0112-KDIL2-1.4011.1008.2021.1.KF

Interpretacja indywidualna2021-12-31Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Teza
Wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej ustalenia obowiązku podatkowego w Polsce.

Pełna treść interpretacji

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłoweSzanowny Panie, stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe. Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej 4 listopada 2021 r. wpłynął Pana wniosek z 21 października 2021 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie ustalenia obowiązku podatkowego w Polsce. Treść wniosku jest następująca: Opis stanu faktycznego Przebywanie dłużej niż 183 dni w roku podatkowym Wnioskodawca przebywa na terytorium Austrii od ponad 10 lat (z półroczną przerwą w 2013 roku). W związku z tym, zdarzają się lata, w których Wnioskodawca w ogóle nie przyjeżdża do Polski, a w przypadku jego pobytu na terenie Polski pobyt ten ma charakter wypoczynkowy. W żadnym roku kalendarzowym, z wyjątkiem roku 2013, długość pobytu w Polsce nie przekroczyła 1 miesiąca. Zatem Wnioskodawca przebywa zdecydowaną część roku bądź cały rok poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (ponad trzysta dni).   Wnioskodawca posiada miejsce stałego zamieszkania w Austrii, do którego posiada tytuł prawny w postaci zawartej umowy najmu lokalu mieszkalnego. W chwili obecnej umowa ta stanowi umowę zawartą na czas określony, jednakże po upływie okresu jej obowiązywania ma ona stać się umową zawartą na czas nieokreślony.   Mając powyższe na uwadze, Wnioskodawca posiada prawa wyborcze w Austrii i korzysta z nich.   Wnioskodawca pracuje na terytorium Austrii – wykonywana przez Niego praca jest pracą fizyczną, zatem by możliwe było jej wykonanie konieczny jest pobyt Wnioskodawcy na terytorium tegoż państwa.   Wnioskodawca posiada obywatelstwo polskie. Jednakże rozważa On uzyskanie obywatelstwa austriackiego – w przypadku spełnienia wszystkich prawem wymaganych kryteriów dopełni On wszystkich niezbędnych czynności w tym zakresie. Wnioskodawca posiada austriacki certyfikat rezydencji podatkowej.   Posiadanie centrum interesów gospodarczych Wnioskodawca prowadzi działalność zarobkową wyłącznie na terytorium Austrii. Zatrudniony jest On na czas nieokreślony u austriackiego pracodawcy w charakterze pracownika fizycznego. Wnioskodawca nie posiada żadnych źródeł dochodu w Polsce. Wnioskodawca posiada rachunki bankowe zarówno w austriackim, jak i polskim banku. Większość operacji finansowych dokonuje On z rachunku austriackiego. Polski rachunek bankowy jest zaś wykorzystywany sporadycznie – a konkretnie podczas dokonywania bieżących (drobnych) zakupów w trakcie pobytu Wnioskodawcy w Polsce. Zatem kontem wykorzystywanym podczas pobytu Wnioskodawcy w Austrii jest austriacki rachunek bankowy.   Wnioskodawca jest właścicielem samochodu osobowego znajdującego się na terytorium Austrii – z tego powodu ma On obowiązek ponoszenia austriackich należności publicznoprawnych związanych z posiadaniem auta (na gruncie podatkowym, jak i ubezpieczeniowym). Wnioskodawca jest również właścicielem samochodu osobowego, który fizycznie znajduje się w Polsce. Jednakże nie używa On tego pojazdu – korzysta z niego (na podstawie umowy użyczenia) małżonka Wnioskodawcy przebywająca w Polsce. Wnioskodawca ponosi wydatki związane z ubezpieczeniem samochodu znajdującego się na terytorium Polski.   Wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości położonych w Polsce (dwie działki rolne oraz dom jednorodzinny stanowiący wspólność majątkową małżeńską). Nieruchomości te zostały nabyte w drodze darowizn dokonanych przez żonę (dom i działka rolna) oraz ojca Wnioskodawcy (działka rolna). Wnioskodawca zamierza zawrzeć z małżonką umowę intercyzy, na skutek czego nieruchomości położone w Polsce wejdą do majątku osobistego żony Wnioskodawcy (nie będzie więc to darowizna na rzecz żony – z wyjątkiem działki podarowanej Wnioskodawcy przez ojca, a faktycznie zwrot otrzymanych od żony domu i działki rolnej).   Wnioskodawca nie gromadzi żadnego majątku na terytorium Polski. Żona Wnioskodawcy posiada własne źródło dochodu – jest ona niezależna finansowo od Wnioskodawcy.   Wnioskodawca najmuje w Austrii mieszkanie, w którym stale mieszka podczas pobytu w tym kraju (czyli przez przeważającą część roku, bądź cały rok podatkowy). Wnioskodawca wykupił polisę ubezpieczeniową na wskazane mieszkanie. Ponadto w Austrii Wnioskodawca zawarł umowy o dostarczenie energii elektrycznej oraz o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Obie umowy zostały zawarte na czas nieokreślony.   Posiadanie centrum interesów osobistych Wnioskodawca pozostaje w związku małżeńskim. Jednakże faktycznie małżonkowie pozostają w separacji – do tej pory nie zostało to stwierdzone formalnie. Żona Wnioskodawcy i ich dziecko zamieszkują w Polsce. Wnioskodawca zamierza zawrzeć z małżonką umowę intercyzy. Dziecko Wnioskodawcy było zameldowane w Austrii przez okres półtora roku w latach 2020-2021. Dziecko przebywa przez pewien okres w trakcie roku kalendarzowego w Austrii. W Austrii stale zamieszkuje szwagier Wnioskodawcy z rodziną. Wnioskodawca był beneficjentem świadczeń rodzinnych wypłacanych w Austrii. W chwili obecnej pobierane są świadczenia polskie z tzw. programu 500+.   Wnioskodawca opłaca ubezpieczenia społeczne i zdrowotne w Austrii. W Polsce nie opłaca składek ze wspomnianych tytułów. Z powodu przebywania w Austrii przez większą część roku, to w tym kraju Wnioskodawca korzysta ze świadczeń opieki medycznej finansowanych z uiszczanych składek zdrowotnych. Wnioskodawca zamierza nabyć prawo do austriackiej emerytury, nie planuje On powrotu do Polski.   Życie towarzyskie Wnioskodawcy również zogniskowane jest w Austrii m.in. przynależy on do klubu sportowego, jak również uczestniczy On w zbiórkach na rzecz osób potrzebujących z Afryki, które to zbiórki są organizowane na terytorium Austrii. Podczas pobytu w Austrii Wnioskodawca rozwija swoje hobby, tj. gra w piłkę nożną, jazda rowerem, jazda na nartach, pływanie, wędrówki górskie. Wnioskodawca aktywnie uczestniczy również w życiu Austrii jako państwa – bierze udział w organizowanych na jej terytorium wyborach (realizuje przysługujące mu czynne prawo wyborcze).   Część podsumowująca Wnioskodawca jest w posiadaniu austriackiego certyfikatu rezydencji podatkowej. Stwierdzono w nim, że miejscem zamieszkania Wnioskodawcy dla celów podatkowych jest Austria.   Dodatkowo Wnioskodawca planuje przesłać formularz ZAP-3 do polskiego Urzędu Skarbowego, w którym zaktualizuje swoje dane z uwzględnieniem swoich związków z Austrią wraz z przetłumaczonym przez tłumacza przysięgłego austriackim certyfikatem rezydencji podatkowej.   Celem złożonego wniosku jest uzyskanie potwierdzenia ze strony polskiej, czy Wnioskodawca w RP będzie objęty nieograniczonym bądź ograniczonym obowiązkiem podatkowym w myśl ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 11281426 z późn. zm., dalej: „ustawa o PIT”). Pytanie Jakim obowiązkiem podatkowym w Polsce będzie objęty Wnioskodawca w przedstawionym stanie faktycznym, tj. nieograniczonym czy ograniczonym w rozumieniu art. 3 ustawy o PIT? Pana stanowisko w sprawie Zdaniem Wnioskodawcy, dotyczyć Go będzie jedynie ograniczony obowiązek podatkowy w Polsce, tym samym nie jest On zobowiązany do opodatkowania dochodów, które są uzyskiwane poza terytorium RP. Wnioskodawca wskazuje, że nie osiąga dochodów na terytorium RP.   Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy o PIT, osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).   Stosownie do treści art. 3 ust. 1a cytowanej ustawy, za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która: 1)    posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub 2)    przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.   Natomiast art. 3 ust. 2a ustawy o PIT stanowi, że osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy).   Na podstawie art. 4a cytowanej ustawy, powyższe przepisy stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.   Przepis art. 3 ust. 1a ustawy o PIT, wskazuje na dwa warunki, od spełnienia których uzależnia się kwalifikację danej osoby jako mającej miejsce zamieszkania w Polsce. Powyższe przesłanki są rozdzielone spójnikiem „lub”, co jest równoznaczne z tym, że wystarczy spełnienie którejkolwiek z nich, aby uznać, że osoba posiada miejsce zamieszkania w Polsce, a co za tym idzie – podlega w kraju nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, czyli opodatkowaniu od wszystkich osiąganych dochodów.   Definicja „osoby mającej miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie” odnosi się bezpośrednio do określenia „miejsca zamieszkania” przyjętego w ustawodawstwach wewnętrznych państw i uwzględnia różne formy więzi osobistej z państwem, które we własnym ustawodawstwie ustala podstawę do nieograniczonego obowiązku podatkowego. Jako pierwszy warunek pozwalający na uznanie osoby za mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przepis wskazuje posiadanie centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych). Przesłanka ta została skonstruowana w bardzo szeroki sposób, jeśli chodzi o zakreśloną grupę osób, które na potrzeby podatku dochodowego od osób fizycznych posiadają w Polsce ośrodek interesów życiowych. Wynikać może to z użycia w powołanym powyżej przepisie spójnika „lub” w sformułowaniu „centrum interesów osobistych lub gospodarczych” dla doprecyzowania, kiedy uznaje się daną osobę za mającą miejsce zamieszkania na terytorium RP.   Pismo z dnia 9 października 2018 r., wydane przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, 0112-KDIL3-2.4011.320.2018.1.JK: -        przez „centrum interesów osobistych” należy rozumieć wszelkie powiązania rodzinne, tzn. ognisko domowe, aktywność społeczną, polityczną, kulturalną obywatelską przynależność do organizacji/klubów, uprawiane hobby itp.; -        z kolei „centrum interesów gospodarczych” to przede wszystkim miejsce prowadzenia działalności zarobkowej, źródła dochodów, posiadane inwestycje, majątek nieruchomy i ruchomy, polisy ubezpieczeniowe, zaciągnięte kredyty, konta bankowe itd.   Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej uważa się również osobę fizyczną która przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. W świetle art. 3 ust. 1a ustawy o PIT, warunek ten stanowi samodzielną podstawę do uznawania określonej kategorii osób za rezydentów, niezależną od omówionego powyżej posiadania na terytorium RP centrum interesów życiowych.   Uznanie osoby fizycznej za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu art. 3 ust. 1a ustawy o PIT, nie przesądza o uznaniu tej osoby, za osobę podlegającą w Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a, 2b cytowanej ustawy stosuje się bowiem z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska (art. 4a ustawy o PIT). Ocena, czy podatnik podlega w Rzeczypospolitej Polskiej ograniczonemu czy nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu powinna być dokonana w każdym przypadku indywidualnie, z uwzględnieniem postanowień umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.   Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca ma miejsce zamieszkania w Austrii oraz wykonuje na jej terenie działalność zarobkową. W Austrii skoncentrowane jest również życie towarzyskie Wnioskodawcy. Zatem w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie UPO PL-AU.   Stosownie do art. 4 ust. 1 UPO PL-AU, określenie „osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie”, która zgodnie z prawem tego Państwa podlega tam opodatkowaniu z uwagi na jej miejsce zamieszkania, miejsce stałego pobytu, siedzibę zarządu albo inne kryterium o podobnym charakterze, i obejmuje również to Państwo, jego jednostkę terytorialną lub organ lokalny. Określenie to jednak nie obejmuje osób, które podlegają opodatkowaniu w tym Państwie w zakresie dochodu osiąganego tylko ze źródeł w tym Państwie lub z tytułu majątku położonego w tym Państwie.   Zgodnie z art. 4 ust. 2 ww. umowy, jeżeli stosownie do postanowień ustępu 1 niniejszego artykułu (tj. art. 4) osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, wówczas jej status określa się zgodnie z następującymi zasadami: a)    osobę uważa się za mającą miejsce zamieszkania tylko w tym Umawiającym się Państwie, w którym ma ona stałe miejsce zamieszkania; jeżeli ma ona stałe miejsce zamieszkania w obu Państwach, wówczas uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania tylko w tym Państwie, z którym ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych); b)    jeżeli nie można ustalić, w którym Państwie osoba ma ośrodek interesów życiowych, albo jeżeli nie posiada ona stałego miejsca zamieszkania w żadnym z Państw, to uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania tylko w tym Państwie, w którym zwykle przebywa; c)    jeżeli przebywa ona zazwyczaj w obu Umawiających się Państwach lub nie przebywa zazwyczaj w żadnym z nich, to uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania tylko w tym Państwie, którego jest obywatelem; d)    jeżeli osoba jest obywatelem obydwu Umawiających się Państw lub nie jest obywatelem żadnego z nich, to właściwe organy Umawiających się Państw rozstrzygną tę sprawę w drodze wzajemnego porozumienia.   Dla potrzeb dokonania interpretacji powyższego przepisu, należy sięgnąć do Komentarza do Modelowej Konwencji OECD. Przedtem jednak wyjaśnienia wymaga, że głównym celem Modelowej Konwencji OECD jest umożliwienie rozwiązywania w sposób jednolity najczęściej występujących problemów w zakresie międzynarodowego prawnego podwójnego opodatkowania. Zgodnie z zaleceniami Rady OECD, państwa członkowskie przy zawieraniu lub rewizji dwustronnych konwencji powinny stosować się do Modelowej Konwencji i do interpretacji zawartej w Komentarzu do tej Konwencji. Postanowienia Konwencji zyskały powszechne (światowe) uznanie wyrażające się włączaniem ich do większości dwustronnych umów.   Według Komentarza do Modelowej Konwencji OECD, posiadanie stałego ogniska domowego oznacza, że osoba fizyczna urządziła je i zastrzegła dla swojego trwałego użytkowania, w przeciwieństwie do przebywania w konkretnym miejscu, ale w takich warunkach, z których wynika, że dany pobyt jest zamierzony na krótki czas. Zgodnie z Komentarzem, istotnym czynnikiem jest trwałość zamieszkania, dbałość o ognisko domowe, co należy rozumieć, że osoba zainteresowana czyni wszystko, co jest niezbędne, aby mieć to mieszkanie do własnej dyspozycji w każdym czasie, w sposób ciągły, a nie od czasu do czasu, na pobyt, który z różnych względów może mieć charakter krótkotrwały. Jeżeli osoba fizyczna posiada ognisko domowe w obu Umawiających się państwach, wówczas pierwszeństwo ma państwo, z którym osobiste i ekonomiczne powiązania danej osoby są ściślejsze. Przez takie powiązania, Komentarz nakazuje rozumieć ośrodek interesów życiowych, przy ustalaniu którego należy wziąć pod uwagę stosunki rodzinne i towarzyskie, zatrudnienie, działalność polityczną kulturalną i wszelką inną miejsce działalności gospodarczej i miejsce, z którego zarządza swoim mieniem. Wszystkie te okoliczności należy rozważyć w całości, uwzględniając indywidualne postępowanie danej osoby. Jeśli miejsca zamieszkania nie można ustalić na podstawie tego kryterium, należy ustalić je biorąc pod uwagę przede wszystkim miejsce, w którym osoba fizyczna zwykle przebywa, a następnie obywatelstwo danej osoby.   Tekst Modelowej Konwencji stanowiącej wzór umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania zawieranych przez Polskę, jak i brzmienie Komentarza do niej, zostały wypracowane w drodze konsensusu przez wszystkie państwa członkowskie OECD, które zobowiązały się tym samym do stosowania zawartych w nich postanowień. Modelowa Konwencja, jak i Komentarz do niej, nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa, natomiast stanowią wskazówkę, jak należy interpretować zapisy umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania.   Ustalenie miejsca zamieszkania podatnika decyduje o zakresie ciążącego na nim obowiązku podatkowego. Inaczej mówiąc, od miejsca zamieszkania zależy czy podatnik podlega nieograniczonemu, czy ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Nieograniczonym obowiązkiem podatkowym objęci są podatnicy, którzy w Polsce mają miejsce zamieszkania. Podlegają oni obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Natomiast, jeśli podatnik będzie miał miejsce zamieszkania za granicą, to w Polsce będzie płacił podatek tylko od dochodów (przychodów) uzyskanych w danym roku podatkowym w Polsce (ograniczony obowiązek podatkowy).   Mając na uwadze opisany stan faktyczny oraz przedstawiony powyżej stan prawny, stwierdzić należy, że Wnioskodawca posiada miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Austrii: -        po pierwsze, Wnioskodawca nie przebywa Polsce w ogóle albo incydentalnie przez mniejszą część roku, także nie ma On miejsca zameldowania w kraju, przez co kryterium przebywania na terytorium RP dłużej niż 183 dni w roku podatkowym nie zostało spełnione; -        po drugie, ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze Wnioskodawca wykazuje z Austrią, gdyż tamtejsze instytucje państwowe oraz prywatne objęły go opieką socjalną (ognisko domowe), podjął zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu w ramach umowy o pracę na terenie Austrii (jedyne źródło dochodu), posiada polisy ubezpieczeniowe, odprowadza podatki oraz składki na ubezpieczenie społeczne/zdrowotne, posiada majątek ruchomy, ma tytuł prawny do nieruchomości, posiada austriackie konto bankowe oraz numer telefonu komórkowego, uczestniczy w wyborach, angażuje się w życie społeczeństwa austriackiego oraz rozwija tam swoje życie towarzyskie (pasje/zainteresowania). Posiadany na terytorium RP majątek nieruchomy stanie się w niedalekiej przyszłości własnością małżonki Wnioskodawcy, z którą pozostaje On w separacji faktycznej. Zatem minimalne związki Wnioskodawcy z Polską ulegną kolejnemu pomniejszeniu.   Istotną okolicznością jest też fakt, że austriacki organ podatkowy potwierdził, iż miejsce rezydencji podatkowej Wnioskodawcy znajduje się w Austrii.   Zgodnie z art. 5a pkt 21 ustawy o PIT, certyfikat rezydencji oznacza zaświadczenie o miejscu zamieszkania podatnika dla celów podatkowych, wydane przez właściwy organ administracji podatkowej państwa miejsca zamieszkania podatnika.   Pismo z dnia 12 czerwca 2008 r., wydane przez Izbę Skarbową w Bydgoszczy, ITPB3/423-211/08/AM: „definicja rezydencji w międzynarodowym prawie podatkowym wynika z umów o unikaniu podwójnego opodatkowania od dochodu i majątku. Ponieważ umowy te nie określają obowiązującej formy zaświadczenia o miejscu zamieszkania lub siedziby, certyfikat rezydencji nie zawsze wydawany jest na sformalizowanym druku, jak również nie musi wprost zawierać nazwy „certyfikat rezydencji”.   Z treści tychże przepisów wynika, że certyfikat rezydencji powinien spełniać przynajmniej następujące warunki: -        zostać wydany przez właściwą administrację podatkową, -        określać miejsce rezydencji (miejsce zamieszkania bądź siedziby) podatnika dla celów podatkowych, -        zawierać datę wydania certyfikatu i/lub datę, na jaką potwierdzana jest rezydencja podatkowa.   Zatem każde zaświadczenie wydane przez właściwą władzę podatkową (aktualne na dzień wypłaty), które potwierdza posiadanie przez dany podmiot rezydencji podatkowej tego państwa – jest wystarczające”.   Reasumując, stwierdzić należy, że Wnioskodawca nie posiada miejsca zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce. Zatem, zgodnie z art. 3 ust. 2a ustawy o PIT, będzie podlegał w Polsce ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Oznacza to, że w Polsce podlegałyby opodatkowaniu tylko dochody osiągnięte na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z uwzględnieniem UPO PL-AU. Ocena stanowiska Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe. Uzasadnienie interpretacji indywidualnej Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm.): Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).   Na podstawie art. 3 ust. 1a ww. ustawy: Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która: 1)    posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub 2)    przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.   W myśl art. 3 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy).   Jak stanowi art. 4a ww. ustawy: Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.   W analizowanej sprawie należy również przytoczyć przepisy Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Austrii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku, podpisanej w Wiedniu 13 stycznia 2004 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 224 poz. 1921).   Stosownie do art. 4 ust. 1 ww. Umowy: W rozumieniu niniejszej umowy określenie „osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie” oznacza każdą osobę, która zgodnie z prawem tego Państwa podlega tam opodatkowaniu z uwagi na jej miejsce zamieszkania, miejsce stałego pobytu, siedzibę zarządu albo inne kryterium o podobnym charakterze, i obejmuje również to Państwo, jego jednostkę terytorialną lub organ lokalny. Określenie to jednak nie obejmuje osób, które podlegają opodatkowaniu w tym Państwie w zakresie dochodu osiąganego tylko ze źródeł w tym Państwie lub z tytułu majątku położonego w tym Państwie.   Zgodnie natomiast z art. 4 ust. 2 ww. Umowy: Jeżeli, stosownie do postanowień ustępu 1, osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, to jej status określa się według następujących zasad: a)    osobę uważa się za mającą miejsce zamieszkania w tym Państwie, w którym ma ona stałe miejsce zamieszkania; jeżeli ma ona stałe miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, to uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania tylko w tym Państwie, z którym ma ona ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych), b)    jeżeli nie można ustalić, w którym Państwie osoba ma ośrodek interesów życiowych, albo jeżeli nie ma ona stałego miejsca zamieszkania w żadnym z Państw, to uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, w którym zwykle przebywa, c)    jeżeli przebywa ona zazwyczaj w obu Państwach lub nie przebywa zazwyczaj w żadnym z nich, to uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania w tym Państwie, którego jest obywatelem, d)    jeżeli osoba jest obywatelem obydwu Państw lub nie jest obywatelem żadnego z nich, to właściwe organy Umawiających się Państw rozstrzygną sprawę w drodze wzajemnego porozumienia.   Przy czym wyjaśnienia wymaga, że postanowienia ww. art. 4 ust. 2 Umowy, mają zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy w myśl postanowień ust. 1 ww. Umowy, osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, tzn. gdy zachodzi kolizja ustawodawstw wewnętrznych obu państw w kwestii dotyczącej ustalenia miejsca zamieszkania. W konsekwencji reguły kolizyjne mają zastosowanie wyłącznie w sytuacji gdy podatnik w tym samym czasie ma miejsce zamieszkania w obu umawiających się państwach.   Definicja „osoby mającej miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie” odnosi się zatem bezpośrednio do określenia „miejsca zamieszkania” przyjętego w ustawodawstwach wewnętrznych państw i uwzględnia różne formy więzi osobistej z państwem, które we własnym ustawodawstwie ustala podstawę do nieograniczonego obowiązku podatkowego.   Ustalenie miejsca zamieszkania podatnika decyduje o zakresie ciążącego na nim obowiązku podatkowego. Inaczej mówiąc, od miejsca zamieszkania zależy czy podatnik podlega nieograniczonemu, czy ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Nieograniczonym obowiązkiem podatkowym objęci są podatnicy, którzy w Polsce mają miejsce zamieszkania. Podlegają oni obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Natomiast jeśli podatnik będzie miał miejsce zamieszkania za granicą, to w Polsce będzie płacił podatek tylko od dochodów (przychodów) uzyskanych w danym roku podatkowym w Polsce (ograniczony obowiązek podatkowy).   Przepis art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje na dwa warunki, od spełnienia których uzależnia się kwalifikację danej osoby jako mającej miejsce zamieszkania w Polsce. Powyższe przesłanki są rozdzielone spójnikiem „lub”, co jest równoznaczne z tym, że wystarczy spełnienie którejkolwiek z nich, aby uznać, że osoba posiada miejsce zamieszkania w Polsce, a co za tym idzie – podlega w kraju nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, czyli opodatkowaniu od wszystkich osiąganych dochodów.   Jako pierwszy warunek pozwalający na uznanie osoby za mającą miejsce zamieszkania na terytorium RP przepis wskazuje posiadanie centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych). Przesłanka ta została skonstruowana w bardzo szeroki sposób, jeśli chodzi o zakreśloną grupę osób, które na potrzeby podatku dochodowego od osób fizycznych posiadają w Polsce ośrodek interesów życiowych. Wynikać może to z użycia w powołanym powyżej przepisie spójnika „lub” w sformułowaniu „centrum interesów osobistych lub gospodarczych” dla doprecyzowania kiedy uznaje się daną osobę za mającą miejsce zamieszkania na terytorium RP. Tym samym określona osoba, która ma ścisłe powiązania biznesowe czy też gospodarcze w Polsce, a całą rodzinę i znajomych w innym państwie, może w takiej sytuacji podlegać opodatkowaniu w Polsce od całości swoich dochodów. Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej uważa się również osobę fizyczną, która przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. W świetle art. 3 ust. 1a analizowany warunek stanowi samodzielną podstawę do uznawania określonej kategorii osób za rezydentów, niezależną od omówionego powyżej posiadania na terytorium RP centrum interesów życiowych.   Wymienione powyżej kryteria stosuje się z uwzględnieniem art. 4 ww. Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.   Przy tym wskazać należy, że według Komentarza do Modelowej Konwencji OECD posiadanie stałego ogniska domowego oznacza, że osoba fizyczna urządziła je i zastrzegła dla swojego trwałego użytkowania, w przeciwieństwie do przebywania w konkretnym miejscu, ale w takich warunkach, z których wynika, że dany pobyt jest zamierzony na krótki czas. Zgodnie z Komentarzem, istotnym czynnikiem jest trwałość zamieszkania, dbałość o ognisko domowe, co należy rozumieć, że osoba zainteresowana czyni wszystko, co jest niezbędne, aby mieć to mieszkanie do własnej dyspozycji w każdym czasie, w sposób ciągły, a nie od czasu do czasu, na pobyt, który z różnych względów może mieć charakter krótkotrwały. Jeżeli osoba fizyczna posiada ognisko domowe w obu Umawiających się państwach, wówczas pierwszeństwo ma państwo, z którym osobiste i ekonomiczne powiązania danej osoby są ściślejsze. Przez takie powiązania, Komentarz nakazuje rozumieć ośrodek interesów życiowych, przy ustalaniu którego należy wziąć pod uwagę stosunki rodzinne i towarzyskie, zatrudnienie, działalność polityczną, kulturalną i wszelką inną, miejsce działalności gospodarczej i miejsce, z którego zarządza swoim mieniem. Wszystkie te okoliczności należy rozważyć w całości, uwzględniając indywidualne postępowanie danej osoby. Jeśli miejsca zamieszkania nie można ustalić na podstawie tego kryterium, należy ustalić je biorąc pod uwagę przede wszystkim miejsce, w którym osoba fizyczna zwykle przebywa, a następnie obywatelstwo danej osoby.   Tekst Modelowej Konwencji stanowiącej wzór umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania zawieranych przez Polskę, jak i brzmienie Komentarza do niej zostały wypracowane w drodze konsensusu przez wszystkie państwa członkowskie OECD, które zobowiązały się tym samym do stosowania zawartych w nich postanowień.   Modelowa Konwencja, jak i Komentarz do niej, nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa, natomiast stanowią wskazówkę, jak należy interpretować zapisy umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania.   Z przestawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że przebywa Pan na terytorium Austrii od ponad 10 lat (z półroczną przerwą w 2013 roku). Zdarzają się lata, w których w ogóle nie przyjeżdża Pan do Polski, a w przypadku pobytu na terenie Polski pobyt ten ma charakter wypoczynkowy. W żadnym roku kalendarzowym, z wyjątkiem roku 2013, długość pobytu w Polsce nie przekroczyła 1 miesiąca. Posiada Pan miejsce stałego zamieszkania w Austrii, do którego posiada tytuł prawny w postaci zawartej umowy najmu lokalu mieszkalnego. Posiada Pan prawa wyborcze w Austrii i korzysta z nich. Posiada Pan obywatelstwo polskie, jednakże rozważa Pan uzyskanie obywatelstwa austriackiego. Posiada Pan austriacki certyfikat rezydencji podatkowej.   Prowadzi Pan działalność zarobkową wyłącznie na terytorium Austrii. Zatrudniony jest Pan na czas nieokreślony u austriackiego pracodawcy w charakterze pracownika fizycznego. Nie posiada Pan żadnych źródeł dochodu w Polsce. Posiada Pan rachunki bankowe zarówno w austriackim, jak i polskim banku. Większość operacji finansowych dokonuje Pan z rachunku austriackiego. Polski rachunek bankowy jest zaś wykorzystywany sporadycznie – a konkretnie podczas dokonywania bieżących (drobnych) zakupów w trakcie pobytu w Polsce. Jest Pan właścicielem samochodu osobowego znajdującego się na terytorium Austrii – z tego powodu ma Pan obowiązek ponoszenia austriackich należności publicznoprawnych związanych z posiadaniem auta (na gruncie podatkowym, jak i ubezpieczeniowym). Jest Pan również właścicielem samochodu osobowego, który fizycznie znajduje się w Polsce, jednakże nie używa Pan tego pojazdu. Jest Pan właścicielem nieruchomości położonych w Polsce (dwie działki rolne oraz dom jednorodzinny stanowiący wspólność majątkową małżeńską). Zamierza Pan zawrzeć z małżonką umowę intercyzy, na skutek czego nieruchomości położone w Polsce wejdą do majątku osobistego żony. W Austrii najmuje Pan mieszkanie, w którym stale mieszka podczas pobytu w tym kraju. Wykupił Pan polisę ubezpieczeniową na wskazane mieszkanie, ponadto w Austrii zawarł Pan umowy o dostarczenie energii elektrycznej oraz o świadczenie usług telekomunikacyjnych.   Pozostaje Pan w związku małżeńskim, jednakże faktycznie małżonkowie pozostają w separacji – do tej pory nie zostało to stwierdzone formalnie. Pana żona i dziecko zamieszkują w Polsce. Pana dziecko było zameldowane w Austrii przez okres półtora roku w latach 2020-2021. Dziecko przebywa przez pewien okres w trakcie roku kalendarzowego w Austrii. W Austrii stale zamieszkuje Pana szwagier z rodziną. Opłaca Pan ubezpieczenia społeczne i zdrowotne w Austrii. W Polsce nie opłaca Pan składek ze wspomnianych tytułów. Z powodu przebywania w Austrii przez większą część roku, to w tym kraju korzysta Pan ze świadczeń opieki medycznej finansowanych z uiszczanych składek zdrowotnych. Zamierza Pan nabyć prawo do austriackiej emerytury i nie planuje powrotu do Polski. Pana życie towarzyskie również zogniskowane jest w Austrii m.in. przynależy Pan do klubu sportowego, jak również uczestniczy w zbiórkach na rzecz osób potrzebujących z Afryki, które to zbiórki są organizowane na terytorium Austrii. Podczas pobytu w Austrii rozwija Pan swoje hobby, tj. gra w piłkę nożną, jazda rowerem, jazda na nartach, pływanie, wędrówki górskie. Aktywnie uczestniczy Pan również w życiu Austrii jako państwa – bierze udział w organizowanych na jej terytorium wyborach (realizuje przysługujące czynne prawo wyborcze).   Pana wątpliwości dotyczą ustalenia obowiązku podatkowego w Polsce jaki na Panu spoczywa.   Biorąc pod uwagę opisany we wniosku stan faktyczny oraz powołane przepisy prawa podatkowego, fakt że w Polsce ma Pan żonę i dziecko, jak również posiada nieruchomości i samochód pozwala uznać, że zgodnie z art. 3 ust. 1a pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest osobą mającą miejsce zamieszkania dla celów podatkowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.   Niemniej jednak, z uwagi na to, że posiada Pan certyfikat rezydencji podatkowej w Austrii, a także przebywa w Austrii od ponad 10 lat i nie planuje powrotu do Polski, a ponadto jest Pan zatrudniony na czas nieokreślony u austriackiego pracodawcy, najmuje Pan mieszkanie w Austrii, w którym stale mieszka podczas pobytu w tym kraju, opłaca rachunki za energię elektryczną i usługi telekomunikacyjne, posiada w Austrii samochód, konto bankowe, ubezpieczenie, więzi towarzyskie, głosuje w austriackich wyborach i przebywa na terytorium Austrii więcej niż 183 dni w roku podatkowym, podczas gdy w Polsce Pana pobyt ma charakter wypoczynkowy i zwykle nie przekracza 1 miesiąca w roku, przy uwzględnieniu art. 4 ust. 2 ww. Umowy polsko-austriackiej, należy uznać, że Pana miejscem zamieszkania dla celów podatkowych jest Austria.   Zatem podlega Pan w Polsce ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. wyłącznie od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dodatkowe informacje Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji ·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji. ·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1)    z zastosowaniem art. 119a; 2)    w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3)    z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych. Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): ·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo ·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.).

Powołane przepisy

[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 3[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 3-ust. 1[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 3-ust. 1a[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 3-ust. 2a[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 4a

Słowa kluczowe

Austriaobowiązek-obowiązek podatkowyrezydencja-rezydencja podatkowa

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (eureka.mf.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło (Eureka)