WZ 14/15
Izba Wojskowa2015-10-20
Skład orzekający: Jerzy Steckiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o uznanie za nieważne wyroku wojskowego sądu, którego akta nie zostały odnalezione w toku postępowania o ich odtworzenie, jest bezprzedmiotowy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o stwierdzenie nieważności wyroku wojskowego sądu jest bezprzedmiotowy, jeśli postępowanie o odtworzenie zaginionych akt nie doprowadziło do odnalezienia jakichkolwiek dowodów potwierdzających skazanie wnioskodawcy. Brak jakichkolwiek śladów postępowania sądowego, które miało doprowadzić do skazania, uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie wniosku o stwierdzenie nieważności wyroku.Stan faktyczny
R. O. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności wyroku wojskowego sądu w Olsztynie, twierdząc, że został skazany w marcu 1956 r. Postępowanie o odtworzenie zaginionych akt nie przyniosło rezultatów, nie odnaleziono żadnych dokumentów potwierdzających skazanie R. O. przez sąd wojskowy. Ustalono, że R. O. był skazywany przez sądy powszechne i kolegia ds. wykroczeń w późniejszych latach, a w okresie rzekomego odbywania kary pracował. Wojskowy Sąd Okręgowy umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie o umorzeniu postępowania z wniosku R. O. o uznanie wyroku za nieważne.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt: WZ 14/15 POSTANOWIENIE Dnia 20 października 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Steckiewicz Protokolant : Anna Krawiec przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płk. Jarosława Ciepłowskiego w sprawie R. O. po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 20 października 2015 r., zażalenia R. O. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2015 r., sygn. akt Ko (Un) 25/14 w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku R. O. o uznanie za nieważne wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w Olsztynie p o s t a n o w i ł : 1. utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie, 2. kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa, 3. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika wyznaczonego z urzędu adw. P. K. Kancelaria Adwokacka w W. 246,00 zł (dwieście czterdzieści sześć złotych, w tym 23 % podatku VAT). UZASADNIENIE
2 W związku z wnioskiem R. O. o stwierdzenie nieważności wyroku na mocy, którego, jak zeznawał, został skazany na karę 15 lat więzienia, a o którym wiedział tylko tyle, że wydany został przez sąd wojskowy w Olsztynie („sędzia miał łańcuch i był w mundurze” ) i miało to mieć miejsce „mniej więcej 26 – 27 marca” 1956 r., Wojskowy Sąd Garnizonowy w Olsztynie przeprowadził postępowanie o odtworzenie zaginionych lub zniszczonych akt. Przeprowadzona została szeroka kwerenda w archiwach Instytutu Pamięci Narodowej, archiwach państwowych, wojskowych i służby więziennej, które nie dały żadnego rezultatu; nie znaleziono bowiem niczego, co wiązałoby się ze skazaniem R. O. przez sąd wojskowy, nie tylko w podanym przez wnioskodawcę terminie, ale również w żadnym innym. Ustalono natomiast, że wnioskodawca był wielokrotnie skazywany, wyłącznie przez sądy powszechne lub kolegia ds. wykroczeń i miało to miejsce w okresach od 25 czerwca 1959 r. do 12 września 1971 r. (k. 18 akt o sygnaturze Ko 52/14). Ustalono ponadto, że R. O. w okresie, w którym miał rzekomo odbywać karę, pracował i nie były to jednostki penitencjarne. W świetle tych faktów Wojskowy Sąd Garnizonowy w Olsztynie postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2015 r., sygn. akt Ko 52/14 stwierdził, że odtworzenie akt sprawy dotyczących R. O., nie jest możliwe. Na to postanowienie R. O. złożył zażalenie do Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie, który postanowieniem z dnia 16 czerwca 2015 r., sygn. akt Kz 3/15 nie uwzględnił go z argumentacją odwołującą się do ustaleń Sądu I instancji. Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2015 r., sygn. akt Ko (un )25/14 umorzył postępowanie z wniosku R. O. o uznanie za nieważne wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w Olsztynie, dotyczącego R. O. z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, że w oparciu o zebrane, w wyniku postępowania o odtworzenie akt, dowody nie wskazują w najmniejszym nawet stopniu, że R. O. był kiedykolwiek skazany przez sąd wojskowy w Olsztynie, a zatem wobec bezprzedmiotowości złożonego wniosku postępowanie należało umorzyć.
3 Na to postanowienie R. O. złożył zażalenie do Sądu Najwyższego – Izba Wojskowa. Należy podkreślić, że jest ono trudne do odczytania (rękopis), ale przede wszystkim, z uwagi na styl, jest częściami niezrozumiałe. Mimo tej uwagi nie ulega wątpliwości, że wnioskodawca nie zgadza się z postanowieniem Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie i czuje się „pokrzywdzony i oszukany przez dawny ustrój, sądy i ZUS”. Wskazuje na szykany, które dotykały go w czasie odbywania kary oraz liczy na to, że okres jej odbywania, połączony z ciężką pracą, zostanie mu zaliczony do wysługi, a to z kolei pozwoli podwyższyć mu wysokość otrzymywanej renty. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Sformułowany, w formie dosyć ogólnej, przez wnioskodawcę zarzut podważający rzetelność przeprowadzonego postępowania odtwarzającego, jest oczywiście nieuzasadniony. Wręcz przeciwnie był on bardzo szeroki i wnikliwy o czym dobitnie zaświadcza zgromadzona w aktach korespondencja Sądu z dziesiątkami instytucji (szczegóły w postanowieniu z 3 sierpnia 2015 r.) mogącymi merytorycznie wypowiedzieć się w przedmiotowej sprawie. Również zeznania R. O., bardzo ogólne i chaotyczne, nie pozwoliły dokonać ustaleń oczekiwanych przez wnioskodawcę. W konsekwencji nie ma żadnych podstaw do uznania za realne twierdzenie R. O., że doszło do jego skazania przez „sąd wojskowy w Olsztynie” i dlatego zaskarżone postanowienie należało uznać za prawidłowe, a jego uzasadnienie - przekonujące. Z tych powodów postanowiono, jak na wstępie. Pouczenie: zgodnie z art. 426 § 1 k.p.k. zażalenie na niniejsze postanowienie nie przysługuje.
Powiązane orzeczenia
- WZ 27/12 2012-10-04Czy wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia wydanego wobec osoby represjonowanej za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego może zostać uwzględniony, gdy akta postępowania uległy zniszczeniu, a ze…
- I KZP 28/91 1991-09-25Który sąd – wojewódzki czy wojskowy sąd okręgowy – jest rzeczowo właściwy do orzekania w przedmiocie wniosku o uznanie za nieważne orzeczenia byłego Wojskowego Sądu Rejonowego, skazującego z art. 86 § 1 k.k. Wojska Polsk…
- WK 3/13 2013-05-09Czy Wojskowy Sąd Okręgowy w W. był właściwy do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności wyroku wydanego wobec osoby cywilnej, jeśli czyny przypisane tej osobie zostały ostatecznie zakwalifikowane jako przestępstwo…
- WK 2/14 2014-05-07Czy Wojskowy Sąd Okręgowy w W. był właściwy do stwierdzenia nieważności wyroku wydanego wobec osoby cywilnej, jeśli czyny przypisane tej osobie, po korekcie, wyczerpywały znamiona przestępstwa podlegającego jurysdykcji s…
- V KK 545/23 2024-03-12Czy postanowienie o stwierdzeniu nieważności wyroku wydane w późniejszym postępowaniu jest dotknięte bezwzględną przyczyną odwoławczą z powodu wcześniejszego prawomocnego zakończenia postępowania w tej samej sprawie?
Powołane przepisy
art. 426 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy