WR 74/89

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia ppłk J. Steckiewicz (sprawozdawca).Sędziowie: ppłk J. Medyk, mjr J. Malinowski (sędzia s. wojsk. - deleg.).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr F. Szymański.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 10 marca 1989 r. na rozprawie sprawy Dariusza P., skazanego nieprawomocnie za popełnienie przestępstwa określonego w art. 288 § 1 k.k. w zb. z art. 55 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych na karę 1 roku pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej na niekorzyść przez prokuratora od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w S. z dnia 25 stycznia 1989 r.zaskarżony wyrok uchylił i sprawę przekazał sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżył prokurator i zarzucił:1) obrazę przepisu prawa materialnego (art. 387 pkt 1 k.p.k.), tj. art. 60 § 1 k.k., polegającą na nieuznaniu, że przestępstwo określone w art. 288 § 1 k.k. jest przestępstwem podobnym do czynu określonego w art. 304 § 3 k.k.;2) obrazę przepisu postępowania (art. 387 pkt 2 k.p.k.), tj. art. 346 k.p.k., polegającą na nieuprzedzeniu obecnych na rozprawie stron o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej zarzuconego oskarżonemu czynu, a co miało wpływ na treść wydanego wyroku.W związku z tymi zarzutami prokurator wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania (...).(...) Jeżeli chodzi o obrazę przepisu postępowania (art. 346 k.p.k.), to prokurator zarzucił w rewizji, że sąd I instancji, wbrew twierdzeniu zawartemu w protokole rozprawy, nie uprzedził stron obecnych na rozprawie o możliwości zakwalifikowania czynu oskarżonego jako przestępstwa wyczerpującego również dyspozycję art. 303 § 1 k.k. Tym samym - wobec niezłożenia w sprawie przez dowódcę jednostki wojskowej wniosku o ściganie karne za to przestępstwo - prokurator został pozbawiony możliwości wszczęcia postępowania karnego w myśl art. 576 § 1 k.p.k.Na rozprawie przed Sądem Najwyższym przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej popierał rewizję prokuratora, natomiast obrońca wnosił o pozostawienie jej bez uwzględnienia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Jak wynika z materiałów dowodowych sprawy, sąd I instancji jednomyślnie, po wysłuchaniu protokolanta, odmówił sprostowania protokołu rozprawy głównej i nie uwzględnił żądania prokuratora, który domagał się wykreślenia z niego następującego zdania: "w związku z tym, co powiedział świadek, przewodniczący informuje strony o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego oskarżonemu" (cyt.).Ze względu na fakt, że na postanowienie sądu odmawiające sprostowania protokołu zażalenie nie przysługuje, uznać należy, iż kwestionowane w rewizji poinformowanie nastąpiło. Mimo to zasadny jest zarzut, że sąd I instancji dopuścił się obrazy art. 346 k.p.k. Stosownie do brzmienia art. 346 k.p.k., sąd orzekający - w wypadku przewidywania zmiany oceny prawnej czynu zarzucanego oskarżonemu - obowiązany jest uprzedzić o tym strony, gdy ma to dla nich znaczenie. Uprzedzając strony w myśl powołanego przepisu, sąd podaje kwalifikację prawną, jaka byłaby możliwa na tle ujawnionych okoliczności sprawy. Z dokonywanych i nie budzących w świetle powodów ustaleń sądu I instancji (por. chociażby opis przypisanego oskarżonemu czynu) wynika, że oskarżony niezależnie od przestępstwa określonego w art. 288 § 1 k.k. dopuścił się również przestępstwa określonego w art. 303 § 1 k.k. Przestępstwo, o którym mowa stanowi art. 303 § 1 k.k., ścigane jest na wniosek dowódcy jednostki wojskowej, jednakże wniosku takiego w niniejszej sprawie nie było. Artykuł 576 § 1 k.p.k. stanowi jednocześnie, że prokurator wojskowy może wszcząć postępowanie karne o to przestępstwo także bez wniosku dowódcy tej jednostki, jeżeli według oceny wymagają tego względy dyscypliny wojskowej.W niniejszej sprawie obraza art. 346 k.p.k. nastąpiła przez zbyt ogólnikowe i w efekcie niewiele mówiące stronom uprzedzenie ich o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej. Dotyczyło to zwłaszcza prokuratora, który mógł przecież wszcząć postępowanie karne o przestępstwo określone w art. 303 § 1 k.k.Uprzedzenie - w myśl art. 346 k.p.k. - obecnych na rozprawie stron o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej zarzucanego oskarżonemu czynu- na przestępstwo ścigane na wniosek dowódcy jednostki wojskowej, w wypadku gdy wniosek takie nie został złożony, ma istotne znaczenie dla prokuratora, gdyż umożliwia mu skorzystanie z uprawnienia przewidzianego w art. 576 § 1 k.p.k., tj. wszczęcie postępowania karnego także bez wniosku dowódcy tej jednostki.Biorąc zatem pod uwagę, że ta obraza przepisów postępowania mogła mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku, orzeczenie należało uchylić i sprawę przekazać sądowi I instancji do ponownego rozpoznania (...).