WR 214/87

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk E. Zawiłowski. Sędziowie: płk E. Olczak (sprawozdawca), ppłk E. Matwijów.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Obara.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 25 maja 1987 r. na rozprawie sprawy Arkadiusza S., skazanego nieprawomocnie za przestępstwa określone w: 1) art. 214 § 1 k.k. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z degradacją, 2) art. 145 § 3 k.k. w zw. z art. 145 § 1 k.k. na karę 1 roku 6 miesięcy pozbawienia wolności i zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 5 lat - łącznie na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próbny wynoszący 5 lat z równoczesnym oddaniem oskarżonego pod dozór przełożonego, a następnie, tj. po ukończeniu służby wojskowej, pod dozór kuratora wyznaczonego przez właściwy sąd powszechny,z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 14 kwietnia 1987 r., uwzględniając rewizję prokuratora, zmienił zaskarżony wyrok przez:a) uzupełnienie opisu czynu określonego w pkt 1 wyroku zwrotem, że oskarżony porzucił pojazd w stanie uszkodzonym;b) poprawienie kwalifikacji prawnej tego czynu z art. 214 § 1 k.k. na prawidłową - z art. 214 § 2 k.k. i przyjęcie tego przepisu za podstawę wymiaru kary:c) uchylenie orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania wymierzonej oskarżonemu kary łącznej pozbawienia wolności oraz związanego z tym środka probacyjnego- i z tymi zmianami wyrok ten utrzymał w mocy; (...)..Uzasadnienie faktyczne(...) Prokurator w rewizji wniesionej od tego wyroku zarzucił m.in. obrazę przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 214 § 2 k.k., polegającą na uznaniu, że pojazdem w stanie uszkodzonym - w rozumieniu tego przepisu - jest jedynie pojazd nie nadający się do jazdy (...).Podnosząc ten zarzut, skarżący wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku przez uznanie, że oskarżony dopuścił się przestępstwa określonego w art. 214 § 2 k.k. wskutek porzucenia uszkodzonego pojazdu, który uprzednio zabrał, a nie - w art. 214 § 1 k.k. (...).Na rozprawie rewizyjnej przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej domagał się uwzględnienia tej rewizji, a obrońca oskarżonego wniósł o jej nieuwzględnienie i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:I. W kwestii zasadności kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego Arkadiusza S., opisanego w pkt 1 wyroku, nie sposób odmówić słuszności wywodom rewizji prokuratora, wskazującym na to, że sąd pierwszej instancji w następstwie błędnych ustaleń faktycznych, tj. z obrazą § 2 art. 214 k.k., zakwalifikował ten czyn oskarżonego z § 1 art. 214 k.k.Sąd pierwszej instancji, nie podzielając kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego z art. 214 § 2 k.k. - proponowanej w konkluzji aktu oskarżenia - swoje stanowisko w tej materii w zaskarżonym wyroku umotywował między innymi następująco: "Oczywiste jest to, że oskarżony zabrał samochód w celu krótkotrwałego użycia. Sąd tego jednak nie uznał, że pojazd ten został porzucony w stanie uszkodzonym. Pewne jest, że oskarżony opuścił ten samochód w innym miejscu, niż był zaparkowany przez właściciela. Pewne jest także to, że samochód ten był uszkodzony we wcześniejszym wypadku; jednakże nie był uszkodzony w takim stopniu, aby nie nadawał się do jazdy bez naprawy. Ponadto wkrótce po opuszczeniu go przez oskarżonego został odnaleziony przez świadków i zabezpieczony przez funkcjonariuszy MO. Nie było to zatem porzucenie w stanie uszkodzonym, o którym mowa w art. 214 § 2 k.k.Przedstawione stanowisko sądu pierwszej instancji nie przekonuje. Nie kwestionowany przez doktrynę (patrz np. "Kodeks karny z komentarzem" autorstwa I. Andrejewa, W. Świdy i W. Woltera, Wydawnictwo Prawnicze 1973, s. 655, teza 14 i 18 do § 2 art. 214 k.k.) ukształtował się pogląd, że określone w art. 214 § 2 k.k. porzucenie pojazdu mechanicznego oznacza zostawienie go przez sprawcę po prostu "na łasce losu", a stan uszkodzony pojazdu oznacza, że pojazd ten jest "w innym, gorszym stanie, niż był w chwili jego zaboru (...)".Zebrany w postępowaniu przygotowawczym i na rozprawie głównej materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że w konkretnej sprawie chodzi właśnie o omawiany rodzaj porzucenia w stanie uszkodzonym pojazdu mechanicznego - będącego przedmiotem uprzedniego zaboru przez oskarżonego w celu krótkotrwałego użycia go.Tak więc oskarżony najpierw zabrał - w celu krótkotrwałego użycia - wspomniany samochód "Fiat 126 p", po czym w następstwie spowodowania nim wypadku (najechania na inny - prawidłowo zaparkowany samochód "Łada", a następnie na pień ściętego drzewa) samochód ten w sposób istotny uszkodził, co ewidentnie wynika z orzeczenia biegłego do spraw techniki samochodowej i ruchu drogowego. Owego istotnego uszkodzenia nie dezawuuje fakt, że przy jego istnieniu samochód ów mógł być jeszcze uruchomiony. Wyrokowe stwierdzenie sądu, że samochód ten "nadawał się do jazdy bez naprawy", trzeba zasadnie kwestionować przy rozważeniu okoliczności, że oprócz uszkodzeń blacharskich samochód ten miał rozbite lampy reflektorowe i lampy kierunkowskazów. Po wjechaniu na trawnik i najechaniu tam tym samochodem na pień drzewa, w miejscu dość odległym od miejsca, z którego samochód ten został zabrany, oskarżony samochód ten opuścił - po prostu porzucił, nie mając świadomości tego, że jest ścigany przez świadków i że samochód ten zostanie wkrótce przez świadków tych odnaleziony i zabezpieczony przez funkcjonariuszy MO, którzy przypadkowo znaleźli się w pobliżu miejsca zdarzenia. Tak więc wspomniana wyrokowa konstatacja sądu pierwszej instancji, że w konkretnej sprawie wchodzi w grę takie uszkodzenie oraz porzucenie cudzego pojazdu mechanicznego, o którym traktuje ustawodawca w § 2 art. 214 k.k., nie wytrzymuje krytyki zarówno w orzecznictwie, jak w doktrynie oraz w dowodach zebranych w toku postępowania przygotowawczego i na rozprawie głównej. Dlatego uzasadniona jest konieczność zmiany zaskarżonego wyroku w jego części opisanej w pkt 1 lit. a i b (...).