0112-KDIL1-2.4012.616.2021.2.DS
Interpretacja indywidualna2022-02-28Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Teza
Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących najem lokalu mieszkalnego lub całego domu mieszkalnego dla pracowników.Pełna treść interpretacji
Interpretacja indywidualna– stanowisko prawidłoweSzanowny Panie, stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług – jest prawidłowe. Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej 14 grudnia 2021 r. wpłynął Pana wniosek z 10 listopada 2021 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie odliczenia podatku VAT. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 22 lutego 2022 r. (wpływ 24 lutego 2022 r.). Treść wniosku jest następująca: Opis stanu faktycznego Wnioskodawca jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Prowadzi działalność gospodarczą, w ramach której wykonuje czynności opodatkowane podatkiem VAT. Głównym obszarem działania jest sprzedaż detaliczna sprzętu telekomunikacyjnego prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach (PKD 47.42.Z) oraz naprawa i konserwacja sprzętu telekomunikacyjnego (PKD 95.12.Z). Prowadzenie tego rodzaju działalności wymaga zatrudnienia wykwalifikowanych pracowników. Ze względu na brak wystarczających zasobów na lokalnym rynku pracy Wnioskodawca podjął decyzję o zatrudnieniu osób z innych części kraju, a także obcokrajowców. W celu zachęcenia tych osób do podjęcia pracy i zapewnienia ciągłości wykonywanych usług, tym samym osiągania i zwiększania przychodów ze sprzedaży, Wnioskodawca wynajmuje dla tych pracowników lokale mieszkalne bądź całe domy mieszkalne od czynnych podatników VAT, od których za wynajem otrzymuje faktury VAT ze stawką podatku VAT 8% lub 23%. Wnioskodawca udostępnia swoim pracownikom ww. lokale mieszkalne i domy nieodpłatnie. Doprecyzowanie opisu stanu faktycznego Sprzedaż detaliczna sprzętu telekomunikacyjnego prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach oraz naprawa i konserwacja sprzętu telekomunikacyjnego nie jest wykonywana w jednej miejscowości. Wnioskodawca posiada kilka punktów rozrzuconych po kraju. W ramach wyjaśnienia Wnioskodawca głównie zatrudnia współpracowników na podstawie umowy zlecenia. Miejsce pracy współpracowników dla których wynajmowane są lokale mieszkalne bądź domy mieszkalne znajdują się z dala od miejsc stałego zamieszkania tych osób ponieważ osoby te najczęściej mają stałe miejsce zamieszkania poza granicami kraju. W okolicy tej/tych miejscowości znajdują się miejsca (np. lokale mieszkalne, domy mieszkalne), w których współpracownicy mogliby potencjalnie samodzielnie zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe, jednak jest to mało prawdopodobne ze względu na fakt, iż współpracownicy ci w większości są obcokrajowcami i posiadają różnej długości pozwolenia na wykonywanie pracy – z reguły na 3 miesiące. O ile nie ma co do zasady problemów z wynajmem długoterminowym o tyle najem lokalu, mieszkania lub domu np. na 3 miesiące jest niezwykle rzadki i trudny do znalezienia w szczególności dla cudzoziemca. Stąd zatrudnieni cudzoziemcy nie są wstanie samodzielnie wynająć mieszkania na rynku ze względu właśnie na ten krótki okres pobytu. Okres pobytu współpracownika – cudzoziemca na terenie naszego kraju wynosi najczęściej 3 miesiące. Znalezienie na tak krótki okres lokalów mieszkalnych w okolicy miejsca pracy jest praktycznie niemożliwe dla większej liczby osób. Dlatego Wnioskodawca wynajmuje na okresy długoterminowe takie lokale mieszkalne. Wynajmujący wie, że może liczyć na wynajem w dłuższym okresie czasu i ma komfort, że stroną umowy jest podmiot którego można w łatwy sposób zidentyfikować i zlokalizować w kraju. Pozyskanie miejscowych pracowników jest trudne ze względu na znacznie bardziej konkurencyjne oferty wynagrodzeń na rynku. Konkurencyjność wynagrodzeń wpływa także na możliwości zatrudnienia obcokrajowców, firma aby dla obcokrajowców utrzymać określony poziom atrakcyjności musi oferować obcokrajowcom otrzymującym pozwolenie na pracę na krótki okres miejsce zakwaterowania w pobliżu miejsca pracy. Często obcokrajowcy, którzy po 3 miesięcznym okresie zatrudnienia musza wyjechać, przy kolejnym pobycie w Polsce skłaniają się do tego aby wrócić do tego samego pracodawcy/zleceniodawcy, który występuje o pozwolenie na pracę. Możliwość wynajęcia przez Wnioskodawcę domów czy mieszkań w szczególności dla pracowników/współpracowników – cudzoziemców wydaje się optymalnym rozwiązaniem, zapewniającym ciągłość działalności, z uwzględnieniem rotacji pracowników/współpracowników. Kupno kilku nieruchomości wiąże się z zaangażowaniem znacznych środków pieniężnych, których Wnioskodawca nie posiada i które Wnioskodawcy trudno byłoby pozyskać przy obecnej sytuacji ekonomicznej kraju (wysokie stopy procentowe, wysoki koszt kredytu, niska zdolność kredytowa). Dlatego możliwość wynajęcia przez Wnioskodawcę domów czy mieszkań w szczególności dla pracowników – cudzoziemców wydaje się optymalnym rozwiązaniem, zapewniającym ciągłość działalności, z uwzględnieniem rotacji pracowników/współpracowników. Wynajem lokali mieszkalnych bądź całych domów mieszkalnych i następnie ich nieodpłatne udostępnienie pracownikom/współpracownikom wpływa na działalność prowadzoną przez Wnioskodawcę w ten sposób, że ta działalność jest w ogóle możliwa. Brak miejsca zakwaterowania dla pracowników/współpracowników – cudzoziemców drastycznie zmniejsza atrakcyjność zatrudnienia obcokrajowców u Wnioskodawcy. Oczekiwania finansowe miejscowych pracowników/współpracowników są nie do zrealizowania przez Wnioskodawcę, a tym samym uniemożliwiają mu stabilne funkcjonowanie na rynku. Brak chętnych do pracy u Wnioskodawcy jest dla Wnioskodawcy równoznaczne z zamknięciem działalności gospodarczej lub z jej znacznym ograniczeniem. Brak chętnych pracowników/współpracowników do pracy u Wnioskodawcy, którzy na rynku skorzystają z atrakcyjniejszych ofert pracy, ponieważ zakwaterowanie dla pracowników, szczególnie obcokrajowców jest standardem w ogłoszeniach o prace spowoduje zamknięcie przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej lub z jej znaczne ograniczenie. Pytanie Czy w opisanej w stanie faktycznym sytuacji, Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących najem lokalu mieszkalnego lub całego domu mieszkalnego dla pracowników, zarówno ze stawką 8% jak i 23%? Pana stanowisko w sprawie Zdaniem Wnioskodawcy, biorąc pod uwagę fakt, że prowadzi działalność gospodarczą, w ramach której wykonuje wyłącznie czynności opodatkowane podatkiem VAT, będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących najem lokalu mieszkalnego lub całego domu mieszkalnego. Prawo do odliczenia podatku naliczonego jest elementarnym prawem podatnika, wynikającym z samej konstrukcji podatku od towarów i usług jako podatku od wartości dodanej i nie może być więc traktowane jako przywilej podatnika czy też uprawnienie, które uzyskuje się tylko w specjalnych warunkach. Jest to fundamentalny element systemu podatku VAT, który zapewnia zachowanie zasady neutralności tego podatku. Zgodnie z ogólną zasadą określoną w art. 86 ust. 1 ustawy o podatku VAT (dalej: ustawa), podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w takim zakresie, w jakim nabywane towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. W związku z powyższym podatnik ma prawo do odliczenia kwoty podatku naliczonego, jeżeli spełniony jest warunek, że nabyte towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz, że nie są to dostawy lub faktury, o których mowa w art. 88 ustawy. Powyższe oznacza, że uprawnienie podatnika nabywającego określone usługi i towary do odliczenia od podatku naliczonego musi wiązać się z wykorzystaniem tych usług i towarów do czynności opodatkowanych. Nie ulega wątpliwości, w opinii Wnioskodawcy, że wynajem lokalu mieszkalnego lub domu z przeznaczeniem dla pracowników z innych części kraju lub z zagranicy umożliwi mu utrzymanie kadry pracowniczej na niezbędnym poziomie co będzie skutkować zwiększeniem sprzedaży świadczonych usług, które to czynności podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT. Należy więc stwierdzić, że zakup usługi najmu lokali mieszkalnych i domów jest związany z wykorzystaniem tej usługi do czynności opodatkowanych. Odnosząc się do dostaw i usług wymienionych w art. 88 ustawy, należy wskazać, że nabyta usługa wynajmu lokali mieszkalnych i domów nie jest wskazaną w art. 88 ust. 1 pkt 4 usługą noclegową. Wnioskodawca nie wynajmuje bowiem lokali mieszkalnych czy domów w celu zaspokojenia swoich potrzeb noclegowych, lecz w celu realizacji przez niego celów gospodarczych. Wynajem lokali mieszkalnych i domów przez Wnioskodawcę nie jest także czynnością wymienioną w art. 88 ust. 3a. W zakresie art. 88 ust. 3a pkt 2 została 8 października wydana interpretacja ogólna w sprawie opodatkowania wynajmu nieruchomości mieszkalnych na cele mieszkaniowe, znak sprawy: PT1.8101.1.2021. Zgodnie z ww. interpretacją usługa wynajmu bądź dzierżawy nieruchomości (lub jej części) o charakterze mieszkalnym (np. lokalu mieszkalnego), świadczona przez czynnego podatnika podatku od towarów i usług na rzecz podmiotu gospodarczego (innego niż społeczna agencja najmu), który wykorzystuje wynajmowaną nieruchomość na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, np. podnajmuje tę nieruchomość innym podmiotom na cele mieszkaniowe, podlega opodatkowaniu z zastosowaniem podstawowej stawki podatku VAT. Zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy nie ma w tym przypadku zastosowania, gdyż nie jest spełniony warunek dotyczący realizacji celu mieszkaniowego nabywcy świadczenia (podmiotu gospodarczego). W interpretacji przytoczono wyrok NSA z dnia 8 maja 2018 r., sygn. akt I FSK 1182/16, zgodnie z którym zwolnienie najmu lokali mieszkalnych ma charakter zwolnienia celowego, ukierunkowanego na ochronę, w aspekcie ekonomicznym, najemców lokali mieszkalnych faktycznie zaspokajających potrzeby mieszkaniowe poprzez tenże najem. Preferencją tą nie są natomiast objęte usługi wynajmu lokali mieszkalnych, których bezpośrednim celem nie jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych najemcy, lecz realizacja przez niego celów gospodarczych, w tym zarobkowych. Ocena stanowiska Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe. Uzasadnienie interpretacji indywidualnej Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r poz. 685 ze zm.), zwanej dalej ustawą: Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy: Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Jak wynika z art. 86 ust. 1 ustawy: W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Jak stanowi art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy: Kwotę podatku naliczonego stanowi: suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu: nabycia towarów i usług. Z powyższego wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego). Powyższa zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi. Ponadto, ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, to jest m.in. tego, że zakupy są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Jak wynika z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy: Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy: transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku. W myśl art. 88 ust. 4 ustawy: Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7. Zatem, dla realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego niezbędne jest istnienie związku między dokonywanymi zakupami towarów i usług a prowadzoną działalnością. Jednakże ustawodawca nie precyzuje, w jakim zakresie i w jaki sposób towary i usługi muszą być wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, aby pozwoliło to podatnikowi na odliczenie podatku naliczonego. Związek dokonywanych zakupów z działalnością podatnika może mieć zatem charakter pośredni lub bezpośredni. O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży – towary handlowe lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy; bezpośrednio więc wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika. Natomiast, ze związkiem pośrednim nabywanych towarów i usług z działalnością podatnika mamy do czynienia w sytuacji, gdy ponoszone wydatki nie mają bezpośredniego odzwierciedlenia w osiąganych obrotach, jakkolwiek ich ponoszenie warunkuje uzyskanie obrotu opodatkowanego podatkiem od towarów i usług. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają pośredni związek z działalnością, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania obrotu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości. Należy zauważyć, że formułując w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej. Zatem, w podatku od towarów i usług obowiązuje zasada tzw. „niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego”. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia, nie musi czekać aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej. W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowoprawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych. Należy również podkreślić, że prawo do odliczenia podatku naliczonego, jako integralna część systemu VAT, w zasadzie nie może być ograniczane, ani pod względem czasu, ani też pod względem zakresu przedmiotowego. Nie jest to bowiem wyjątkowy przywilej podatnika, lecz jego fundamentalne prawo. Możność wykonania tego prawa powinna być zapewniona niezwłocznie i względem wszystkich kwot podatku, które zostały pobrane (naliczone) od transakcji związanych z zakupami. Decydujące znaczenie dla oceny istnienia prawa do odliczenia ma zamierzony (deklarowany) związek podatku naliczonego z czynnościami opodatkowanymi. Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług i prowadzi działalność gospodarczą, w ramach której wykonuje czynności opodatkowane podatkiem VAT – głównym obszarem działania jest sprzedaż detaliczna sprzętu telekomunikacyjnego prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach (PKD 47.42.Z) oraz naprawa i konserwacja sprzętu telekomunikacyjnego (PKD 95.12.Z). Wnioskodawca posiada kilka punktów rozrzuconych po kraju. Prowadzenie tego rodzaju działalności wymaga zatrudnienia wykwalifikowanych pracowników. Ze względu na brak wystarczających zasobów na lokalnym rynku pracy Wnioskodawca podjął decyzję o zatrudnieniu osób z innych części kraju, a także obcokrajowców. W celu zachęcenia tych osób do podjęcia pracy i zapewnienia ciągłości wykonywanych usług – tym samym osiągania i zwiększania przychodów ze sprzedaży – Wnioskodawca wynajmuje dla tych pracowników lokale mieszkalne bądź całe domy mieszkalne od czynnych podatników VAT, od których za wynajem otrzymuje faktury VAT ze stawką podatku VAT 8% lub 23%. Wnioskodawca udostępnia swoim pracownikom ww. lokale mieszkalne i domy nieodpłatnie. Miejsce pracy współpracowników dla których wynajmowane są lokale mieszkalne bądź domy mieszkalne znajdują się z dala od miejsc stałego zamieszkania tych osób. Zatrudnieni cudzoziemcy nie są wstanie samodzielnie wynająć mieszkania na rynku ze względu na krótki okres pobytu (z reguły 3 miesiące). Znalezienie na tak krótki okres lokalów mieszkalnych w okolicy miejsca pracy jest praktycznie niemożliwe dla większej liczby osób. Dlatego Wnioskodawca wynajmuje na okresy długoterminowe takie lokale mieszkalne. Pozyskanie miejscowych pracowników jest trudne ze względu na znacznie bardziej konkurencyjne oferty wynagrodzeń na rynku. Konkurencyjność wynagrodzeń wpływa także na możliwości zatrudnienia obcokrajowców, firma aby dla obcokrajowców utrzymać określony poziom atrakcyjności musi oferować obcokrajowcom otrzymującym pozwolenie na pracę na krótki okres miejsce zakwaterowania w pobliżu miejsca pracy. Kupno kilku nieruchomości wiąże się z zaangażowaniem znacznych środków pieniężnych, których Wnioskodawca nie posiada i które Wnioskodawcy trudno byłoby pozyskać przy obecnej sytuacji ekonomicznej kraju (wysokie stopy procentowe, wysoki koszt kredytu, niska zdolność kredytowa). Dlatego możliwość wynajęcia przez Wnioskodawcę domów czy mieszkań w szczególności dla pracowników – cudzoziemców wydaje się optymalnym rozwiązaniem, zapewniającym ciągłość działalności, z uwzględnieniem rotacji pracowników/współpracowników. Wynajem lokali mieszkalnych bądź całych domów mieszkalnych i następnie ich nieodpłatne udostępnienie pracownikom/współpracownikom wpływa na działalność prowadzoną przez Wnioskodawcę w ten sposób, że ta działalność jest w ogóle możliwa. Brak miejsca zakwaterowania dla pracowników/współpracowników – cudzoziemców drastycznie zmniejsza atrakcyjność zatrudnienia obcokrajowców u Wnioskodawcy. Brak chętnych pracowników/współpracowników do pracy u Wnioskodawcy, którzy na rynku skorzystają z atrakcyjniejszych ofert pracy, ponieważ zakwaterowanie dla pracowników, szczególnie obcokrajowców jest standardem w ogłoszeniach o prace spowoduje zamknięcie przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej lub z jej znaczne ograniczenie. Przy tak przedstawionym opisie sprawy wątpliwości dotyczą ustalenia, czy będzie Wnioskodawcy przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących najem lokalu mieszkalnego lub całego domu mieszkalnego dla pracowników. Wskazać należy, że stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy: Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają: odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Co do zasady usługi świadczone nie odpłatnie nie podlegają wiec opodatkowaniu podatkiem VAT. Wyjątek w tym zakresie wprowadza art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy, na mocy którego: Za odpłatne świadczenie usług uznaje się również: nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika. Zatem w przypadku umowy udostępnienia nieodpłatnie lokalu mieszkalnego lub całego domu mieszkalnego zawartej pomiędzy Wnioskodawcą a jego pracownikami, o opodatkowaniu tej transakcji będzie decydowała analiza okoliczności decydujących o tym, czy w sprawie zastosowanie będzie miał ww. art. 8 ust. 2 pkt 2. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 października 2015 r. sygn. akt I FSK 1104/14: „(…) należy jednak przede wszystkim wyjaśnić pojęcia »celów osobistych« oraz »nieodpłatnego świadczenia usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika«, którymi posłużono się w art. 8 ust. 2 pkt 2 u.p.t.u. W art. 26 pkt 1 lit. b) Dyrektywy Rady 2006/112/WE posłużono się natomiast pojęciami »prywatnego użytku« i celu innego niż działalność przedsiębiorstwa podatnika. Istotne wskazówki interpretacyjne odnaleźć można w dwóch wyrokach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jakkolwiek oba dotyczą art. 6 ust. 2 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz.U. U.E. L 1997.145.1), zachowują w pełni swoją aktualność w odniesieniu do art. 26 ust. 1 Dyrektywy Rady 2006/112/WE. W wyroku z 16 października 1997 r. C-258/95 (Julius Fillibeck Söhne GmbH & Co. KG) Trybunał Sprawiedliwości doszedł do wniosku, że co do zasady, pracodawca, organizując dla pracowników dojazd do zakładu, świadczy nieodpłatną usługę na ich prywatny użytek. Pracodawca w normalnych warunkach nie ma obowiązku zapewnienia pracownikom dojazdu do miejsca pracy, a to w jaki sposób pracownik dostanie się do pracy jest jego indywidualną sprawą. Niemniej jednak, jeżeli z okoliczności wynika, że działalność prowadzona przez podatnika wymaga, aby pracodawca zapewnił transport pomiędzy domem a miejscem pracy, wówczas należy przyjąć, że usługa ta świadczona jest w celu nie innym niż działalność gospodarcza podatnika, natomiast prywatne korzyści pracownika wynikające z możliwości skorzystania z transportu mają znaczenie drugorzędne względem potrzeb podatnika. W świetle powyższego, oceniając, czy dana usługa służy działalności przedsiębiorstwa podatnika, należy zbadać, czy jest ona dla tego celu niezbędna, jak również zważyć, czyja korzyść jest dominująca. Jeżeli korzyść podatnika przeważa nad korzyścią pracownika, wówczas świadczenie to zachowuje swój nieodpłatny charakter i nie podlega opodatkowaniu. W wyroku z 11 grudnia 2008 r. C-371/07 (Danfoss and AstraZeneca) Trybunał Sprawiedliwości stwierdził natomiast, że co do zasady wydawanie pracownikom nieodpłatnych posiłków, służy zaspokojeniu ich prywatnych potrzeb w rozumieniu art. 6 ust. 2 szóstej dyrektywy. Jeżeli natomiast ze szczególnych okoliczności wynika, że zapewnienie posiłków przez pracodawcę nie służy zaspokajaniu prywatnych potrzeb tych ostatnich i nie jest dokonywane w celach innych niż związane z działalnością przedsiębiorstwa, wtedy osobista korzyść, jaka wynika z tego dla pracowników, wydaje się mieć jedynie charakter uboczny względem potrzeb przedsiębiorstwa. Również w tym orzeczeniu TSUE podkreślił znaczenie ścisłego związku pomiędzy działalnością gospodarczą podatnika a świadczoną nieodpłatnie usługą. Wskazał ponadto, że usługa ta powinna służyć przede wszystkim interesom podatnika, a korzyść pracownika powinna mieć charakter uboczny.” Przy analizie przesłanek zastosowania art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy decydującym kryterium jest więc związek usługi z działalnością gospodarczą podatnika (tj. cel działania Wnioskodawcy). Tym samym możliwe jest, że usługa świadczona wyłącznie w celu mieszkaniowym (z punktu widzenia usługobiorcy) jest świadczona dla celów działalności gospodarczej (z punktu widzenia usługodawcy). W celu uznania nieodpłatnego udostępniania lokalu mieszkalnego lub całego domu mieszkalnego pracownikom za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT musi być ono świadczone na cele osobiste pracowników przez co należy rozumieć takie świadczenie usług, które odbywa się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności. Jednakże, gdy nieodpłatne świadczenie wpisuje się w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wówczas przesłanka uznania tej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, nie zostanie spełniona. W określonych okolicznościach indywidualnej sprawy korzyść osobista uzyskana przez pracowników z takiego bezpłatnego udostępnienia lokalu mieszkalnego lub całego domu mieszkalnego może mieć bowiem drugorzędne znaczenie w stosunku do potrzeb prowadzonego przedsiębiorstwa. Stwierdzenie takie uzależnione jest jednak od konkretnych okoliczności indywidualnej sprawy podatnika. Odnosząc treść przytoczonych przepisów do analizowanej sprawy należy stwierdzić, że podatek naliczony z faktur dokumentujących najem lokalu mieszkalnego lub całego domu mieszkalnego w celu nieodpłatnego udostępnienia ich pracownikom – wykwalifikowanym osobom z innych części kraju i obcokrajowcom – jest związany pośrednio z opodatkowaną działalnością gospodarczą Wnioskodawcy. Jak wynika z opisu sprawy, Wnioskodawca wynajmuje dla tych pracowników lokale mieszkalne bądź całe domy mieszkalne w celu zachęcenia tych osób do podjęcia pracy i zapewnienia ciągłości usług, tym samym osiągania i zwiększania przychodów ze sprzedaży. Poniesione wydatki warunkują więc uzyskanie obrotu opodatkowanego podatkiem od towarów i usług. Wnioskodawca wskazał, że wynajem lokali mieszkalnych bądź całych domów mieszkalnych i następnie ich nieodpłatne udostępnienie pracownikom/współpracownikom wpływa na działalność prowadzoną przez Wnioskodawcę w ten sposób, że ta działalność jest w ogóle możliwa. Brak chętnych pracowników/współpracowników do pracy u Wnioskodawcy spowoduje zamknięcie przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej lub z jej znaczne ograniczenie. Podsumowując, Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących najem lokalu mieszkalnego lub całego domu mieszkalnego dla pracowników (zarówno ze stawką 8% jak i 23%). Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe. Dodatkowe informacje Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia. Zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). W związku z powyższym, wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Pana wniosku (pytania). Inne kwestie przedstawione w opisie stanu faktycznego, bądź we własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być, zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, rozpatrzone. W szczególności niniejsza interpretacja nie rozstrzyga o poprawności wysokości stawek podatku VAT wskazanych we wniosku. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji. · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych. Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.).
Powołane przepisy
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8-ust. 2-pkt 2[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86-ust. 1
Słowa kluczowe
domlokal-lokal mieszkalnyodliczenia-odliczenie podatku od towarów i usługpracownikudostępnienie-udostępnienie nieodpłatnewynajem
Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (eureka.mf.gov.pl), pozyskano 11.07.2026. · Źródło (Eureka)