WR 543/88

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Jeż.Sędziowie: ppłk B. Szerszenowicz (sprawozdawca), ppłk Z. Wiśniewski (s. wojsk.-deleg.).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk J. Jaroń.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 1988 r. na rozprawie sprawy nieprawomocnie skazanych:- Stanisława M. za przestępstwo określone w art. 199 § 1 k.k. w zb. z art. 265 § 1 k.k. i w zw. z art. 58 k.k., z zastosowaniem art. 36 § 3 k.k., i w art. 296 § 2 oraz art. 49 k.k. na kary: 9 miesięcy pozbawienia wolności, 70.000 zł grzywny, degradacji i podania wyroku do publicznej wiadomości z równoczesnym zasądzeniem na podstawie art. 363 § 1 k.p.k. odszkodowania na rzecz pokrzywdzonej jednostki wojskowej w wysokości 71.604 zł wraz z 8% od dnia wyrządzenia szkody;- Marka K. za przestępstwo określone w art. 199 § 1 k.k. w zb. z art. 265 § 1 k.k. i w zw. z art. 58 k.k., z zastosowaniem art. 36 § 3 k.k., i w art. 49 k.k. na kary: 1 roku pozbawienia wolności, 80.000 zł grzywny i podania wyroku do publicznej wiadomości z równoczesnym zasądzeniem na podstawie art. 363 § 1 k.p.k. odszkodowania na rzecz pokrzywdzonej jednostki wojskowej w wysokości 20.604 zł wraz z 8% od dnia wyrządzenia szkody;- Jana C. za przestępstwo określone w art. 199 § 1 k.k. w zw. z art. 58 k.k. i w zw. z art. 60 § 1 k.k., z zastosowaniem art. 61 k.k., i w art. 36 § 3 k.k. na kary: 10 miesięcy pozbawienia wolności i 70.000 zł grzywny z równoczesnym zasądzeniem na podstawie art. 363 § 1 k.p.k. odszkodowania na rzecz pokrzywdzonej jednostki wojskowej w wysokości 61.984 zł wraz z 8% od dnia wyrządzenia szkody, z powodu rewizji wniesionych przez obrońców wymienionych oskarżonych od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w K. z dnia 20 października 1988 r.:1) rewizji obrońcy oskarżonego Jana C. nie uwzględnił;2) uwzględniając rewizję obrońców pozostałych oskarżonych zaskarżony wyrok zmienił przez:a) warunkowe zawieszenie wykonania - na podstawie art. 73 § 1 i 2 oraz art. 74 § 1 k.k. - orzeczonych wobec Stanisława M. i Marka K. kar pozbawienia wolności na okres 3 lat,b) zaliczenie na poczet grzywien okresów tymczasowego aresztowania: Stanisławowi M. od dnia 8 sierpnia 1988 r. do dnia 21 października 1988 r. Markowi K. od dnia 13 sierpnia 1988 r. do dnia 21 października 1988 r., przyjmując jeden dzień aresztu za równoważny grzywnie w wysokości 1.000 zł - na podstawie art. 83 § 3 k.k.,c) uchylenie orzeczenia o zasądzeniu od oskarżonych Stanisława M. i Marka K. odszkodowań na rzecz jednostki wojskowej w S. oraz o zasądzeniu od oskarżonego Marka K. na rzecz Skarbu Państwa wpisu stosunkowego,d) zobowiązanie - na podstawie art. 75 § 3 k.k. - oskarżonych Stanisława M. i Marka K. do naprawienia w pierwszych 10 miesiącach okresu próby pozostałej części szkody w wysokości 22.208 zł;3) w związku z rewizją obrońcy oskarżonego Jana C. obniżył wysokość zasądzonego od niego odszkodowania na rzecz jednostki wojskowej w S. do wysokości 22.208 zł wraz z 8% od daty wyrządzenia szkody, a także obniżył zasądzoną od tego oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa należność z tytułu nie uiszczonego wpisu stosunkowego do wysokości 1.443 zł - utrzymując w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Rewizje od tego wyroku wnieśli obrońcy wymienionych oskarżonych.Obrońcy oskarżonych Stanisława M. i Marka K. podnieśli w swoich rewizjach zarzut rażącej surowości kary i domagali się na tej podstawie zmiany zaskarżonego wyroku przez warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonych wobec oskarżonych kar pozbawienia wolności.Natomiast obrońca oskarżonego Jana C. podniósł zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawię wyroku mającego wpływ na jego treść, a polegającego na uznaniu, że oskarżony dopuścił się zagarnięcia oleju napędowego, podczas gdy w rzeczywistości - zdaniem skarżącego - dokonał on jedynie przesunięcia tego mienia w ramach tej samej jednostki wojskowej. W związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej oskarżonego Jana C., i umorzenie postępowania.Po wysłuchaniu obrońców i oskarżonego Jana C. popierających rewizje, oraz przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, postulującego utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Uchylenie orzeczenia o zasądzeniu odszkodowań od oskarżonych Stanisława M. i Marka K. wiąże się z faktem warunkowego zawieszenia orzeczonych wobec nich kar pozbawienia wolności. Niemniej jednak stwierdzić należy, że sąd I instancji, zasądzając odszkodowanie, błędnie zinterpretował i zastosował art. 363 § 1 k.p.k. Przede wszystkim podkreślić należy, że przewidziany w art. 363 § 1 k.p.k. obowiązek zasądzenia odszkodowania obejmuje wyłącznie tę część szkody, która w chwili wyrokowania nie została naprawiona. W rozpoznawanej sprawie przeważająca część szkody została naprawiona dobrowolnie jeszcze przed datą wydania wyroku. Oskarżony Stanisław M. bowiem wpłacił na rzecz pokrzywdzonej jednostki tytułem odszkodowania 80.000 zł, natomiast oskarżony Marek K. - 41.000 zł. Tak więc do wyrównania pozostało tylko 22.208 zł i ta kwota powinna być przedmiotem rozstrzygnięć o zobowiązaniach odszkodowawczych. Tymczasem suma zasądzonych w rozpatrywanej sprawie przez sąd I instancji odszkodowań znacznie przekraczała wartość szkody.Ze względu na to, że oskarżony Jan C. jako współsprawca zagarnięcia mienia społecznego powinien partycypować w obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 363 § 1 k.p.k.. instancja odwoławcza obniżyła wartość zasądzonego od niego odszkodowania do wysokości 22.208 zł, tj. do wysokości szkody efektywnie istniejącej. Konsekwencją tego było obniżenie przypadającej od tego oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa należności z tytułu nie uiszczonego wpisu stosunkowego (...).