeń i zatwierdzonych decyzją Ministra Finansów Nr BP/RMU/6001/282/67 z dnia 23 grudnia 1967 r.). Zawiadamiając o domniemanej kradzieży pojazdu, pokrzywdzony spełnia ciążący na nim obowiązek przewidziany w powołanych wyżej przepisach o ubezpieczeniu, i to często wyłącznie w celu uzyskania odszkodowania od PZU w wypadku powstania szkody, a nie w celu pociągnięcia sprawcy zaboru pojazdu do odpowiedzialności karnej.Składając zawiadomienie o zaginięciu pojazdu mechanicznego, pokrzywdzony może niekiedy działać wyłącznie w celu odzyskania przy pomocy organów MO zaginionego pojazdu, który mógł nie być ubezpieczony w ramach autocasco.Tak więc samo zawiadomienie organów ścigania o zaginięciu pojazdu mechanicznego nie wskazuje bynajmniej jednoznacznie na wolę pokrzywdzonego ścigania sprawcy zaboru pojazdu. Po wyjaśnieniu, że nie było kradzieży, lecz tylko zabór pojazdu w celu krótkotrwałego użycia, oraz po ujawnieniu osoby sprawcy, pokrzywdzony może uznać, że nie leży w jego interesie ściganie sprawcy w drodze postępowania karnego.Dlatego organy prowadzące postępowanie w sprawie zaginięcia pojazdu, w razie stwierdzenia znamion czynu z art. 214 § 1 k.k. i osoby sprawcy zaboru pojazdu, nie mogą prowadzić nadal postępowania bez wniosku pokrzywdzonego o ściganie sprawcy tego przestępstwa (art. 214 § 3 k.k.). Postępowanie takie może się toczyć dopiero po złożeniu przez pokrzywdzonego takiego wniosku. W razie braku wniosku postępowanie karne wszczęte na skutek zawiadomienia pokrzywdzonego o zaginięciu pojazdu mechanicznego podlega umorzeniu z mocy art. 11 pkt 4 k.p.k.Z tych przyczyn należało na postawione pytanie prawne udzielić odpowiedzi jak wyżej.