WR 17/87
WyrokIzba Wojskowa1987-02-06
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zobowiązanie skazanego w wyroku karnym do wykonywania obowiązku alimentacyjnego wobec dzieci, mimo wcześniejszego zasądzenia tych alimentów w postępowaniu cywilnym, jest uzasadnione jako środek probacyjny?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że fakt wcześniejszego zasądzenia alimentów w postępowaniu cywilnym nie stoi na przeszkodzie późniejszemu zobowiązaniu skazanego w wyroku karnym do wykonywania tego obowiązku. Takie zobowiązanie może być celowe i niezbędne, zwłaszcza gdy sprawca dopuścił się przestępstwa przeciwko rodzinie i wykazywał tendencje do unikania spełniania obowiązku alimentacyjnego, co wymagało egzekucji w drodze postępowania cywilnego. Zastosowanie tego środka probacyjnego jest uzasadnione w świetle przepisów Kodeksu karnego.Stan faktyczny
Józef B. został skazany nieprawomocnie za przestępstwo z art. 184 § 1 k.k. w zb. z art. 156 § 2 k.k. na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem, kary dodatkowe (degradacja, podanie wyroku do publicznej wiadomości), nawiązki oraz zobowiązanie do podjęcia pracy, wykonywania obowiązku alimentacyjnego wobec dzieci i powstrzymywania się od nadużywania alkoholu. Obrońca zaskarżył wyrok, domagając się uchylenia kary degradacji i obowiązku alimentacyjnego z powodu rażącej surowości. Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 22 grudnia 1986 r.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk E. Zawiłowski. Sędziowie: płk E. Olczak (sprawozdawca), ppłk E. Matwijów.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Obara.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 1987 r. na rozprawie sprawy Józefa B., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 184 § 1 k.k. w zb. z art. 156 § 2 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 5 lat wraz z oddaniem go w tym okresie pod dozór kuratora sądowego oraz na kary dodatkowe - degradacji i podania wyroku do publicznej wiadomości z równoczesnym zasądzeniem od niego nawiązek: na rzecz PCK Oddział w N. w wysokości 5.000 zł i na rzecz pokrzywdzonej w wysokości 20.000 zł oraz zobowiązaniem go do podjęcia stałej pracy zarobkowej i wykonywania ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego wobec dwojga jego nieletnich dzieci i do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 22 grudnia 1986 r.zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca oskarżonego skarżący ten wyrok z powodu rażącej surowości wymierzonej oskarżonemu kary, w szczególności z powodu orzeczenia wobec oskarżonego - mimo braku celowości - kary dodatkowej degradacji i zobowiązania go do wykonywania ciążącego na nim obowiązku alimentowania nieletnich jego dzieci, domagał się zmiany zaskarżonego wyroku przez uchylenie orzeczonych wobec oskarżonego: kary dodatkowej - degradacji i wspomnianego obowiązku alimentacyjnego.Na rozprawie rewizyjnej obrońca i oskarżony zgodnie domagali się uwzględnienia omawianej rewizji, a przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej wnosił o jej nieuwzględnienie i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Sam fakt uprzedniego zasądzenia od sprawcy w postępowaniu cywilnym alimentów na rzecz jego małoletnich dzieci nie stoi na przeszkodzie do późniejszego zobowiązania go wyrokiem sądu karnego do wykonywania przezeń tego obowiązku alimentacyjnego w myśl art. 75 § 2 pkt 3 k.k. Przeciwnie, takie późniejsze zobowiązanie może okazać się celowe, a nawet wręcz niezbędne wobec takiego sprawcy, który dopuścił się przestępstwa przeciwko rodzinie i wykazywał tendencje do unikania spełniania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie rodziny tak dalece, że powstała potrzeba wyegzekwowania tych obowiązków od niego w drodze postępowania cywilnego.O taki przypadek, o którym mowa, chodzi w sprawie niniejszej. Oskarżony Józef B. popełnił długotrwałe przestępstwo przeciwko rodzinie, a przy tym uchylał się od łożenia na utrzymanie swych dwojga nieletnich dzieci, przez co narażał je na niemożność zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych. To stało się podstawą do wystąpienia przez ich matkę (żonę oskarżonego) na drogę postępowania cywilnego, w następstwie którego zasądzono na rzecz tych dzieci odpowiednie alimenty. A zatem nałożenie w tej sytuacji na oskarżonego w obecnym postępowaniu karnym - w związku z warunkowym zawieszeniem orzeczonej mu kary pozbawienia wolności zaskarżonym wyrokiem - obowiązku określonego w art. 75 § 2 pkt 3 k.k., jako środka probacyjnego, było w świetle art. 78 § 2 k.k. w pełni uzasadnione. Odmienne przekonanie skarżącego w tej materii jest chybione (...).
Powiązane orzeczenia
- III KK 625/19 2020-01-22Czy sąd może orzec wyrokiem nakazowym środek probacyjny w postaci obowiązku wykonywania obowiązku alimentacyjnego, gdy skazany został na karę samoistnej grzywny?
- II KK 14/22 2022-08-24Czy sąd może wydać wyrok nakazowy w sprawie o uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego, gdy istnieją wątpliwości co do możliwości zarobkowych oskarżonego i gdy w podobnym okresie toczy się inne postępowanie karne wobec…
- IV KK 176/22 2022-06-08Czy środek probacyjny w postaci obowiązku łożenia na utrzymanie małoletnich synów może zostać orzeczony lub utrzymany w mocy obok bezwzględnej kary pozbawienia wolności?
- IV KRN 303/53 1958-08-29Czy w przypadku uchylania się od obowiązku alimentacyjnego, sąd powinien rozważyć zastosowanie warunkowego zawieszenia kary, biorąc pod uwagę osobowość sprawcy i jego późniejsze działania naprawcze?
- III KK 76/18 2018-04-10Czy środek probacyjny w postaci zobowiązania do wykonywania obowiązku alimentacyjnego (art. 72 § 1 pkt 3 k.k.) może zostać orzeczony wobec skazanego na samoistną karę grzywny, bez warunkowego zawieszenia jej wykonania lu…
Powołane przepisy
art. 184 § 1 KKart. 156 § 2 KKart. 75 § 2 pkt 3 KKart. 78 § 2 KK§ 1§ 2§ 2 pkt 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.