WZ 22/13
Izba Wojskowa2013-08-27
Skład orzekający: Wiesław Błuś, Jan Bogdan, Jerzy Steckiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzeczność interesów obrony zachodzi w sytuacji, gdy oskarżeni nie przyznają się do winy i nie obciążają się wzajemnie, a jedynie jeden z nich składa wyjaśnienia, które mogą być interpretowane jako obciążające innych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu pierwszej instancji stwierdzające sprzeczność interesów obrony. Stwierdzono, że sprzeczność interesów zachodzi, gdy oskarżeni wzajemnie się obciążają w postępowaniu karnym, co musi być rzeczywiste, a nie pozorne. W niniejszej sprawie oskarżeni nie przyznawali się do winy ani nie obciążali się nawzajem, co oznaczało, że jeden obrońca mógł ich reprezentować.Stan faktyczny
Wojskowy Sąd Okręgowy stwierdził sprzeczność interesów między oskarżonymi G. C. a J. K. oraz między J. K. a D. N., reprezentowanymi przez tego samego obrońcę. Podstawą było odczytanie wyjaśnień J. K. dotyczących zatrudnienia i inicjatywy D. N. w sporządzeniu rozkazów. Oskarżeni G. C. i D. N. wnieśli zażalenie, argumentując, że sprzeczność interesów nie zachodzi. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego stwierdzające sprzeczność interesów między oskarżonymi.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt: WZ 22/13 POSTANOWIENIE Dnia 27 sierpnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Błuś (przewodniczący) SSN Jan Bogdan Rychlicki (sprawozdawca) SSN Jerzy Steckiewicz Protokolant : Marcin Szlaga bez udziału stron, w sprawie płk. rez. G. C., płk. rez. J. K., płk. rez. A. X. i cyw. D. N. oskarżonych z art. 231 § 1 i 2 i innych k.k., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 27 sierpnia 2013 r., zażaleń oskarżonego płk. rez. G. C. i adw. M. Z. obrońcy oskarżonych płk. rez. G. C. i cyw. D. N., na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt: So. […] stwierdzającego sprzeczność interesów między oskarżonym płk. rez. G. C., a płk. rez. J. K. reprezentowanych przez adw. M. Z., a także sprzeczność interesów pomiędzy oskarżonym płk. rez. J. K., a oskarżoną D. N. reprezentowanych przez adw. M. Z. p o s t a n o w i ł uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy po ponownym rozpoznaniu sprawy płk. rez. G. C., płk. rez. J. K., płk. rez. A. X. i D. N. wyrokiem z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt: WA […], uchylił zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt: So […], wobec płk. rez. G. C. w pkt. I1 i 3, wobec płk. rez. J. K. w pkt. II.1 i 3, wobec płk. rez. A. X. w pkt. III.1, D. N. w pkt. IV
2 i sprawę oskarżonych w tym zakresie przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, zaś w pozostałym zakresie, a to wobec płk. rez. G. C. i płk. rez. J. K. utrzymał go w mocy. Wojskowy Sąd Okręgowy w W. na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. po odczytaniu wyjaśnień oskarżonego płk. rez. J. K. złożonych w dniu 19 stycznia 2006 r. (k.2216-2218), na podstawie art. 85 § 2 k.p.k. w zw. z art. 85 § 1 k.p.k. postanowieniem wydanym w tym dniu stwierdził sprzeczność interesów między oskarżonymi C., a K. reprezentowanym przez adw. M. Z., a także sprzeczność interesów pomiędzy oskarżonymi K., a N. również reprezentowanych przez adw. M. Z.. Zakreślił 3 tygodniowy termin dla oskarżonych C. i N. do ustanowienia innych obrońców. Zobowiązał oskarżonego K. do poinformowania swojego obrońcy adw. J. B., że w związku ze stwierdzoną sprzecznością interesów nie może wyznaczać na swojego substytuta adw. M. Z.. Uznał, że adw. M. Z. może w dalszym postępowaniu reprezentować oskarżonego A. X. W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że wyjaśnienia oskarżonego K. odczytane na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. (zatrudnienie i pozostawanie na stanowisku głównego księgowego kpt. J. L., inicjatywa oskarżonej D. N. w sporządzeniu przez podległego jej pracownika rozkazów specjalnych komendanta szpitala) wskazują na zaistnienie przesłanek o których mowa w art. 85 § 1 i 2 k.p.k. Na powyższe postanowienie zażalenia wnieśli oskarżony płk. rez. G. C. oraz adw. M. Z., obrońca z wyboru oskarżonych płk. rez. G. C. i D. N.. Zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych poprzez błędne uznanie, że zachodzi sprzeczność w interesach obrony oskarżonych C., K. i N. reprezentowanych przez adw. M. Z. autorzy środka odwoławczego wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu zażaleń podniesiono, że poza odczytaniem wyjaśnień oskarżonego J. K., Sąd pierwszej instancji de facto nie uzasadnił swojego stanowiska. W ocenie żalących w niniejszej sprawie nie zachodzą uwarunkowania, o których mowa w art. 85 § 1 i 2 k.p.k. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Oba zażalenia są zasadne.
3 Na wstępie należało przypomnieć, że jeżeli chodzi o sprzeczność interesów obrony oskarżonych C. i K., to kwestię tą rozstrzygnął Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt: WZ 3/13 (k.320-321). Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela wyrażony tam pogląd. Zgodzić należało się z zarzutem podniesionym we wniesionych środkach odwoławczych, że Sąd pierwszej instancji w sposób dowolny dokonał oceny przesłanek zawartych w art. 85 § 1 i 2 k.p.k. W ujęciu tegoż przepisu sprzeczność interesów oskarżonych zachodzi wówczas, gdy oskarżeni wzajemnie pomawiają się o takie a nie inne zachowania, obciążają się nawzajem w postępowaniu karnym gdy reprezentuje ich jeden obrońca. Ta sprzeczność interesów musi być rzeczywista, a nie pozorna. W niniejszej sprawie oskarżeni C., K. i N. nie przyznają się do winy, ale nie obciążają się nawzajem. Więc nic nie stoi na przeszkodzie, aby reprezentował ich w postępowaniu karnym jeden obrońca. W sprawie oskarżonych sprzeczność interesów w prowadzeniu obrony oskarżonych C., N. przez adw. M. Z., jak również w ewentualnym wykonywaniu zastępstwa procesowego w sprawie oskarżonego K. nie zachodzi, albowiem na tym etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji okoliczności wynikające z odczytanych wyjaśnień oskarżonego K. nie wskazują na zaistnienie przesłanek o których mowa w art. 85 § 1 i 2 k.p.k. W związku z tym w uwzględnieniu wniesionych zażaleń należało zaskarżone postanowienie uchylić. Pouczenie: Na niniejsze postanowienie zażalenie nie przysługuje. aw
Powiązane orzeczenia
- I KZ 35/21 2021-10-14Czy w sytuacji, gdy wyjaśnienia oskarżonych obciążają wzajemnie inne osoby, a zarzuty dotyczą udziału w zorganizowanej grupie przestępczej, interesy tych oskarżonych pozostają w sprzeczności, uniemożliwiając obronę przez…
- WZ 3 13 2013-03-07Czy w sytuacji, gdy obaj oskarżeni zostali prawomocnie uniewinnieni od zarzutów, które mogły powodować sprzeczność ich interesów, nadal istnieje podstawa do stwierdzenia sprzeczności interesów w rozumieniu art. 85 § 2 k.…
- WZ 7/16 2016-06-02Czy sprzeczność interesów między podejrzanymi, stwierdzona przez Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego, uniemożliwia dalszą obronę jednego z nich przez tego samego obrońcę, nawet jeśli obrońca wypowiedział obronę jednego z…
- V KS 16/22 2022-07-08Czy naruszenie prawa do obrony oskarżonego, wynikające z reprezentowania go przez tego samego obrońcę co innego oskarżonego o sprzecznych interesach, a następnie niedopuszczenie innego obrońcy do udziału w rozprawie końc…
- WZ 2/13 2013-02-07Czy sprzeczność interesów między oskarżonymi, która istniała w poprzednim postępowaniu i była podstawą do stwierdzenia tej sprzeczności przez sąd pierwszej instancji, nadal uzasadnia ingerencję sądu w trybie art. 85 § 2…
Powołane przepisy
art. 231 § 1art. 85 § 2 KPKart. 85 § 1 KPKart. 85 § 1§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy