WO 4 15

Izba Wojskowa2015-05-28

Skład orzekający: Jerzy Steckiewicz, Marian Buliński, Jan Bogdan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia, który orzekał w sprawie skazania, powinien być wyłączony od udziału w postępowaniu o warunkowe przedterminowe zwolnienie, jeśli kara została już wykonana?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy postanowił, że nie wznawia postępowania. Stwierdzono, że sędzia, który orzekał w sprawie skazania, nie podlega wyłączeniu z mocy prawa od udziału w postępowaniu o warunkowe przedterminowe zwolnienie, jeśli kara została już wykonana. Wyłączenie sędziego z mocy prawa jest normą wyjątkową i nie podlega wykładni rozszerzającej. Orzekanie o winie i karze różni się od oceny prognozy kryminologicznej przy warunkowym przedterminowym zwolnieniu.
Stan faktyczny
Szer. rez. Ł. Z. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie odmowy udzielenia mu warunkowego przedterminowego zwolnienia. Argumentował, że sędzia, który orzekał w jego sprawie w drugiej instancji, podlegał wyłączeniu, ponieważ wcześniej orzekał w sprawie jego skazania. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z urzędu, badając, czy nie zaszła bezwzględna przesłanka odwoławcza z art. 439 § 1 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił, że postępowania nie wznawia się.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt: WO 4/15 POSTANOWIENIE Dnia 28 maja 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Steckiewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marian Buliński SSN Jan Bogdan Rychlicki Protokolant : Anna Krawiec przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płk. Zbigniewa Badelskiego w sprawie szer. rez. Ł. Z., po rozważeniu z urzędu na posiedzeniu w dniu 28 maja 2015 r., kwestii wznowienia postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt […] o odmowie udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia postanowił, że: postępowania nie wznawia się. UZASADNIENIE W dniu 27 listopada 2014 r., sygn. akt […], postanowieniem, Wojskowy Sąd Garnizonowy w P. odmówił udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia szer. rez. Ł. Z. Powodem takiego orzeczenia było przede wszystkim przekonanie Sądu, że skazany po zwolnieniu go z zakładu karnego nie będzie przestrzegał porządku prawnego. 2 Na to postanowienie wnioskodawca złożył zażalenie do Wojskowego Sądu Okręgowego w P. Sąd Odwoławczy w składzie ppłk. P. N., postanowieniem z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt […] zażalenia tego nie uwzględnił i wówczas szer. rez. Ł. Z. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie o podanej wyżej sygnaturze. Argumentował, iż wymieniony sędzia podlegał wyłączeniu, bowiem orzekał w sprawie o sygnaturze […]., kiedy to zapadł wyrok skazujący go i z tego powodu wskazany sędzia „nie orzeknie nigdy w sposób obiektywny…”. Wniosek o wznowienie postępowania został przez Prezesa Sądu Najwyższego – Izba Wojskowa potraktowany jako informacja o możliwości wystąpienia uchybienia, o którym mowa w art. 439 § 1 k.p.k. i w związku z tym sprawa została skierowana na posiedzenie, celem zbadania z urzędu, czy nie zaszła bezwzględna przesłanka odwoławcza. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wznowienie postępowania może nastąpić na wniosek strony lub z urzędu, przy czym w tym drugim przypadku tylko w razie ujawnienia się jednego z uchybień wymienionego w art. 439 § 1 k.p.k. W piśmie skazanego, które zostało potraktowane jako sygnał do działania z urzędu, w grę mogłaby wchodzić jedynie przesłanka, o której mowa w art.439 § 1 pkt 1 in fine, a mianowicie, że w wydaniu postanowienia Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 20 stycznia 2015 r., utrzymującego w mocy postanowienie Wojskowego Sądu Garnizonowego w P. z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. akt […], którym odmówiono skazanemu przedterminowego zwolnienia, brał udział sędzia, który wydał zaskarżone orzeczenie. Artykuł 40 k.p.k. reguluje kwestię wyłączenia sędziego od udziału w sprawie z mocy prawa, przy czym należy podkreślić, że jest to norma wyjątkowa i wobec tego nie można w oparciu o nią stosować interpretacji rozszerzającej. Określenie branie udziału w sprawie należy rozumieć w ten sposób, że sędzia wydawał lub brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, a następnie kontrolował je w toku instancji. Uwzględniając realia rozpoznawanej sprawy sytuacja taka nie zachodziła, bowiem sędzia ppłk P. N. nie wydawał w pierwszej instancji postanowienia w 3 sprawie warunkowego zwolnienia, a zatem orzekając w tej kwestii, w wyniku złożonego przez wnioskodawcę zażalenia w Sądzie Odwoławczym, nie kontrolował postanowienia, które wcześniej wydał. Wymieniony we wniosku sędzia 8 września 2005 r. orzekał natomiast w Sądzie I instancji i wydał wyrok, którym wnioskodawca został skazany za popełnienie przestępstwa określonego w art.191 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k. Orzeczenie to z czasem weszło w skład wyroku łącznego i wymierzona wówczas kara łączna została już wykonana. Aktualnie, szer. rez. Ł. Z. odbywa karę 6 lat pozbawienia wolności orzeczoną przez Sąd Rejonowy w L. i właśnie od tej kary skazany podjął próbę uzyskania warunkowego przeterminowanego zwolnienia. W świetle tych faktów nie sposób dopatrzeć się żadnych przesłanek uzasadniających, że sędzia ppłk P. N. z mocy prawa powinien był być wyłączony od udziału w sprawie warunkowego zwolnienia, bowiem w aktualnej sytuacji prawnej orzeczona przez sąd z jego udziałem kara została już wykonana. Należy też podkreślić, że wydanie wyroku skazującego, to – najkrócej mówiąc – orzekanie o winie i karze, zaś wypowiadanie się sądu w przedmiocie warunkowego przedterminowego zwolnienia, to ocena prognozy kryminologicznej z uwzględnieniem przesłanek, o których mowa w art. 77 § 1 k.k. Mając powyższe okoliczności na uwadze postanowiono, jak na wstępie. 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 439 § 1 KPKart.439 § 1 pkt 1art.191 § 1 KKart. 157 § 1 KKart. 77 § 1 KK§ 1§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy