0111-KDIB1-3.4015.4.2026.1.MBD

Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe Szanowny Panie, stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe. Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej   9 lutego 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 31 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych otrzymania darowizny od siostry w postaci nieruchomości objętej wspólnością małżeńską. Treść wniosku jest następująca:   Opis zdarzenia przyszłego   Pana siostra: (…) jest właścicielem na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej (razem z mężem (…)) nieruchomości położonej w gminie (…), obejmującej działki nr: (…) w miejscowości (…) oraz działki nr: (…) położone w (…), objęte księgą wieczystą nr (…). Obszar tej nieruchomości wynosi około (…). Na działce nr (…) posadowione są zabudowania inwentarsko-gospodarcze. Wartość całej nieruchomości położonej w (…) wynosi (…). Wymieniona wyżej (…) zamierza w przyszłości podarować Panu (swemu bratu) przedmiotową nieruchomość na Pana majątek osobisty. Wartość tego bezpłatnego przysporzenia przekroczy więc kwotę wolną od podatku. Stronami tej umowy darowizny będzie wyłącznie Pana siostra (właściciel pozostający we wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej) oraz Pan - obdarowany (czyli jej brat). Mąż darczyńcy zamierza wyrazić zgodę w formie aktu notarialnego udzieloną w trybie art. 37 § 1 pkt 4 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.   Pytanie   Czy w przypadku darowizny od siostry (…) nieruchomości obejmującej działki nr: (…) położone w (…) oraz działki nr: (…) położone w (…) (księga wieczysta nr (…)), objętej wspólnością małżeńską, dokonaną na Pana  rzecz - (…) (brata) w sytuacji gdy mąż darczyńcy: (…), pozostający właścicielem tej nieruchomości na prawach wspólności ustawowej wyrazi zgodę w trybie art. 37 § 1 pkt 4 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego na jej dokonanie, to obdarowanemu przysługuje całkowite zwolnienie z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ustawy o tym podatku? Czy notariusz dokumentujący dokonanie takiej darowizny ww. nieruchomości położonej w (…) oraz dokumentujący wyrażenie zgody małżonka (…) pod tytułem darmym w trybie art. 37 § 1 pkt 4 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, nie jest zobowiązany do poboru podatku od spadków i darowizn od obdarowanego brata od takiej darowizny? Pana stanowisko w sprawie Pana zdaniem, dokonanie takiej darowizny jest w całości zwolnione z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ww. ustawy, albowiem stronami tak ukształtowanej umowy pozostają jedynie brat i siostra. Fakt wyrażenia zgody przez małżonka darczyńcy na dokonanie czynności w trybie art. 37 § 1 pkt 4 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, nie wpływa w żaden sposób na kształt podmiotowy umowy darowizny. Z faktu wyrażenia przedmiotowej zgody nie można zwłaszcza wywodzić, że małżonek udzielający zgody jest stroną umowy darowizny. Wyrażenie takiej zgody jest neutralne podatkowo. Dodaje Pan, że darowizna może być skutecznie dokonana nie tylko przy udziale obydwu darczyńców pozostających we wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej oraz strony obdarowanej ale także w sytuacji gdy stroną pozostaje tylko jeden z małżonków figurujących w księdze wieczystej na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej oraz strona obdarowana, przy czym obowiązkowe jest udzielenie wówczas przez drugiego małżonka darczyńcy (przed albo przy czynności darowizny) zgody w trybie art. 37 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Oba te warianty są w pełni uprawnione i dozwolone na gruncie obecnie obowiązujących przepisów prawa. Wszystkie te argumenty mają doniosłe znaczenie także w kontekście jasnego brzmienia art. 4a, z którego definitywnie i jednoznacznie wynika, że w katalogu osób zwolnionych z zapłaty podatku znajduje się rodzeństwo zbywcy. Zaprezentowany we wniosku kierunek interpretowania przepisów podatkowych jest wsparty treścią wydanych do tej pory interpretacji indywidualnych w tym zakresie. Na potwierdzenie stanowiska przywołał Pan szereg interpretacji indywidualnych. Ubocznie dodaje Pan, że z przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że (art. 1 ust. 1 ustawy) podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy i praw majątkowych znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tytułem m.in. darowizny. Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy rzeczy i praw majątkowych (art. 5 ww. ustawy) i powstaje przy nabyciu w drodze darowizny z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego (art. 6 ust. 1 ww. ustawy). Opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej kwotę 36.120,00 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do pierwszej grupy podatkowej (art. 9 ust. 1 tej ustawy). Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której jest zaliczony nabywca (art. 14 ust. 1 tej ustawy). Notariusze są płatnikami podatku od dokonanej darowizny w formie aktu notarialnego (art. 18 ust. 1 ww. ustawy). Ocena stanowiska Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.   Uzasadnienie interpretacji indywidualnej Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm.): podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny, polecenia darczyńcy. Jako że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia „darowizna”, należy odwołać się do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego. Na podstawie art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.): przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Do zawarcia umowy darowizny, podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie złożone przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia obdarowanego o przyjęciu darowizny. Stosownie do art. 158 Kodeksu cywilnego: umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszącej własność, która zostaje zawarta w celu wykonania istniejącego uprzednio zobowiązania do przeniesienia własności nieruchomości; zobowiązanie powinno być w akcie wymienione. Stosownie do art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn: obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy: obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn: opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 36 120 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej. Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn: jeżeli nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych od tego samego zbywcy następuje więcej niż jeden raz, do czystej wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się czystą wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych dotychczas od tego samego zbywcy w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie. W myśl art. 14 ust. 1-3 ustawy o podatku od spadków i darowizn: 1. Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca. 2. Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której  lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe. 3. Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:  1) do grupy I - małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;  2) do grupy II - zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa  małżonków, małżonków innych zstępnych;  3) do grupy III - innych nabywców. Ustawodawca określając elementy konstrukcyjne podatku od spadków i darowizn w zakresie opodatkowania tego rodzaju umów określił moment powstania obowiązku podatkowego na moment nabycia darowizny, który w przypadku umowy zawartej w formie aktu notarialnego następuje w momencie jego sporządzenia. Należy zauważyć, że - co do zasady - stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn - nabytych tytułem darowizny podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn i obowiązek uiszczenia tego podatku ciąży na obdarowanym. Niezależnie od powyższego, w ww. ustawie przewidziano sytuacje, w których nabycie własności rzeczy i praw majątkowych jest zwolnione z opodatkowania, jeżeli zostaną spełnione określone warunki. Zgodnie z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn: Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:  1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 1a-2 , a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz  2) w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 - udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym. W myśl art. 4a ust. 4 ww. ustawy: obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:  1) wartość majątku ostatnio nabytego doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby lub po tej samej osobie w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub  2) nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Pana siostra jest właścicielem na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej (razem z mężem) nieruchomości położonej w (…). Wartość całej nieruchomości wynosi (…). Pana siostra zamierza w przyszłości podarować Panu przedmiotową nieruchomość do Pana majątku osobistego. Wartość tego bezpłatnego przysporzenia przekroczy więc kwotę wolną od podatku. Stronami tej umowy darowizny będzie wyłącznie Pana siostra (właściciel pozostający we wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej) oraz Pan - obdarowany (czyli jej brat). Mąż darczyńcy zamierza wyrazić zgodę w formie aktu notarialnego udzieloną w trybie art. 37 § 1 pkt 4 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.Z treści przepisu art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że dla skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania konieczne jest:    - otrzymanie darowizny od jednej z osób wymienionych w tym przepisie;    - złożenie w terminie 6 miesięcy zgłoszenia o nabyciu własności środków pieniężnych (obowiązek zgłoszenia nie jest konieczny wówczas, gdy nabycie następuje na podstawie dokumentu sporządzonego w formie aktu notarialnego). Zgłoszenie powinno zostać złożone - co do zasady na formularzu SD-Z2 - w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Jednakże - zgodnie z zacytowanym powyżej art. 4a ust. 4 pkt 2 ww. ustawy - obowiązek zgłoszenia nie obejmuje m.in. przypadku, gdy w formie aktu notarialnego została zawarta umowa darowizny. Z opisu zdarzenia wynika, że siostra dokona darowizny na Pana rzecz z majątku wspólnego za zgodą jej męża. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236): zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania darowizny z majątku wspólnego, z wyjątkiem drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych. Na podstawie art. 37 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego: ważność umowy, która została zawarta przez jednego z małżonków bez wymaganej zgody drugiego, zależy od potwierdzenia umowy przez drugiego małżonka. Stosownie do art. 37 § 4 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego: jednostronna czynność prawna dokonana bez wymaganej zgody drugiego małżonka jest nieważna. Tym samym, w kontekście opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn przedmiotowej darowizny zgoda wyrażona przez męża siostry będzie neutralna podatkowo; w żaden sposób nie powodując, że stanie się on stroną umowy darowizny zawartej między Panem a Pana siostrą. Z treści przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika bowiem, że zgoda małżonka jest niezbędna dla stwierdzenia ważności jednostronnej czynności drugiego małżonka, w przypadku gdy jej przedmiotem są składniki objęte wspólnością majątkową. Z faktu tego nie można jednak wywodzić, że wyrażając taką zgodę drugi z małżonków również staje się stroną umowy darowizny. Podsumowując, dokonanie darowizny nieruchomości przez Pana siostrę na Pana rzecz z majątku wspólnego Pana siostry i jej męża, za zgodą jej męża, będzie w całości podlegało zwolnieniu od opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.Ponadto, w związku z tym, że umowa darowizny zostanie zawarta w formie aktu notarialnego, dla spełnienia warunków do zwolnienia w takiej sytuacji nie będzie konieczne zgłoszenie nabycia nieruchomości właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od powstania obowiązku podatkowego, co wynika z treści przywołanego powyżej art. 4a ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Z uwagi na zwolnienie z opodatkowania, notariusz jako płatnik nie ma obowiązku poboru podatku.  Dodatkowe informacje Informacja o zakresie rozstrzygnięcia   Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.   Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji   - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.   - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:    1) z zastosowaniem art. 119a;    2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;    3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.   - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych. Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).   Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.