I KR 348/82
WyrokIzba Karna1983-01-27
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawca, który przyłącza się do innych osób dokonujących zaboru pojazdu mechanicznego w celu krótkotrwałego użycia, lub który zabiera porzucony pojazd w tym samym celu, może ponosić odpowiedzialność karną z art. 214 § 2 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przestępstwo z art. 214 § 2 k.k. (zabór pojazdu mechanicznego w celu krótkotrwałego użycia) zachodzi również wtedy, gdy sprawca przyłącza się do innych osób działających w tym samym celu, lub gdy zabiera pojazd porzucony przez innych sprawców. Kluczowe jest, aby sprawca miał zamiar współuczestniczenia w zaborze pojazdu w celu określonym w tym przepisie. W przypadku oskarżonego W., jego świadomość pochodzenia pojazdu i zamiar współuczestniczenia w przestępstwie potwierdzały jego działania jako kierowcy i późniejsze porzucenie pojazdu.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki skazał Mirosława W. za zabór w celu krótkotrwałego użycia samochodu marki "Ż." oraz za usiłowanie włamania do sklepu. Marek B. został skazany za przyjęcie zegarków pochodzących z przestępstwa. Obaj oskarżeni wnieśli rewizje do Sądu Najwyższego, kwestionując kwalifikację prawną czynów i wymierzone kary. Sąd Najwyższy rozpoznał rewizje obrońców.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w całości wobec obu oskarżonych, zasądzając od nich koszty postępowania odwoławczego i opłaty.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN T. Rink (spr.).Sędziowie SN: T. Rybicki, Z. Halota.Protokolant: I. Kazimierczak.Prokurator Prokuratury Generalnej: K. Grabiec.SentencjaSąd Najwyższy w Warszawie Izba Karna po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 1983 r. sprawy Mirosława Antoniego W., oskarżonego z art. 214 § 2 kk oraz art. 11 § 1 kk w zw. z art. 208 kk i oskarżonego Marka Józefa B., oskarżonego z art. 215 § 1 kk w zw. z art. 60 § 1 kk, z powodu rewizji wniesionych przez obrońców od wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia 30 czerwca 1982 r., sygn. II K 57/81,1.utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy;2.zasądza od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania odwoławczego oraz tytułem opłaty za II instancję: od osk. Mirosława W. - kwotę 3.800 złotych, a od oskarżonego Marka B. - kwotę 4.800 złotych,3.zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Zespołów Adwokackich nr 25 i nr 36 w W. po 1.500 złotych tytułem opłaty za obronę z urzędu w instancji odwoławczej.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 30 czerwca 1982 r., sygn. II K 57/81, uznał oskarżonego Mirosława Antoniego winnego tego, że:w styczniu 1981 r. w R., działając wspólnie i w porozumieniu z Wiesławem Z., Wiesławem W., Sławomirem M. i Sławomirem G., zabrał w celu krótkotrwałego użycia samochód marki "Ż." należący do Franciszka S., który następnie porzucił w stanie uszkodzonym w pobliżu S.,to jest przestępstwa z art. 214 § 2 kki skazał go za to na podstawie art. 214 § 2 kk na karę jednego roku pozbawienia wolności, nadto za winnego tego, że w styczniu 1981 r. w J., działając wspólnie i w porozumieniu ze Sławomirem M., Wiesławem Z., i Wiesławem W., usiłował dokonać włamania do sklepu należącego do W.Z.G.S. w R. poprzez przepiłowanie kłódki, lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na nieprzydatność użytych narzędzi,to jest przestępstwa z art. 11 § 1 kk w zw. z art. 208 kki skazał go za to na podstawie art. 11 § 1 kk w zw. z art. 208 kk i art. 36 § 2 i 3 kk na karę jednego roku pozbawienia wolności i dziesięć tysięcy złotych grzywny. Na podstawie art. 66 i 67 § 1 kk Sąd Wojewódzki orzekł karę łączną pozbawienia wolności w wysokości jednego roku, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres trzech lat, a na podstawie art. 83 § 3 kk zaliczył na poczet orzeczonej grzywny okres tymczasowego aresztowania od dnia 14 maja 1981 r. do dnia 25 maja 1981 r., przyjmując jeden dzień aresztu za równoważny grzywnie w kwocie 400 zł.Tymże wyrokiem Sąd Wojewódzki uznał oskarżonego Marka Józefa B. za winnego tego, że:w lutym 1981 r. w R., będąc uprzednio karany za umyślne przestępstwo podobne przed upływem 5 lat od odbycia kary pozbawienia wolności w wymiarze ponad 6 miesięcy, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przyjął od Marka K. 19 zegarków o łącznej wartości nie mniejszej niż 10.500 zł z zamiarem dalszej odsprzedaży z zyskiem, wiedząc że pochodzą z przestępstwa na szkodę G.S.S.Ch. - Oddział w K.,to jest przestępstwa z art. 215 § 1 kk w zw. z art. 60 § 1 kki skazał go za to na podstawie art. 215 § 1 kk w zw. z art. 60 § 1 kk na karę jednego roku pozbawienia wolności i na podstawie art. 36 § 2 i 3 kk na piętnaście tysięcy złotych grzywny.Tenże wyrok obejmuje ponadto: Wiesława Stanisława W. - skazanego z art. 208 kk., z art. 214 § 2 kk, z art. 11 § 1 w zw. z art. 208 kk i z art. 203 § 1 kk, Wiesława Wojciecha Z. - skazanego z art. 18 § 2 kk w zw. z art. 208 kk i art. 214 § 1 kk, art. 11 § 1 kk w zw. z art. 208 kk i art. 10 kk z 1932 r., Zbigniewa M. - skazanego z art. 215 § 1 kk i art. 203 § 1 kk, Sławomira M. - skazanego z art. 215 § 1 kk, 208 kk, 214 § 2 kk, 203 § 1 kk i art. 199 § 1 i 2 kk w zw. z art. 69 § 2, art. 70 kk i art. 73 § 1 i 2 kk z 1932 r., Marka Aleksandra K. - skazanego z art. 208 kk i art. 215 § 1 kk w zw. z art. 69 § 2, art. 70 i art. 73 § 1 i 2 kk z 1932 r., Czesława Mariana K. - skazanego z art. 203 § 1 kk, art. 199 § 2 kk i art. 215 § 1 kk, Zenona G. - skazanego z art. 215 § 1 kk w zbiegu z art. 203 § 1 kk i art. 199 § 1 kk i art. 58 kk, Sławomira Macieja G. - skazanego z art. 203 § 1 kk w zbiegu z art. 199 § 1 kk i art. 215 § 1 kk w zw. z art. 58 kk oraz Andrzeja Mirosława M. - skazanego z art. 208 kk w zbiegu z art. 203 § 1 kk i art. 199 § 2 kk w zw. z art. 58 kk.Wyrok Sądu Wojewódzkiego zaskarżony został przez obrońców oskarżonych Mirosława Antoniego W. i Marka Józefa B.Rewizja oskarżonego Mirosława W. zarzucając:1.błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na ustaleniu, że Mirosław W. w styczniu 1981 r. zabrał i porzucił pojazd mechaniczny w warunkach art. 214 § 2 kk oraz że wspólnie ze Sławomirem M., Wiesławem Z. i Wiesławem W. usiłował dokonać włamania do sklepu nr 23 w J. i w związku z tym2.obrazę art. 214 § 2 kk oraz art. 11 § 1 i art. 208 kk wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie Mirosława Antoniego W.Rewizja oskarżonego Marka B., zarzucając obrazę przepisu prawa materialnego - art. 215 § 1 kk, wynikającą z nieprawidłowego zastosowania do stanu faktycznego - wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku przez uznanie, że czyn oskarżonego B. należy zakwalifikować z art. 216 kk w zw. z art. 60 § 1 kk i wymierzenie znacznie łagodniejszej kary.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy rozważył, co następuje: Odnośnie rewizji oskarżonego Mirosława W.Jak wynika z uzasadnienia tej rewizji, nie kwestionuje ona ustaleń faktycznych i to tak w zakresie przestępstwa z art. 214 § 2 kk, jak i w zakresie przestępstwa z art. 11 § 1 w zw. z art. 208 kk. Rewizja wyraża pogląd, że skoro samochód marki "Ż." zabrany został w warunkach art. 214 kk z R. przez Wiesława W., Wiesława Z., Sławomira M. i Sławomira G., a oskarżony W. wsiadł do tego samochodu dopiero w R., kierował tym samochodem jeżdżąc do różnych miejscowości razem z współoskarżonymi, a następnie, pozostawiając współoskarżonych jechał tym samochodem sam najpierw do Z., a po dwóch dniach do S., gdzie go porzucił - to nie można mu przypisać przestępstwa z art. 214 kk. Rewizja powołuje się przy tym na uzasadnienie zaskarżonego wyroku wskazujące dyskusyjność takiego poglądu. Rewizja w tej części nie jest trafna, niesłusznie też Sąd Wojewódzki podkreśla świadomość dyskusyjności wyrażonego poglądu odnośnie zakwalifikowania prawnego tak ustalonego stanu faktycznego.Przestępstwo z art. 214 kk zachodzi również wtedy, gdy sprawca przyłącza się do innych sprawców, którzy zabrali w celu krótkotrwałego użycia pojazd mechaniczny - stanowiący mienie społeczne albo cudze mienie - działając w tym samym co oni celu, jak i wtedy, gdy sprawca zabiera w celu krótkotrwałego użycia pojazd mechaniczny zabrany wcześniej w tym samym celu i porzucony przez innego sprawcę czy sprawców. Decyduje zamiar sprawcy obejmujący współuczestniczenie w zaborze pojazdu mechanicznego w celu określonym w tym przepisie. Jeżeli więc oskarżony W. wsiadł w R. W. do samochodu marki "Ż." zabranego w R. w celu krótkotrwałowego użycia przez współoskarżonego Wiesława W. i innych oraz został przez nich powiadomiony o pochodzeniu tego samochodu i celu jego zaboru to jadąc tym samochodem i prowadząc go jako kierowca z R. W. do różnych okolicznych miejscowości oraz odwożąc współoskarżonych do miejscowości K. i następnie jeżdżąc sam tym samochodem i porzucając go w pobliżu S. w stanie uszkodzonym - nie może tłumaczyć się brakiem świadomości co do pochodzenia i celu zaboru samochodu i braku zamiaru współuczestniczenia w popełnieniu przestępstwa z art. 214 § 2 kk. O istnieniu jego bezpośredniego zamiaru popełnienia przestępstwa z art. 214 § 2 kk świadczy również współuczestniczenie osk. W. w usiłowaniu dokonania włamania do sklepu nr 23 w J. Ustalenia Sądu I instancji w tym zakresie nie zmienia fakt, że oskarżony W. wraz z współoskarżonym W. pozostali w samochodzie, podczas gdy Sławomir M. i Wiesław Z. dokonywali włamania, ponieważ z wyjaśnień Wiesława W., Wiesława Z., Sławomira M. wynika, że będąc w samochodzie oskarżony W. miał za zadanie obserwowanie, czy nikt nie nadchodzi. W usiłowanym włamaniu miał więc jako współsprawca przydzieloną określoną rolę, o czym zresztą wyraźnie wyjaśnił przesłuchiwany w dniu 25 maja 1981 r. Brak więc podstaw do uwzględnienia rewizji oskarżonego W., a ponieważ wymierzone mu za każdy z tych czynów kary oraz kara łączna pozbawienia wolności w rozmiarze jednego roku z warunkowym zawieszeniem tej wykonania na 3 lata oraz kara grzywny z zaliczeniem na jej poczet (aresztu) tymczasowego nie jest karą rażąco niewspółmierną w sensie surowości i przy uwzględnieniu okoliczności podmiotowych i przedmiotowych wyszczególnionych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - należało zaskarżony wyrok utrzymać w mocy.Co do rewizji oskarżonego Marka Józefa B.Rewizja ta nie jest trafna. Z wyjaśnień tego oskarżonego złożonych w toku postępowania przygotowawczego wynika, że otrzymał on od współoskarżonego Marka K. dwukrotnie zegarki produkcji radzieckiej nowe i z metkami w celu ich sprzedaży, najpierw cztery, a potem dziesięć zegarków. Wynika z tych wyjaśnień dalej, że miał sprzedać te zegarki po 500 zł za sztukę ewentualnie drożej, przy czym K. nie mówił, skąd pochodzą te zegarki, ale oskarżony B. domyślał się, że pochodzą z kradzieży, na co wskazywała cena, za jaką miał je sprzedać. Z wyjaśnień oskarżonego Marka K. wynika, że mówił oskarżonemu B., iż zegarki pochodzą z włamania i jego zdaniem nie trudno było się tego domyśleć, oraz że wręczył oskarżonemu B. w barze "P." 4 zegarki, a u siebie w domu 10 zegarków.Podczas rozprawy głównej oskarżony B. wyjaśnił, że nawet nie przypuszczał, iż zegarki pochodziły z kradzieży i że otrzymał tylko 9 zegarków, tj. 4 w barze a 5 w domu. Dowody te zostały przez Sąd I instancji prawidłowo ocenione a wysnuty z nich wniosek co do faktu popełnienia przez oskarżonego B. przestępstwa z art. 215 § 1 kk w zw. z art. 60 § 1 kk - z uwagi na jego uprzednią karalność i popełnienie tego czynu w warunkach recydywy - jest słuszny. Wymierzona oskarżonemu B. za to przestępstwo kara jednego roku pozbawienia wolności, a więc w granicach najniższego zagrożenia z art. 215 § 1 kk w zw. z art. 60 § 1 kk oraz kara grzywny w wysokości 15.000 zł, nie może być uznana za rażąco niewspółmierną w sensie surowości, dlatego też i co do tego oskarżonego należało wyrok utrzymać w mocy.O kosztach postępowania odwoławczego oraz opłacie za II instancją orzeczono na podstawie art. 547 § 1 i art. 7 oraz 24 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. (Dz. U. Nr 27, poz. 152) - o opłatach w sprawach karnych zmienionej ustawą z dnia 20 grudnia 1982 r. (Dz. U. Nr 45, poz.290), zaś o opłacie za obronę z urzędu na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 124) - prawo o adwokaturze.
Powiązane orzeczenia
- Rw 167/81 1981-05-28Czy można przypisać odpowiedzialność za przestępstwo zaboru pojazdu w celu krótkotrwałego użycia osobie, która jedynie wsiadła do pojazdu już zabranego przez inną osobę i wspólnie z nią go używała, bez udowodnienia jej w…
- II KR 144/78 1978-07-10Czy zabranie pojazdu mechanicznego w celu krótkotrwałego użycia, połączone z jego porzuceniem w okolicznościach stwarzających niebezpieczeństwo utraty lub uszkodzenia, może być kwalifikowane jako przestępstwo z art. 201…
- V KRN 175/73 1973-12-06Czy krótkotrwałe, bezprawne użycie pojazdu mechanicznego stanowiącego mienie społeczne, przez osobę do tego uprawnioną, stanowi przestępstwo z art. 214 § 2 k.k., jeśli sprawca nie miał zamiaru uszczuplenia mienia społecz…
- Rw 62/77 1977-03-08Czy w przypadku zaboru cudzego pojazdu mechanicznego w celu krótkotrwałego użycia, współsprawca odpowiada za porzucenie pojazdu w stanie uszkodzonym, nawet jeśli sam go nie uszkodził?
- VI KZP 32/73 1973-12-09Czy sprawca, który uszkadza pojazd mechaniczny podczas próby jego krótkotrwałego użycia, wyczerpuje swoim zachowaniem dwa oddzielne przestępstwa (art. 212 § 1 i art. 214 § 1 k.k.), czy też tylko jedno przestępstwo z art.…
Powołane przepisy
art. 214 § 2 kkart. 11 § 1 kkart. 208 kkart. 215 § 1 kkart. 60 § 1 kkart. 36 § 2art. 66art. 83 § 3 kkart. 208 kk.art. 11 § 1art. 203 § 1 kkart. 18 § 2 kk
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.