WZ 23 13

Izba Wojskowa2013-10-16

Skład orzekający: Wiesław Błuś, Marian Buliński, Edward Matwijów

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o uznanie za nieważne orzeczenia wydanego wobec osoby represjonowanej za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego może zostać uwzględniony, jeśli dowody nie potwierdzają związku między popełnionym przestępstwem a taką działalnością?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o nieuwzględnieniu wniosku o unieważnienie wyroku skazującego za dezercję, ponieważ zgromadzone dowody nie potwierdziły, że skazany działał w strukturach Armii Krajowej ani że jego dezercja miała związek z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Brak jednoznacznych dowodów uniemożliwia zastosowanie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych.
Stan faktyczny
Kobieta złożyła wniosek o unieważnienie wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego z 1946 r., skazującego jej zmarłego męża za dezercję. Wojskowy Sąd Okręgowy nie uwzględnił wniosku, stwierdzając brak dowodów na działalność męża w AK lub związek dezercji z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Kobieta złożyła zażalenie, twierdząc, że jej mąż należał do AK i brał udział w Powstaniu Warszawskim. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt: WZ 23/13 POSTANOWIENIE Dnia 16 października 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Błuś (przewodniczący) SSN Marian Buliński (sprawozdawca) SSN Edward Matwijów Protokolant : Ewa Śliwa przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płka Zbigniewa Badelskiego w sprawie R. A . w przedmiocie uznania za nieważne orzeczenia Wojskowego Sądu Rejonowego w W., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 16 października 2013 r., zażalenia K. A. żony R. A. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 2 sierpnia 2013 r., o nieuwzględnieniu wniosku o uznaniu za nieważny wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w W. z dnia 29 listopada 1946 r. , po wysłuchaniu Prokuratora p o s t a n o w i ł: 1. zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy, 2. kosztami sądowymi postępowania odwoławczego obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE 2 Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w W. z dnia 29 listopada 1946 r., R. A. został skazany za popełnienie przestępstw określonych: w art. 230 § 2 k.k. w zw. z art. 19 § 2 kkWP na karę 3 lat więzienia oraz w art. 118 § 1 kkWP na karę 3 lat więzienia, łącznie na karę 5 lat więzienia. Postanowieniem tego Sądu z dnia 17 marca 1947 r., na mocy art. 6 § 1 pkt 2 ustawy amnestyjnej z dnia 22 lutego 1947 r., złagodzono karę R. A. do 1 roku i 6 miesięcy więzienia. W lutym 1950 r. R. A. zawarł związek małżeński z K. A., a 10 lutego 2000 r., zmarł. W dniu 23 lutego 2009 r. K. A. złożyła wniosek o unieważnienie wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w W. z dnia 29 listopada 1946 r., skazującego jej męża za dezercję. Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2013 r. Wojskowy Sąd Okręgowy w W. na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. z 1991 r., Nr 34, poz. 149 ze zm.) wniosku K. A. nie uwzględnił. Sąd kierował się tym, że dowody zgromadzone w toku postępowania nie potwierdziły ani działalności R. A. w strukturach Armii Krajowej, ani tego by jego dezercja miała jakikolwiek związek z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, bądź z oporem przeciwko kolektywizacji wsi oraz obowiązkowym dostawom. Zażalenie na to postanowienie złożyła wnioskodawczyni, dowodząc, że R. A. należał do Armii Krajowej, oraz brał udział w Powstaniu Warszawskim w zgrupowaniu B., a potwierdził to świadek tego zdarzenia H. P. Na posiedzeniu przed Sądem Najwyższym prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej wniósł o utrzymanie zaskarżonego postanowienia. W tej sytuacji Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie wnioskodawcy nie jest zasadne. Słusznie Sąd pierwszej instancji uznał, że w świetle zgromadzonych dowodów nie znalazły potwierdzenia tezy wnioskodawczyni, że jej mąż działał w strukturach Armii Krajowej oraz, że brał udział w Powstaniu Warszawskim w 3 zgrupowaniu B. Nie znalazły potwierdzenia zeznania świadka W. P., że jego ojciec z grupą kilkunastoosobową nastolatków podjęli spontaniczną decyzję o przyłączeniu się do Powstania Warszawskiego, że w grupie tej był R. A., że ta grupa koleją z Milanówka dotarła do Komorowa a dalej z tej grupy 6-7 osób poszło do Warszawy. Z życiorysu H. P., który dostarczył Sądowi W. P., wynika jednoznacznie, że H. P. wstąpił do AK już wiosną 1944 r., a przed wybuchem Powstania Warszawskiego był skoszarowany w Warszawie przy ul. Nowogrodzkiej, co stoi w sprzeczności z zeznaniami świadka W. P. W dokumentach H. P. znajdują się oświadczenia J. S. i A. K. poświadczające udział H. P. w ruchu oporu i w Powstaniu Warszawskim, nie ma natomiast oświadczenia, które dla H. P. miał sporządzić R. A. Również świadkowie W. M.(Prezes Środowiska Żołnierzy Pułku AK B. i Innych Oddziałów Powstańczych) i A. D. (walczył w kompanii K-4 Pułku B.) wykluczyli udział R. A. w Powstaniu Warszawskim oraz to by pułk B. miał swoją komórkę czy łącznika w Milanówku. W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy Sąd pierwszej instancji trafnie nie uwzględnił wniosku K. A. Mając to na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 230 § 2 KKart. 19 § 2 kkart. 118 § 1 kkart. 6 § 1 pkt 2art. 1 ust. 1§ 2§ 1§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy