WA 12/13

Izba Wojskowa2013-06-18

Skład orzekający: Wiesław Błuś, Edward Matwijów, Marek Pietruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie powinno obejmować utracone dodatkowe wynagrodzenie roczne (tzw. trzynastkę) dla pracownika sfery budżetowej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pracownik sfery budżetowej, który był tymczasowo aresztowany, ma prawo do odszkodowania obejmującego utracone dodatkowe wynagrodzenie roczne (trzynastkę), jeśli spełnił warunki określone w ustawie o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym. Prawo do tego wynagrodzenia wynika z mocy prawa, a wnioskodawca nie musi wykazywać szczególnych uprawnień ponad te wynikające z ustawy.
Stan faktyczny
H. W. domagał się odszkodowania i zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie. Wojskowy Sąd Okręgowy zasądził odszkodowanie za szkodę i zadośćuczynienie za krzywdę. Pełnomocnik wnioskodawcy wniósł apelację, domagając się podwyższenia odszkodowania o kwotę utraconej "trzynastki" oraz zadośćuczynienia, wskazując na pogorszenie stanu zdrowia psychicznego i nagłośnienie sprawy w mediach. Sąd Najwyższy częściowo uwzględnił apelację.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w W. przez podwyższenie zasądzonego odszkodowania za poniesioną szkodę do kwoty 22.521,86 zł, a w pozostałej części utrzymał go w mocy. Postępowanie wolne jest od kosztów.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt: WA 12/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 czerwca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Błuś (przewodniczący) SSN Edward Matwijów (sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński Protokolant : Anna Krawiec przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płk. Juliusza Balceraka w sprawie cyw. H. W. o odszkodowanie i zadośćuczynienie, po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na rozprawie w dniu 18 czerwca 2013 r. apelacji, wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 28 marca 2013 r., sygn. akt […] 1. zaskarżony wyrok zmienia przez podwyższenie zasądzonego od Skarbu Państwa na rzecz H. W. odszkodowania za poniesioną szkodę do kwoty 22.521,86 zł (dwadzieścia dwa tysiące pięćset dwadzieścia jeden 86/100 złotych), a w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; 2. na podstawie art. 554 § 2 k.p.k. postępowanie wolne jest od kosztów. 2 UZASADNIENIE Wojskowy Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 28 marca 2013 r., na podstawie art. 552 § 4 k.p.k. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz H. W. kwotę 21.681,59 złotych tytułem odszkodowania za poniesioną szkodę oraz kwotę 40.000 złotych tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w związku z niewątpliwie niesłusznym tymczasowym aresztowaniem w postępowaniu karnym zakończonym prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 25 października 2011 r. Apelację od tego wyroku wniósł pełnomocnik wnioskodawcy, który zarzucił mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia obrazę prawa procesowego, a mianowicie art. 7 k.p.k. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, polegającą w szczególności na: „- nie uwzględnieniu obligatoryjnego charakteru dodatkowego wynagrodzenia rocznego, jaka przyznana zostałaby wnioskodawcy, gdyby pozostawał w zatrudnieniu, - nie docenieniu okoliczności wskazujących na niewspółmiernie większy od przyjętego rozmiar krzywdy jakiej doznał wnioskodawca na skutek niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania, których uwzględnienie miałoby istotne znaczenie dla prawidłowego określenia wysokości odszkodowania i zadośćuczynienia”. Na tej podstawie skarżący wniósł o podwyższenie wysokości zasądzonego odszkodowania o 840,27 zł, oraz wysokości zadośćuczynienia do kwoty zbliżonej do żądanej przez wnioskodawcę. Uzasadniając żądanie podwyższenia zadośćuczynienia do kwoty 200.000 złotych, pełnomocnik wnioskodawcy wskazał, iż Sąd pierwszej instancji w należytym stopniu nie uwzględnił przy ustalania wysokości zadośćuczynienia, stanu zdrowia psychicznego wnioskodawcy, który diametralnie uległ pogorszeniu z momentem jego tymczasowego aresztowania. Pełnej sprawności fizycznej i psychicznej wnioskodawca nie odzyskał do chwili obecnej o czym świadczy opinia 3 biegłych lekarzy psychiatrów o jego stanie zdrowia. Tymczasowe aresztowanie i tocząca się przeciwko wnioskodawcy sprawa karna została nagłośniona przez środki masowego przekazu do tego stopnia, że w sposób negatywny odbiła się ona na dalszym życiu wnioskodawcy w środowisku w którym przebywał. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Apelacja jest częściowo zasadna. W obszernych motywach zaskarżonego wyroku, uzasadniających wysokość zrekompensowania wnioskodawcy wyrządzonej szkody, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wnioskodawcy z tytułu tzw. trzynastki za lata 2004-2005 nie przysługuje utracone dodatkowe wynagrodzenie, ponieważ nie wykazał on, aby był uprawniony do tego rodzaju wynagrodzenia. Z zaprezentowanym stanowiskiem nie można się zgodzić. Po pierwsze bez znaczenia jest fakt, iż żądanie odszkodowania z tytułu utraconej trzynastki zostało złożone w toku toczącego się postępowania odszkodowawczego. Po drugie wnioskodawca, jako kasjer, a później portier był pracownikiem jednostki sfery budżetowej. Zgodnie z ustawą z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej był uprawniony z mocy prawa do wynagrodzenia rocznego po spełnieniu warunków wymienionych w powołanej wyżej ustawie. Zgłaszając żądanie przyznania mu odszkodowania z tego tytułu, nie ciążył na nim obowiązek wykazania jakiś szczególnych uprawnień. Z przytoczonych wyżej powodów również wynagrodzenie roczne w kwocie 840,27 zł, które przysługiwało wnioskodawcy stanowiło część składową odszkodowania i o tą kwotę należało je powiększyć. Nie można natomiast podzielić stanowiska pełnomocnika wnioskodawcy, iż zasądzona na jego rzecz kwota 40.000 złotych tytułem zadośćuczynienia jest niska. 4 Uważna lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w części dotyczącej przyznania mu zadośćuczynienia w takiej wysokości, prowadzi do wniosku, iż Sąd pierwszej instancji w sposób drobiazgowy i wnikliwy rozważył te wszystkie okoliczności, które miały wpływ na zobiektywizowaną krzywdę jakiej doznał pokrzywdzony. Nie uszły uwadze sądu meriti żadne z istotnych okoliczności mających wpływ na rozmiar krzywdy. Wbrew odmiennym twierdzeniom skarżącego zostały one we właściwym stopniu ocenione. Reasumując stwierdzić należy, iż okres tymczasowego aresztowania oraz dolegliwości z nim związane, a także te wszystkie negatywne skutki, których doznał wnioskodawca po jego rehabilitacji na skutek wyroku uniewinniającego, prowadzą do wniosku, że przyznane mu zadośćuczynienie w kwocie 40.000 zł nie jest rażąco niskie na tyle, aby zachodziła potrzeba jego podwyższenia. Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 554 § 2 KPKart. 552 § 4 KPKart. 7 KPK§ 2§ 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy