WZ 8/17
Izba Wojskowa2017-06-20
Skład orzekający: Marian Buliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa dotycząca zapłaty zadośćuczynienia i renty, wywodzona z przepisów o odpowiedzialności Skarbu Państwa za niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej, powinna być rozpoznana przez sąd karny, czy sąd cywilny?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w Izbie Wojskowej utrzymał w mocy postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego o stwierdzeniu swej niewłaściwości i przekazaniu sprawy do rozpoznania sądowi cywilnemu. Stwierdzono, że żądania oparte na art. 417 § 1 k.c., art. 417[2] k.c. i art. 414 § 2 k.c. nie mieszczą się w katalogu spraw, które sąd karny jest właściwy rozpoznać jako powództwo cywilne. Sprawy o odszkodowanie i zadośćuczynienie wynikające z wykonania wyroku wydanego w okresie represji politycznych, nawet jeśli dotyczą skutków działań organów państwowych, należą do właściwości sądów cywilnych, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.Stan faktyczny
A. S. złożył wniosek określony jako „pozew o zapłatę zadośćuczynienia oraz o rentę” do Wojskowego Sądu Okręgowego, domagając się od Skarbu Państwa zapłaty 220 000 zł zadośćuczynienia i 2500 zł renty miesięcznie za krzywdę związaną z wykonaniem wyroku wobec jego ojca. Swoje żądania oparł na przepisach Kodeksu cywilnego o odpowiedzialności Skarbu Państwa. Wojskowy Sąd Okręgowy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do Sądu Okręgowego w Warszawie (Wydział Cywilny). A. S. złożył zażalenie, domagając się rozpoznania sprawy przez sąd karny. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o przekazaniu sprawy do sądu cywilnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego o stwierdzeniu niewłaściwości i przekazaniu sprawy do rozpoznania sądowi cywilnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt: WZ 8/17 POSTANOWIENIE Dnia 20 czerwca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Buliński w sprawie wniosku A. S. określonego jako "pozew o zapłatę zadośćuczynienia oraz o rentę" po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 20 czerwca 2017 r. zażalenia A. S. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W.z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt: Żo…./17 o stwierdzenie swej niewłaściwości i przekazaniu przedmiotowego wniosku do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie Wydział Cywilny jako właściwemu p o s t a n o w i ł zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy. UZASADNIENIE W dniu 19 stycznia 2017 r. do Wojskowego Sądu Okręgowego w W. wpłynął wniosek A. S. określony jako „pozew o zapłatę zadośćuczynienia oraz o rentę”, w którym wniósł o zasądzenie na jego rzecz od Skarbu Państwa zadośćuczynienia w kwocie 220 000 zł za doznaną krzywdę w związku z wykonaniem wobec jego ojca L. S. wyroku wydanego przez Wojskowy Sąd Rejonowy w W. w dniu 5 stycznia 1952 r. (Sr …/51) a także o zasądzenie renty cywilnej w wysokości 2500 zł miesięcznie. Wnioskodawca w późniejszym piśmie określił, że swoje żądania wywodzi z zapisów zawartych w art. 417 § 1 k.c, art. 4172 k.c. i art. 414 § 2 k.c. Wojskowy Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2017 r. (Żo. …/17) stwierdził swą niewłaściwość do rozpoznania tego wniosku A. S. i
2 wniosek ten przekazał Sądowi Okręgowemu w W. Wydział Cywilny jako Sądowi właściwemu do rozpoznania. Zażalenie na to postanowienie złożył A.S. wnosząc o rozpoznanie wniosku przez sąd karny, Wojskowy Sąd Okręgowy w W. Wojskowy Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 24 maja 2017 r. (Żo…/17) nie podzielając zasadności wniesionego zażalenia przekazał je do Sądu Najwyższego Izby Wojskowej. W tej sytuacji Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Przed Wojskowym Sądem Okręgowym w W. toczyło się postępowanie w oparciu o art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznanie za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. z 1991, nr. 34, poz. 149 ze zm.) o odszkodowanie i zadośćuczynienie wynikłe z wykonania wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w W. z dnia 5 stycznia 1951 r. (Sr …/51) wobec L. S. Zakończyło się wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 29 września 2016 r. (Żo…/15) zasądzającym na rzecz pięciorga dzieci L. S. po 52 288,23 zł tytułem odszkodowania i po 15 706,56 zł tytułem zadośćuczynienia. Nie zachodzą także inne przewidziane w prawie karnym przypadki rozpoznania przez sąd karny powództwa cywilnego. Skarżący poza określeniem, że nie zgadza się z decyzją Sądu zawartą w postanowieniu z dnia 6 kwietnia 2017 r., nie przedstawił żadnych argumentów przemawiających za tym, by jego „pozew” rozpoznał Sąd karny. Mając to na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. kc Pouczenie: Na niniejsze postanowienie zażalenie nie przysługuje.
Powiązane orzeczenia
- WZ 26/01 2001-06-28Czy sąd wojskowy jest właściwy do rozpoznania sprawy o odszkodowanie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie, czy też sprawa ta powinna być przekazana do rozpoznania sądowi powszechnemu w wydziale…
- IV CSK 380/13 2014-03-21Czy sąd drugiej instancji prawidłowo ustalił podstawę faktyczną roszczeń powoda, nadając decydujące znaczenie oświadczeniu pełnomocnika procesowego, a nie stanowisku strony, w sytuacji rozbieżności między nimi?
- I CSKP 241/21 2021-09-17Czy roszczenie o udzielenie dni wolnych od służby wojskowej, które nie zostało zrealizowane, może być podstawą do dochodzenia odszkodowania lub zadośćuczynienia na drodze cywilnej, i czy takie roszczenia podlegają przeda…
- IV CZ 93/77 1977-08-24Czy sąd właściwy do rozpoznania sprawy o zapłatę odszkodowania przeciwko Skarbowi Państwa, wynikającego z czynu niedozwolonego, jest określany przez miejsce popełnienia czynu niedozwolonego, gdy powód skorzystał z właści…
- II CSK 597/17 2018-11-08Czy w sytuacji, gdy powód dochodzi od Skarbu Państwa odszkodowania i zadośćuczynienia w procesie cywilnym, a wcześniej złożył wniosek o podobne świadczenia w postępowaniu karnym, sąd cywilny może odrzucić pozew z powodu…
Powołane przepisy
art. 417 § 1 k.cart. 4172 KCart. 414 § 2 KCart. 8 ust. 4§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy