WO 9 15

Izba Wojskowa2015-09-17

Skład orzekający: Jan Bogdan, Marek Pietruszyński, Andrzej Tomczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem, oparty na twierdzeniu o popełnieniu przestępstwa ukrycia lub zniszczenia dokumentacji, może być uwzględniony, jeśli czyn ten nie został stwierdzony prawomocnym wyrokiem skazującym lub innym orzeczeniem, a okoliczności te były już przedmiotem oceny sądu odwoławczego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania, uznając, że podstawa wznowienia z art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. wymaga, aby czyn, o którym mowa w tym przepisie, został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym lub innym orzeczeniem stwierdzającym niemożność wydania wyroku skazującego. W sytuacji, gdy zarzucane przestępstwo ukrycia lub zniszczenia dokumentacji nie zostało w ten sposób stwierdzone, a okoliczności te były już przedmiotem oceny sądu odwoławczego, nie można uznać zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania. W postępowaniu o wznowienie nie jest dopuszczalne ponowne badanie prawidłowości oceny materiału dowodowego dokonanej przez sądy orzekające.
Stan faktyczny
Pełnomocnik wnioskodawcy Z. P. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 12 lipca 2010 r. Wniosek oparto na twierdzeniu, że w toku postępowania dopuszczono się przestępstwa ukrycia i zniszczenia dokumentacji, co stanowi podstawę do wznowienia na podstawie art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. Wnioskodawca argumentował, że z teczki personalnej usunięto dokumenty dotyczące czynności operacyjnych. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, wskazując na brak spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania i obciążył wnioskodawcę kosztami sądowymi.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt: WO 9/15 POSTANOWIENIE Dnia 17 września 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Bogdan Rychlicki (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński SSN Andrzej Tomczyk bez udziału stron, w sprawie kmdr. por. rez. Z. D. oskarżonego z art. 270 § 1 k.k. i innych, po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 17 września 2015 r., wniosku pełnomocnika wnioskodawcy Z. P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 12 lipca 2010 r. p o s t a n o w i ł : 1. wniosek oddalić, 2. kosztami sądowymi postępowania o wznowienie obciążyć wnioskodawcę Z. P. UZASADNIENIE Kmdr. por. rez. Z. D. oskarżony został o to, że: „ w dniu 24 kwietnia 1978 roku w […]., pełniąc obowiązku starszego oficera kontrwywiadu wojskowego Wojskowej Służby Wewnętrznej w […] w stopniu porucznika marynarki, dopuścił się popełnienia zbrodni komunistycznej polegającej na tym, że podrobił oświadczenie o zaprzestaniu współpracy z kontrwywiadem przez Z. P., w ten sposób, iż wypełnił je osobiście wpisując dane Z. P. oraz 2 podpisał je nazwiskiem „P.”, a także będąc uprawnionym do wystawienia dokumentu poświadczył w nim nieprawdę, stwierdzając, że oświadczenie o zaprzestaniu współpracy przyjął osobiście od Z. P., czym działał na szkodę wyżej wymienionego, a sfałszowania dokumentu dokonał w celu użycia go jako autentycznego w teczce personalnej nr […] dotyczącej tajnego współpracownika o kryptonimie „J.”, tj. o popełnienie przestępstwa określonego w art. 270 § 1 k.k. i art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. Nr 155, poz. 1016 z późn. zm.)”. Wojskowy Sąd Garnizonowy w G. wyrokiem z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt […], przyjmując, że zarzucany oskarżonemu czyn nie stanowi zbrodni komunistycznej określonej w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1988 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 105 § 1 k.k. z 1969 r., w zw. z art. 15 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. przepisy wprowadzające Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 554 ze zm.) umorzył wobec niego postępowanie (pkt I wyroku). Wojskowy Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 12 lipca 2010 r., sygn. akt […], po rozpoznaniu apelacji prokuratora Instytutu Pamięci Narodowej Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wniesionej na niekorzyść oskarżonego oraz apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego Z. P. zmienił zaskarżony wyrok w pkt. I w ten sposób, że uzupełnił podstawę prawną umorzenia o art. 105 § 1 pkt 3 k.k. i umorzył postępowanie, a w pozostałym zakresie wyrok utrzymał w mocy. W dniu 13 maja 2015 r. pełnomocnik wnioskodawcy Z. P., na podstawie art. art. 540 § 1 pkt 1, 542 § 1 i 547 § 2 k.p.k. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego powołanym wyżej prawomocnym wyrokiem sądu odwoławczego. Skarżący wniósł o uchylenie obu zaskarżonych wyroków i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi odwoławczemu. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że oba orzekające sądy ustaliły, iż oskarżony dopuścił się przerobienia lub podrobienia dokumentów, a zatem według oceny 3 skarżącego w związku z postępowaniem „dopuszczono się przestępstwa” (jakiego ? – nie wskazano uwaga SN). Ponadto autor wniosku wskazał też, że wnioskodawca samodzielnie ustalił, że z teczki personalnej o numerze […] usunięto znaczną część dokumentów dotyczących prowadzenia wobec wnioskodawcy czynności operacyjnych. W związku z tym, zdaniem skarżącego, zaistniała określona w art. 541 § 1 pkt 1 k.p.k. podstawa do wznowienia postępowania poprzez popełnienie przestępstwa ukrycia i zniszczenia dokumentacji, mogącej dowodzić, że doszło do dokonania zbrodni komunistycznej. Sąd Najwyższy rozważył. Wniosek nie jest zasadny. Jakkolwiek został on sporządzony przez podmiot fachowy (radcę prawnego), to jego treść jednoznacznie wskazuje na to, że jego autor całkowicie zignorował ratio legis art. 541 § 1 k.p.k., skoro za podstawę wniosku przyjęto art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. Art. 541 § 1 k.p.k. stanowi, że czyn o którym mowa w art. 540 § 1 pkt 1 musi być ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że orzeczenie takie nie może zapaść z powodu przyczyn wymienionych w art. 17 § 1 pkt 3 -11 lub w art. 22. Ponadto w myśl § 2 art. 541 k.p.k. wniosek o wznowienie postępowania powinien wskazywać wyrok skazujący lub orzeczenie zapadłe w postępowaniu karnym stwierdzające niemożność wydania wyroku skazującego. Pełnomocnik wnioskodawcy nie wskazał tegoż orzeczenia, ponieważ w niniejszej sprawie, poza dwoma powołanymi wyżej wyrokami sądu pierwszej instancji oraz sądu odwoławczego nie zapadło żadne inne orzeczenie. Odnosząc się do argumentacji skarżącego, że w niniejszej sprawie popełniono przestępstwo zniszczenia lub ukrycia dokumentacji „mogącej dowodzić, że doszło do zbrodni komunistycznej” przypomnieć należało, że przedmiotem zaskarżenia w postępowaniu o wznowienie nie jest kwestia odpowiedzialności karnej sprawcy, którego dotyczy prawomocne orzeczenie kończące postępowanie lecz kwestia istnienia podstaw do wznowienia postępowania – in concreto – art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. Autor wniosku w jego uzasadnieniu, w rzeczy samej kwestionuje ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie. Okoliczności podniesione we wniosku stanowiły zarzuty apelacji pełnomocnika wnioskodawcy 4 (wówczas oskarżyciela posiłkowego k. 488-489) i były przedmiotem oceny sądu odwoławczego (k. 519-531). Należy zaakcentować, że w postępowaniu o wznowienie nie jest dopuszczalne badanie prawidłowości oceny materiału dowodowego dokonanej przez sądy orzekające w sprawie (por. post. SN z dnia 24 listopada 1994 r., , III KO 67/94, Wok. 1995, nr 2, s. 12, post. SN z 4 lipca 2006 r., V Ko 25/06, OSNwSK 2006, nr 1, poz. 1302). Skarżący nie wskazał też nowych faktów lub dowodów mogących stanowić podstawę do wznowienia postępowania, zaś podnoszone przez niego okoliczności są tego rodzaju, że uniemożliwiają ich sprawdzenie w trybie art. 97 k.p.k. W związku z tym, na podstawie art. 547 § 1 k.p.k. należało wniosek oddalić. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 639 k.p.k.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 270 § 1 KKart. 271 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 2 ust. 1art. 17 § 1 pkt 6 KPKart. 105 § 1 KKart. 15art. 105 § 1 pkt 3 KKart. 540 § 1 pkt 1art. 541 § 1 pkt 1 KPKart. 541 § 1 KPKart. 540 § 1 pkt 1 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy