WK 3/16
Izba Wojskowa2016-03-17
Skład orzekający: Wiesław Błuś, Marian Buliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozpoznanie apelacji w sprawie karnej, w której postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem, przez sąd odwoławczy w jednoosobowym składzie sędziowskim stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że rozpoznanie apelacji w sprawie karnej, w której postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem, przez sąd odwoławczy w jednoosobowym składzie sędziowskim stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 29 § 1 w zw. z art. 449 § 1 k.p.k., sąd drugiej instancji powinien orzekać w składzie trzech sędziów. Nienależyta obsada sądu skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku w całości.Stan faktyczny
Wojskowy Sąd Garnizonowy warunkowo umorzył postępowanie karne wobec kpr. T. M. o przestępstwo oszustwa. Sąd Okręgowy zmienił wyrok w zakresie podstawy orzeczenia o świadczeniu pieniężnym. Naczelny Prokurator Wojskowy wniósł kasację, zarzucając rozpoznanie apelacji przez sąd odwoławczy w jednoosobowym składzie, podczas gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem, co wymagało składu trzyosobowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt: WK 3/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 marca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Janusz Godyń (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wiesław Błuś SSN Marian Buliński Protokolant : asystent SN Marcin Szlaga w sprawie kpr. T. M., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 17 marca 2016 r. kasacji na korzyść, wniesionej przez Naczelnego Prokuratora Wojskowego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt: […], zmieniającego wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w G. z dnia 25 sierpnia 2015 r., sygn. akt: […], uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE
2 W dniu 27 stycznia 2015 r. do Wojskowego Sądu Garnizonowego w G. wpłynął wniosek Wojskowego Prokuratora Garnizonowego w L. o warunkowe umorzenie postępowania karnego prowadzonego w formie śledztwa wobec kpr. T. M. Wojskowy Sąd Garnizonowy w G. wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2015 r. (sygn. akt: […]), na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k., warunkowo umorzył na okres próby wynoszący 2 lata postępowanie karne wobec kpr. T. M., oskarżonego o popełnienie przestępstwa określonego w art. 286 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. Na podstawie art. 67 § 3 k.k. w zw. z art. 39 pkt 7 k.k. w zw. z art. 49 § 1 k.k. Sąd orzekł wobec oskarżonego świadczenie pieniężne w kwocie 4.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, a na podstawie 333 § 1 k.k. zwrócił się do Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr […] w P. o wymierzenie kary przewidzianej w wojskowych przepisach dyscyplinarnych. Zasądzono również od oskarżonego stosowne koszty i opłaty. Wyrok ten został zaskarżony apelacją prokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w L. Zarządzeniem z dnia 29 września 2015 r. Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w P. wyznaczył do rozpoznania tego środka odwoławczego, na rozprawie apelacyjnej, jednoosobowy skład sądu. Wyrokiem z dnia 27 października 2015 r. (sygn. akt: […]) Wojskowy Sąd Okręgowy w P. zmienił zaskarżony wyrok poprzez przyjęcie za podstawę orzeczenia o świadczeniu pieniężnym art. 67 § 3 k.k. w zw. z art. 39 pkt 7 k.k. w zw. z art. 43a § 1 k.k. W pozostałym zakresie wyrok został utrzymany w mocy. Wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w P. został zaskarżony kasacją Naczelnego Prokuratora Wojskowego na korzyść skazanego. Skarżący zarzucił
3 orzeczeniu „uchybienie w postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej wymienione w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 449 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 29 § 1 k.p.k. w zw. z art. 654 § 3 k.p.k. w zw. z art. 646 zdanie 2 k.p.k., polegające na rozpoznaniu przez sąd odwoławczy na rozprawie sprawy kpr. T. M., oskarżonego o przestępstwo z art. 286 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. – wobec którego postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie śledztwa – w składzie jednego sędziego, podczas gdy przepis art. 29 § 1 k.p.k. w zw. z art. 449 § 1 k.p.k. i art. 654 § 3 k.p.k. w zw. z art. 646 zd. 2 k.p.k. obligował sąd drugiej instancji do rozpoznania apelacji w składzie 3 sędziów, przez co doszło do rozpoznania sprawy przez sąd nienależycie obsadzony.” i wniósł o „uchylenie wyroku sądu drugiej instancji w całości i przekazanie sprawy Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania.” Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna. Na wstępie rozważań należy zauważyć, że sprawa kpr. T. M. zawisła przed Wojskowym Sądem Okręgowym w P. po dniu 1 lipca 2015 r. W tej sytuacji, stosownie do treści art. 30 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw ,Dz. U. z dnia 25 października 2013 r., poz. 1247 ze zm., Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w P. wydając w dniu 29 września 2015 r. zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy apelacyjnej oraz Sąd odwoławczy orzekający na rozprawie w dniu 27 października 2015 r. powinni stosować Kodeks postępowania karnego w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 lipca 2015 r. Przepis art. 449 § 2 k.p.k. uzależnia skład Sądu odwoławczego od formy w jakiej zakończono postępowanie przygotowawcze
4 stanowiąc, że jeżeli było to dochodzenie, sąd orzeka na rozprawie jednoosobowo. Prawidłowy zatem skład Sądu odwoławczego na rozprawie apelacyjnej, jeżeli postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie śledztwa, określa art. 29 § 1 w zw. z art. 449 § 1 k.p.k., a nie art. 449 § 2 k.p.k. Stwierdzenie nienależytej obsady sądu (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.) sprawia, że niezależnie od wpływu tego uchybienia na treść orzeczenia zaskarżony wyrok należało uchylić w całości i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania. Rozpoznanie przez Sąd Najwyższy sprawy w trybie określonym w art. 535 § 5 k.p.k. spowodowane zostało uznaniem kasacji za oczywiście zasadną. eb
Powiązane orzeczenia
- IV KK 169/21 2021-05-26Czy rozpoznanie apelacji w składzie jednoosobowym przez sąd okręgowy, gdy postępowanie przygotowawcze było prowadzone w formie śledztwa, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?
- V KK 213/20 2020-12-03Czy rozpoznanie apelacji w sprawie zakończonej śledztwem przez sąd odwoławczy w składzie jednego sędziego stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia?
- V KK 525/20 2021-04-30Czy rozpoznanie apelacji w sprawie, w której postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie śledztwa, przez sąd odwoławczy w składzie jednoosobowym stanowi rażącą obrazę prawa procesowego skutkującą bezwzględną przy…
- II KK 380/17 2017-11-16Czy rozpoznanie apelacji przez sąd odwoławczy w jednoosobowym składzie sędziowskim, gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?
- IV KK 508/22 2023-01-18Czy rozpoznanie apelacji od wyroku skazującego w sprawie, w której postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem, a przypisane przestępstwo zagrożone jest karą pozbawienia wolności, której górna granica przekracza…
Powołane przepisy
art. 535 § 5 KPKart. 66 § 1 KKart. 67 § 1 KKart. 286 § 3 KKart. 286 § 1 KKart. 67 § 3 KKart. 39 pkt 7 KKart. 49 § 1 KKart. 43a § 1 KKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 449 § 1art. 29 § 1 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy