0113-KDIPT2-2.4011.890.2025.1.DA
Interpretacja indywidualna2025-11-27Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Teza
Opodatkowanie otrzymanej kwoty oraz zwróconych kosztów zastępstwa procesowego z tytułu zawarcia ugody z bankiem.Pełna treść interpretacji
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe Szanowni Państwo, stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe. Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej 29 września 2025 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 16 września 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku wspólnego jest następująca: Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem 1) Zainteresowana będąca stroną postępowania:…ul. …… 2) Zainteresowany niebędący stroną postępowania:…ul. …… Opis stanu faktycznego … i … (dalej: „Zainteresowani”), polscy rezydenci, podlegający nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce, w dniu … lipca 2008 r. zawarli z bankiem ... z siedzibą w … (aktualnie ... z siedzibą w …; dalej: „Bank”) umowę nr … o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych „…” waloryzowany kursem CHF (dalej: „Umowa”). Kredyt został udzielony na finansowanie przedpłat na poczet budowy i nabycia od dewelopera lokalu mieszkalnego numer … położonego w miejscowości … przy ul. … (obecnie …), pokrycie opłat związanych z udzieleniem kredytu oraz pokrycie kosztów składki ubezpieczenia Pakiet Bezpieczna Spłata. Bank wypłacił kredytobiorcy łączną kwotę. Zgodnie z § 5 ust. 1 Umowy, a także na podstawie § 10 ust. 5 Umowy, cała kwota kredytu została wypłacona w złotówkach i także miała być spłacana w złotych polskich. Kredyt został wypłacony w złotówkach przeliczonych zgodnie z kursem kupna CHF według tabeli kursowej Banku. W ocenie Zainteresowanych, Umowa zawiera wady skutkujące jej nieważnością. Z racji nieważności czynności zobowiązującej do świadczenia, wpłaty Zainteresowanych na poczet Umowy stanowią nienależne świadczenie w rozumieniu art. 410 § 2 k.c., dlatego też powinny one zostać zwrócone Zainteresowanym na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. W związku z powyższym, Zainteresowani wystąpili do Sądu Okręgowego w … z powództwem przeciwko Bankowi o zapłatę kwoty 188 726,73 CHF. Zainteresowani zawarli z Bankiem ugodę pozasądową (dalej: „Ugoda”), na mocy, której Bank zwróci na rzecz Zainteresowanych kwotę 40 382,85 PLN (dalej: „Kwota zwrotu”). Treść Ugody nie potwierdza jednak nieważności umowy. Oprócz tego, na mocy Ugody Bank zobowiązał się do zwrotu na rzecz Klienta kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 10 800 PLN. Kwota zwrotu, tj. 40 382,85 PLN stanowi zwrot uiszczonych kwot na poczet realizacji nieważnej umowy. Zainteresowani nie dostają od Banku, na mocy Ugody, nic ponad wartość tego, co sami uiścili na rzecz Banku tytułem realizacji nieważnej umowy kredytowej. Natomiast zwrot kosztów postępowania procesowego w wysokości 10 800 PLN, stanowi zwrot realnie poniesionych kosztów na obsługę prawną sprawy sądowej. Na skutek Ugody Zainteresowani wycofają pozew. Zainteresowani podkreślają, że chodzi o ugodę pozasądową. Zainteresowani nie mieli wpływu na treść postanowień zawartych w Ugodzie. Bank nie zgodził się na wprowadzanie zmian do treści zaproponowanej przez siebie Ugody. W treści Ugody Bank wskazał: § 1 1. Strony potwierdzają, że Klient spełnił następujące świadczenia w wykonaniu Umowy: 173 285,15 PLN tytułem rat kapitałowo-odsetkowych;217 047,62 CHF tytułem rat kapitałowo-odsetkowych;19 870,52 PLN tytułem Ubezpieczenia Niskiego Wkładu Własnego;63 016,32 PLN tytułem składek na poczet ubezpieczenia;11 072,00 PLN tytułem opłaty i prowizje związanej z kredytem; tym samym suma świadczeń Klienta wynosi 267 243,99 PLN oraz 217 047,62 CHF, a więc łączna kwota wynosi 1 250 382,89 PLN, przy czym spłaty dokonane w CHF, zostały przeliczone na PLN po średnim kursie CHF z dnia 14.08.2025 r. według Tabeli kursów średnich walut obcych publikowanej przez Narodowy Bank Polski na stronie www.nbp.pl; dalej: „Świadczenia Klienta”). 2. Strony potwierdzają, iż w związku z wykonaniem Umowy, Bank wypłacił kapitał kredytu, w kwocie 1 210 000,04 PLN (dalej jako „Świadczenie Banku”). 3. Strony niniejszym oświadczają, że różnica pomiędzy Świadczeniem Klienta w wysokości 1 250 382,89 PLN, a Świadczeniem Banku w wysokości 1 210 000,04 PLN, wynosi 40 382,85 PLN. 4. W związku z tym Bank zobowiązany jest do zapłaty na rzecz Klienta pozostałej kwoty, tj. 40 382,85 PLN (słownie: czterdzieści tysięcy trzysta osiemdziesiąt dwa złote, 85/100). 5. Bank dodatkowo w ramach Ugody zobowiązuje się dokonać zwrotu na rzecz Klienta kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 10 800,00 PLN (100 % stawki minimalnej), która to kwota nie przekracza maksymalnych kosztów zastępstwa procesowego możliwych do zasądzenia na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2023 poz. 1935 t. j. z dnia 20 września 2023 r.). Wskazana kwota stanowi górną granicę odpowiedzialności Banku i wyczerpuje w całości roszczenia Klienta z tego tytułu. 6. Bank zobowiązuje się do zapłaty na rzecz Klienta kwoty, o której mowa w ust. 4, w terminie 30 dni od dnia zawarcia Ugody. Bank dokona zapłaty na rachunek o numerze: 7. Bank zobowiązuje się do zapłaty na rzecz Klienta kwoty, o których mowa w ust. 5, w terminie 30 dni od dnia zawarcia Ugody. Bank dokona zapłaty na rachunek o numerze: 8. W przypadku braku zapłaty kwoty, o której mowa w ust. 4 oraz ust. 5, w terminie określonym w ust. 6 i 7, zostaną naliczone odsetki ustawowe za opóźnienie od następnego dnia po 9. W związku z zawarciem i wykonaniem Ugody, Strony zgodnie oświadczają, że nie będą występować w przyszłości względem siebie z żadnymi roszczeniami wywodzonymi z treści postanowień Umowy, w tym związanymi z zawarciem lub wykonywaniem Umowy, a Ugoda w całości wyczerpuje ich wszelkie roszczenia, w tym dochodzone przez klienta indywidualnie przeciwko Bankowi przed sądem Sąd Okręgowy w … (sygn. akt …) oraz z powództwa Banku w sprawie o zapłatę kapitału. 10. Strony oświadczają, że przed zawarciem Ugody nie przeniosły ani nie zobowiązały się do przeniesienia na rzecz jakichkolwiek osób trzecich jakiegokolwiek roszczenia lub prawa dotyczącego Umowy lub związanego z Umową. 11. W związku z zawarciem niniejszej Ugody, w terminie 30 dni od doręczenia pisma Klienta zawierającego cofnięcie pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia z potwierdzeniem nadania do Sądu lub prezentatą Sądu, Bank zobowiązuje się cofnąć w całości pozew ze zrzeczeniem się roszczenia w sprawie przeciwko Klientowi o zwrot nominalnej kwoty wypłaconego kapitału o zwrot wartości jaką przedstawia świadczenie polegające na umożliwieniu korzystania z kapitału oraz o zwaloryzowanie kapitału kredytu i zapłatę kwoty wynikającej z waloryzacji kwoty nominalnej kapitału kredytu. Ponadto Bank zobowiązuje się cofnąć w całości żądanie zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. 12. W związku z zawarciem niniejszej Ugody, w terminie 14 dni od dnia zapłaty przez Bank kwoty wskazanej w ust. 4 powyżej, Klient zobowiązuje się cofnąć pozew przeciwko Bankowi w sprawie indywidualnej toczącej się przed sądem (Sąd Okręgowy w … sygn. akt …) w całości ze zrzeczeniem się roszczenia wraz z żądaniem zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego (pismo stanowi załącznik do niniejszej Ugody). 13. W celu uniknięcia wątpliwości, każda ze Stron zrzeka się wszelkich roszczeń, jakie mogą mieć względem drugiej Strony w związku z powstałymi kosztami sądowymi w sprawie z powództwa Klienta i w sprawie z powództwa Banku, w tym kosztami zastępstwa procesowego, ponad kwoty uzgodnione w ust. 5 Ugody. Każda ze Stron zobowiązuje się nie dochodzić kosztów ponad uzgodnione w niniejszej Ugodzie od drugiej Strony, nawet w przypadku ich zasądzenia przez Sąd na rzecz którejkolwiek ze Stron. 14. W związku z zawarciem niniejszej Ugody, Bank wprowadzi modyfikacje w systemie transakcyjnym Klienta uwzględniające Ugodę, zamknie kredyt hipoteczny oraz poinformuje Biuro Informacji Kredytowej (BIK). 15. Strony zobowiązują się współdziałać w zakresie niezbędnym, jaki będzie konieczny do realizacji Ugody. W szczególności Bank zobowiązuje się do sporządzenia i wydania w odpowiedniej formie oświadczenia stanowiącego zgodę Banku na wykreślenie hipoteki. § 2 1. Bank informuje Klienta o tym, że w przypadku, gdyby Strony nie zawarły niniejszej Ugody: A. Bank dochodziłby/kontynuowałby dochodzenie Roszczenia Banku o zwrot wypłaconego kapitału na drodze odrębnego postępowania sądowego, ale: - TSUE w wyroku z dnia 19 czerwca 2025 r. C-396/24 wskazał, że sprzeczne z dyrektywą 93/13 jest polskie orzecznictwo przyjmujące tzw. teorię dwóch kondykcji, zgodnie z którą - w przypadku, gdy warunek umowy kredytu uznany za nieuczciwy prowadzi do nieważności tej umowy, przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty. W konsekwencji od roszczenia o zwrot Świadczenia Banku należy odliczyć spłaty dokonane przez Klienta w wykonaniu Umowy, w związku z czym roszczenie o zwrot Świadczenia Banku ulegałoby umorzeniu w tym zakresie, − gdyby przyjąć jednak, że każda ze stron ma osobne roszczenie, to Klient, w ramach obrony przed tym roszczeniem, byłby uprawniony, między innymi, do podniesienia zarzutu przedawnienia roszczenia Banku, którego skuteczność należałaby do oceny sądu. Kwestie związane z zarzutem przedawnienia roszczenia Banku są przedmiotem pytań prejudycjalnych zadanych przez polski sąd do Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawach C-767/24 oraz C-752/24; B. a Bank zdecydowałby się spełnić w walucie polskiej Roszczenie Klienta wyrażone w CHF, to Klient na podstawie art. 358 § 3 k.c. w zw. art. 358 § 2 k.c. byłby, co do zasady, uprawniony wybrać według jakiego kursu nastąpi przeliczenie świadczenia wyrażonego w CHF na PLN: 1) czy według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia wymagalności roszczenia, 2) czy według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia, w którym zapłata jest dokonywana. 2. Przepisy prawa, o których mowa w § 2 ust. 1 lit. B powyżej mają charakter dyspozytywny, co oznacza, że Strony, mogą uzgodnić inny dogodny i mający zastosowanie kurs wymiany waluty, a korzystając z tej możliwości - w Ugodzie - Klient i Bank uzgodnili zastosowanie średniego kursu CHF według Tabeli kursów średnich walut obcych publikowany przez Narodowy Bank Polski z dnia 14.08.2025r. na stronie www.nbp.pl. 3. Zgodnie z wyrokiem TSUE z dnia 15 czerwca 2023 r., C-520/21, Klient może wystąpić przeciwko Bankowi z żądaniem zapłaty dodatkowych kwot, przewyższających nominalną. Wykonania Umowy oraz kwotę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty, pod warunkiem poszanowania celów dyrektywy 93/13 i zasady proporcjonalności, jednak ostateczna ocena zasadności takich roszczeń należałaby do Sądu polskiego. 4. Bank ponadto zobowiązuje się w terminie 30 dni od dnia zawarcia Ugody, zwrócić zapłacone raty kapitałowo-odsetkowe za okres od 14.08.2025 r. do dnia zawarcia Ugody, na rachunek z którego zostały pobrane. § 3 1. Klient oświadcza, że zapoznał się z treścią powyższych informacji, a jego wątpliwości zostały wyjaśnione na etapie poprzedzającym zawarcie Ugody. 2. Klient oświadcza, że jest świadomy zasad ogólnych mających zastosowanie do zobowiązań pieniężnych wyrażonych w walucie obcej podlegających wykonaniu na terytorium RP, które Bank zdecyduje się spełnić w walucie polskiej, o których mowa w § 2 ust. 1 lit. B powyżej i wynikających z tego tytułu uprawnień. 3. Klient oświadcza, że zgadza się na przyjęcie dla potrzeb przeliczenia świadczeń wyrażonych w CHF, w celu umożliwienia wzajemnego rozliczenia świadczeń Stron Ugody, średniego kursu ogłoszonego przez NBP w dniu wskazanym w § 1 ust. 1 ostatnie zdanie Ugody. 4. Klient potwierdza, iż zdając sobie sprawę z przysługujących mu uprawnień z tytułu nieważności (trwałej bezskuteczności) Umowy, świadomie decyduje się zawrzeć Ugodę. § 4 Klient przyjmuje do wiadomości, iż w związku z zawartą Ugodą Bank wystąpił do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał interpretację podatkową i potwierdził, że po stronie Klienta nie powstaje przychód podatkowy, a w związku z tym na Banku nie ciąży obowiązek informacyjny, tj. obowiązek przygotowania informacji PIT-11. Zainteresowani oświadczają, że: kredyt z Umowy został zaciągnięty na własne potrzeby mieszkaniowe;kredyt został zabezpieczony hipoteką;nie korzystali z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w niniejszym wniosku inwestycji. Bank, z którym Zainteresowani zawarli Umowę kredytu jest podmiotem, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów. Zgodnie z Umową ww. kredytu, Zainteresowani byli zobowiązani do spłaty kredytu. Nieruchomość, na której nabycie Zainteresowani zaciągnęli kredyt położona jest w Polsce. W związku z powyższym, Kwota zwrotu w wysokości 40 382,85 PLN stanowi w istocie, zwrot spłaconych rat Kredytu. Pytanie Czy Kwota zwrotu wraz z kosztami zastępstwa procesowego, którą Bank wypłaci Zainteresowanym w wyniku ugody pozasądowej, o treści jak w opisanym stanie faktycznym, stanowi po stronie Zainteresowanych przychód, od którego Zainteresowani są zobowiązani zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych? Państwa stanowisko w sprawie Pojęcie przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 w zw. z art. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wiąże się z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ww. ustawy mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Kwota zwrotu obejmuje zwrot środków pieniężnych, które Zainteresowani wcześniej zapłacili Bankowi w trakcie trwania umowy kredytu. W ocenie Zainteresowanych, dochodzi wówczas do powrotu w tym zakresie do wcześniej istniejącego stanu posiadania. Zainteresowani nie otrzymują niczego, czego wcześniej sami nie posiadali, gdyż odzyskali swoje własne środki, które Bank powinien Im zwrócić z powodu nieważności Umowy. Nie dochodzi zatem do przysporzenia w majątku Zainteresowanych, a zatem nie ma przychodu po stronie Zainteresowanych. Zainteresowani zwracają ponadto uwagę na to, że sam Bank informuje Ich w Ugodzie (a także na swojej stronie internetowej), że względem Kwoty zwrotu nie wystawi PIT-11. Bank informuje ponadto, że dysponuje stosowaną interpretacją Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w tym zakresie i odsyła do komunikatu na swojej stronie internetowej, z którego wynika, że Kwota zwrotu nie stanowi przychodu kredytobiorcy. Jak wynika z treści komunikatu na stronie Banku, Bank otrzymał od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej interpretację indywidualną, w której to Organ stwierdził cyt.: „Natomiast na podstawie odpowiedniej ugody możemy również zwrócić kredytobiorcy lub pożyczkobiorcy część kwot, które wcześniej wpłacił na spłatę rat kapitałowo-odsetkowych. Zgodnie z interpretacją podatkową Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w takiej sytuacji bank nie musi wystawiać informacji PIT-11 z tytułu zwrotu. Zdaniem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej takie zwroty nie są przychodem podatkowym, więc nie wiążą się z obowiązkiem informacyjnym.”. Zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego. W przedstawionej powyżej sytuacji, po stronie Zainteresowanych nie doszło do powstania przysporzenia majątkowego, albowiem w związku z zawarciem Ugody, Zainteresowani otrzymają zwrot własnych środków pieniężnych, które wpłacili na rzecz Banku. Kwota otrzymana na podstawie Ugody z Bankiem nie spowoduje więc faktycznego przyrostu w majątku Zainteresowanych. Kwota zwrotu w wysokości 40 382,85 zł zapłacona przez Bank nie stanowi przychodu do opodatkowania. Zwrot kosztów zastępstwa procesowego obejmuje zwrot środków pieniężnych, które Zainteresowani uiścili na poczet złożenia pozwu (koszt wynagrodzenia pełnomocnika profesjonalnego). Zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 10 800 PLN nie stanowi przychodu do opodatkowania. Ocena stanowiska Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe. Uzasadnienie interpretacji indywidualnej Reguły dotyczące opodatkowania Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.): Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą: dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku orazdochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników). W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów. Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy: Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów. Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy: Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Jak wynika z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są: pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika. Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy. Źródła przychodów Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Źródłami przychodów są: inne źródła. Stosownie natomiast do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. Skutki podatkowe otrzymania kwoty z tytułu zawarcia ugody z bankiem Jak stanowi art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061): Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać. Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać. Z kolei instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy: Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się natomiast w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem, kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Jak wynika z zacytowanych wyżej przepisów, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Odnosząc się do skutków podatkowych otrzymania proponowanej w ugodzie kwoty wyjaśniam, że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe. Z opisu sprawy wynika, że na mocy ugody zawartej pomiędzy Państwem a Bankiem, Bank zwróci na Państwa rzecz kwotę 40 382,85 PLN. W ugodzie zawartej z Bankiem oświadczyli Państwo, że „różnica pomiędzy Świadczeniem Klienta w wysokości 1 250 382,89 PLN, a Świadczeniem Banku w wysokości 1 210 000,04 PLN, wynosi 40 382,85 PLN”. Wypłacona na Państwa rzecz kwota stanowi zwrot uiszczonych przez Państwa kwot na poczet realizacji umowy kredytowej zwartej z Bankiem. Na mocy ugody nie dostają Państwo od Banku nic ponad wartość tego, co sami uiścili na rzecz Banku tytułem realizacji umowy kredytowej. Kwota zwrotu w wysokości 40 382,85 PLN stanowi w istocie dla Państwa zwrot spłaconych do Banku rat kredytu. Mając na uwadze powyższe, stwierdzam, że w analizowanej sprawie wypłata przez Bank przedmiotowej kwoty, o której mowa we wniosku, nie spowoduje u Państwa powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, nie będą Państwo mieli obowiązku zapłaty podatku dochodowego od wypłaconej przez Bank kwoty. Skutki podatkowe zwrotu kosztów zastępstwa procesowego Zgodnie z art. 98 § 1, § 2, § 3, § 4 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.): § 1. Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). § 2. Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu prowadzącego postępowanie. § 3. Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. § 4. Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy. Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda. Zwrot ten nie rodzi więc obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższała faktycznie poniesionych przez powoda wydatków. Z opisu sprawy wynika, że w ramach ugody zawartej pomiędzy Państwem a Bankiem, Bank zobowiązał się do zwrotu na Państwa rzecz kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 10 800 PLN (100 % stawki minimalnej), która to kwota, nie przekracza maksymalnych kosztów zastępstwa procesowego możliwych do zasądzenia na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Wskazana kwota stanowi górną granicę odpowiedzialności Banku i wyczerpuje w całości roszczenia Państwa z tego tytułu. Zwrot ww. kosztów w wysokości 10 800 PLN stanowi dla Państwa zwrot realnie poniesionych przez Państwa kosztów na obsługę prawną sprawy sądowej. Zatem, w odniesieniu do zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, jeśli zostały poniesione z Państwa środków, a które Bank zobowiązał się zwrócić, zwrot ten nie będzie stanowił przysporzenia majątkowego i nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem kosztów zastępstwa procesowego nie wystąpi po Państwa stronie realne przysporzenie majątkowe. Wynika to z tego, że koszty te w pierwszej kolejności zostały sfinansowane z własnych środków powoda, a następnie na podstawie ugody zostały zwrócone. W takim wypadku kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej wydatków – nie jest więc przychodem podlegającym opodatkowaniu. Mając na uwadze powyższe, stwierdzam, że zwrot kosztów zastępstwa procesowego w ramach zawartej z Bankiem ugody nie spowoduje powstania u Państwa przychodu, w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile zwrócona przez Bank kwota nie będzie przewyższać poniesionych przez Państwa wydatków z tego tytułu. W takiej sytuacji zwrot ten nie będzie stanowił po Państwa stronie przysporzenia, wzrostu Państwa majątku. Otrzymana kwota będzie stanowić jedynie zwrot poniesionych wcześniej przez Państwa wydatków. Pieniądze te nie będą Państwa przychodem w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanym do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, w związku z tym nie będą Państwo zobowiązani do rozliczenia otrzymanej kwoty dla celów podatkowych. Dodatkowe informacje Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia. Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Wydając interpretacje opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzę postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych. Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowaną, która jest stroną postępowania Pani … (Zainteresowana będąca stroną postępowania) – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albow formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
Powołane przepisy
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 9[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11-ust. 1[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20-ust. 1
Słowa kluczowe
bankikoszt-koszty zastępstwa procesowegokoszt-zwrot kosztówkredyt-kredyt hipotecznykwotaugodywypłata
Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (eureka.mf.gov.pl), pozyskano 11.07.2026. · Źródło (Eureka)