WZ 2/13
Izba Wojskowa2013-02-07
Skład orzekający: Edward Matwijów, Jerzy Steckiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzeczność interesów między oskarżonymi, która istniała w poprzednim postępowaniu i była podstawą do stwierdzenia tej sprzeczności przez sąd pierwszej instancji, nadal uzasadnia ingerencję sądu w trybie art. 85 § 2 k.p.k., jeśli w obecnym postępowaniu obrońcy nie reprezentują już obu oskarżonych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że brak jest podstaw do ingerencji w trybie art. 85 § 2 k.p.k., jeśli w aktualnym postępowaniu żaden z obrońców nie reprezentuje już obu oskarżonych, między którymi istnieje sprzeczność interesów. Wadliwie ukształtowana obrona w poprzednim procesie nie może być podstawą do ingerencji w obecnym, jeśli obecna sytuacja procesowa nie narusza już zakazu obrony z art. 85 § 1 k.p.k.Stan faktyczny
Wojskowy Sąd Okręgowy stwierdził sprzeczność interesów między oskarżonymi A. O. i T. B., co uniemożliwiało udział ich dotychczasowych obrońców w sprawie. Oskarżony T. B. pomawiał oskarżonego A. O. o wydanie rozkazu otwarcia ognia. W poprzednim procesie obaj oskarżeni byli reprezentowani przez tych samych obrońców. Po uchyleniu orzeczenia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, oskarżony T. B. wypowiedział pełnomocnictwo dotychczasowym obrońcom i uzyskał obrońcę z urzędu. Obrońca A. O. wniósł zażalenie na postanowienie o sprzeczności interesów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt: WZ 2/13 POSTANOWIENIE Dnia 7 lutego 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Edward Matwijów (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jerzy Steckiewicz SWSO del. do SN płk Krzysztof Mastalerz Protokolant :Marcin Szlaga po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 7 lutego 2013 r., zażalenia obrońcy oskarżonego A. O. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 9 stycznia 2013 r., stwierdzającego sprzeczność interesów oskarżonych A. O. i T. B. p o s t a n o w i ł: zaskarżone postanowienie uchylić. UZASADNIENIE Wojskowy Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 9 stycznia 2013 r. na podstawie art. 85 § 2 k.p.k. stwierdził sprzeczność interesów oskarżonych chor. A. O. oraz plut. rez. T. B., która uniemożliwia udział w niniejszej sprawie obrońców adw. A. R., adw. M. G. i adw. P. D. W uzasadnieniu swojej decyzji Sąd stwierdził, że w poprzednim procesie (przed uchyleniem orzeczenia), wszyscy trzej obrońcy reprezentowali zarówno oskarżonego A. O. jak i oskarżonego T. B.
2 Występująca w tej sprawie od początku procesu kolizja interesów pomiędzy tymi oskarżonymi polega na tym, że oskarżony plut. rez. T. B. pomawia oskarżonego chor. A. O. o wydanie rozkazu otwarcia ognia z moździerza kal. 60 mm w dniu 16 sierpnia 2007 r. w rejonie miejscowości N. w Afganistanie, czemu oskarżony O. zaprzecza. W ocenie Sądu pierwszej instancji taka sytuacja procesowa uniemożliwia dalszy łączny udział wszystkich trzech obrońców w aktualnie prowadzonym postępowaniu. Kolizji interesów o której była mowa wyżej nie zmienia fakt, że w toczącym się obecnie postępowaniu, obu oskarżonych nie reprezentują już ci sami obrońcy. Na to postanowienie zażalenie wniósł adw. P. D., który orzeczeniu temu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, mający wpływ na jego treść a polegający na bezzasadnym uznaniu przez Sąd pierwszej instancji, iż istnieje sprzeczność interesów obrony oskarżonego A. O. i T. B., których to oskarżonych obrońca ten reprezentuje. Tymczasem w aktualnej sytuacji procesowej broni on tylko A. O. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Zażalenie obrońcy zasługiwało na uwzględnienie. Bezspornym jest fakt, że od początku postępowania w tej sprawie, w wyniku wzajemnych pomówień pomiędzy oskarżonymi A. O. i T. B. zachodziła sprzeczność interesów i że byli oni reprezentowani przez tych samych obrońców. Realizowana zatem wobec oskarżonego O. i oskarżonego B. obrona przez tych samych obrońców, w sposób rażący naruszała zakaz wynikający z treści art. 85 § 1 k.p.k. Wbrew twierdzeniom autora zażalenia, jako obrońca oskarżonego A. O. nie powinien on reprezentować oskarżonego T. B. na podstawie substytucji udzielonej mu przez obrońców tego oskarżonego. Jak wynika z okoliczności sprawy od czasu uchylenia orzeczenia i przekazania jej do ponownego rozpoznania, nie została podjęta interwencja rozwiązania sprzeczności interesów oskarżonych przez obrońców, ani też przez samych oskarżonych, a także przez Sąd.
3 Podczas ponownego rozpoznania sprawy, na rozprawie w dniu 6 listopada 2012 r. oskarżony T. B. oświadczył, że wypowiedział pełnomocnictwo dotychczasowym obrońcom adw. M. G. i adw. A. R. Jednocześnie wniósł o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu. Zarządzeniem z dnia 12 listopada 2012 r. Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w W. wyznaczył mu adw. W. L., jako obrońcę z urzędu. W świetle przytoczonych wyżej okoliczności, w przedmiotowej sprawie nie zachodzi taka sytuacja, iż aktualnie którykolwiek z obrońców pozostaje nadal przy obronie obu oskarżonych, pomiędzy którymi istnieje kolizja interesów, co uzasadniałoby podjęcie decyzji w trybie art. 85 § 2 k.p.k. W ocenie Sądu Najwyższego brak było podstaw do ingerencji Sądu w trybie art. 85 § 2 k.p.k. również z tego powodu, iż ukształtowana wadliwie w poprzednim procesie obrona oskarżonych może rzutować na obecnie ukształtowaną obronę osk. A. O. i T. B. Z przytoczonych wyżej względów Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- WZ 3 13 2013-03-07Czy w sytuacji, gdy obaj oskarżeni zostali prawomocnie uniewinnieni od zarzutów, które mogły powodować sprzeczność ich interesów, nadal istnieje podstawa do stwierdzenia sprzeczności interesów w rozumieniu art. 85 § 2 k.…
- WZ 22/13 2013-08-27Czy sprzeczność interesów obrony zachodzi w sytuacji, gdy oskarżeni nie przyznają się do winy i nie obciążają się wzajemnie, a jedynie jeden z nich składa wyjaśnienia, które mogą być interpretowane jako obciążające innyc…
- WZ 7/16 2016-06-02Czy sprzeczność interesów między podejrzanymi, stwierdzona przez Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego, uniemożliwia dalszą obronę jednego z nich przez tego samego obrońcę, nawet jeśli obrońca wypowiedział obronę jednego z…
- I KZ 35/21 2021-10-14Czy w sytuacji, gdy wyjaśnienia oskarżonych obciążają wzajemnie inne osoby, a zarzuty dotyczą udziału w zorganizowanej grupie przestępczej, interesy tych oskarżonych pozostają w sprzeczności, uniemożliwiając obronę przez…
- IV KR 278/82 1982-12-17Czy obrona obu oskarżonych przez jednego adwokata, gdy ich interesy są sprzeczne, stanowi naruszenie prawa do obrony i może mieć wpływ na treść wyroku?
Powołane przepisy
art. 85 § 2 KPKart. 85 § 1 KPK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy