0115-KDIT3.4011.854.2025.3.DP
Interpretacja indywidualna2026-01-14Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Teza
Skutki podatkowe odpłatnego zbycia udziału 1/3 w prawie własności nieruchomości nabytych w drodze dziedziczenia po matce.Pełna treść interpretacji
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe, jednak z innych względów niż te, które przedstawił Pan we wniosku Szanowny Panie, stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe, jednak z innych względów niż te, które przedstawił Pan we wniosku. Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej 7 listopada 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 4 listopada 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 23 grudnia 2025 r. (wpływ 7 stycznia 2026 r.). Treść wniosku jest następująca: Opis stanu faktycznego Spadkodawczyni (Pana matka) A.E. zmarła (...) 2009 r. Była jedynym właścicielem nieruchomości wchodzących w skład spadku. Pan i dwóch Pana braci: B.E. oraz C.E. odziedziczyliście po jednej trzeciej nieruchomości wchodzących w skład masy spadkowej. Stwierdzenie nabycia spadku nastąpiło na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego (...) 2014 r., sygn. akt: (...). Złożył Pan do właściwego miejscowo urzędu skarbowego deklarację SDZ-2. Postanowieniem z (...) 2025 r. (sygn. akt: (...)) Sąd Rejonowy (...) stwierdził, że w skład spadku po A.E. wchodzą: 1) prawo własności zabudowanej nieruchomości gruntowej oznaczonej numerem działki 111/11, o łącznej powierzchni 0,0497 ha, położonej w (...), dla której Sąd Rejonowy (...) prowadzi księgę wieczystą pod numerem: (...); 2) prawo własności zabudowanej nieruchomości gruntowej oznaczonej numerem działki 111/13, o łącznej powierzchni 0,0589 ha, położonej w (...), dla której Sąd Rejonowy (...) prowadzi księgę wieczystą pod numerem: (...); 3) udział o wielkości 1/5 w prawie własności nieruchomości gruntowej składającej się z działek: 111/15, 111/16, 111/17, 111/18, o łącznej powierzchni 0,0471 ha, położonej w (...), dla której Sąd Rejonowy (...) prowadzi księgę wieczystą pod numerem: (...); 4) udział o wielkości 1/8 w prawie własności nieruchomości gruntowej, stanowiącej drogę, oznaczonej numerem działki 111/14, o łącznej powierzchni 0,0425 ha, położonej w (...), dla której Sąd Rejonowy (...) prowadzi księgę wieczystą pod numerem: (...); 5) udział o wielkości 56/4000 w prawie własności nieruchomości gruntowej, oznaczonej numerem działki 401/5, o łącznej powierzchni 3,9900 ha, położonej w (...), dla której Sąd Rejonowy (...) prowadzi księgę wieczystą pod numerem: (...); tj. majątek o łącznej wartości: 335.800,00 zł (słownie: trzysta trzydzieści pięć tysięcy osiemset złotych 00/100). W punkcie 2 przywołanego postanowienia Sąd Rejonowy (...) dokonał działu spadku po A.E. w ten sposób, że cały majątek spadkowy przyznał na Pana rzecz. Jednocześnie zasądził w pkt. 3 od Pana na rzecz uczestników postępowania: C.E. i uczestnika postępowania B.E. po 111.933,34 zł (słownie: sto jedenaście tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 34/100) tytułem spłaty udziału każdego z nich w spadku po A.E. i płatnej w następujący sposób: • 111.933,34 zł na rzecz uczestnika postępowania B.E. płatne w terminie 2 miesięcy od daty uprawomocnienia się postanowienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie opóźnienia w płatności; • 111.933,34 zł na rzecz uczestnika postępowania C.E. płatne w terminie 12 miesięcy od daty uprawomocnienia się postanowienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie opóźnienia w płatności. Postanowienie jest prawomocne i zostało wykonane. Na rzecz każdego z braci wypłacił Pan ww. kwoty tytułem spłaty. W ten sposób nabył Pan udział 1/3 prawa własności nieruchomości od C.E. i udział 1/3 prawa własności nieruchomości od B.E. Nieruchomość nabyta przez Pana z tytułu dziedziczenia została w całości sprzedana 18 lipca 2025 r. za kwotę 390 000,00 zł brutto. Nie prowadził i nie prowadzi Pan działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami. Uzupełnienie wniosku Spadkodawczyni 21 lipca 1995 r. nabyła działkę nr 111/11, na której stoi dom oraz działkę nr 111/12 (ogródek rolny). Następnie 31 października 2006 r. zostały nabyte: • zabudowana budynkiem gospodarczym działka rolna 111/13, • niezabudowana nieruchomość (droga dojazdowa) 111/14, • niezabudowana nieruchomość (droga dojazdowa) działki nr: 111/15, 111/16, 111/17, 111/18. Pytanie 1) Czy sprzedaż przez Pana udziału 1/3 w prawie własności nieruchomości nabytych w drodze dziedziczenia po matce A.E. korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt. 8 lit. a) - d) w związku z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: UPDOF) w kwocie 130 000,00 zł? 2) Czy spłata przez Pana udziałów pozostałych współwłaścicieli nieruchomości nabytej w drodze dziedziczenia po zmarłej A.E. stanowi koszt nabycia nieruchomości? Pana stanowisko w sprawie Ad 1) Sprzedaż przez Pana udziału 1/3 w prawie własności nieruchomości wchodzącej w skład masy spadkowej pod A.E., korzysta ze zwolnienia wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) - d) UPDOF w zakresie kwoty odpowiadającej równowartości 1/3 udziału, tj. 130 000,00 zł. Uzasadnienie Na podstawie: art. 10 ust. 1 pkt. 8 lit. a) - d) UPDOF, jednym ze źródeł przychodów jest odpłatne zbycie: a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, c) prawa wieczystego użytkowania gruntów, - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 UPDOF, formułuje generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym, jeżeli sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nastąpi po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym przychód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości w ogóle nie podlega opodatkowaniu. Z powyższego wynika zatem, że w przypadku odpłatnego zbycia (sprzedaży) nieruchomości decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma ustalenie zarówno daty jak i formy nabycia nieruchomości, jak również sposób wydatkowania środków uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. Przepis art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że w przypadku zbycia nieruchomości nabytych w drodze spadku, 5-letni okres liczony jest od daty nabycia nieruchomości lub praw majątkowych przez spadkodawcę. Z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że jeżeli nieruchomości lub prawa majątkowe określone przez art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a- c) tej ustawy zostały nabyte w drodze spadku, to ich odpłatne zbycie (dokonane poza działalnością gospodarczą) stanowi przychód podlegający opodatkowaniu, jeżeli nastąpiło ono przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę. Do wyliczenia 5-letniego okresu, od którego uzależnione jest opodatkowanie sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych nabytych w drodze spadku, wliczany jest zatem nie tylko okres własności nieruchomości (praw majątkowych) spadkobiercy, który dokonuje sprzedaży, ale także okres własności nieruchomości (praw majątkowych) spadkodawcy. Jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę, do momentu odpłatnego zbycia nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkobiercę upłynęło 5 lat – to sprzedaż nie podlega opodatkowaniu. Należy również wskazać, że dla celów stosowania art. 10 ust. 5 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, momentem nabycia nieruchomości lub praw majątkowych przez spadkodawcę, który tę nieruchomość nabył również w drodze spadku, jest moment nabycia tej nieruchomości zgodnie z przepisami ustawy – Kodeks cywilny. Nabycie przez Pana udziału 1/3 prawa własności nieruchomości wchodzącej w skład masy spadkowej nastąpiło (...) 2009 r. Na podstawie art. 924 kodeksu cywilnego (dalej: k.c.) otwarcie spadku następuje z dniem śmierci spadkodawcy, zaś zgodnie z art. 925 k.c. spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Pan nabył spadek na podstawie ustawy. Postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia (art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego). Zważywszy na fakt, że nabycie przez Pana udziału 1/3 w prawie własności nieruchomości wchodzącej w skład masy spadkowej nastąpiło (...) 2009 r., a jej zbycie miało miejsce 18 lipca 2025 r., to należy uznać, że przychód osiągnięty przez Pana z tytułu zbycia udziału 1/3 nie stanowi źródła przychodów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 UPDOF, ponieważ zbycie nastąpiło po upływie 5 lat liczonych od daty nabycia nieruchomości w drodze dziedziczenia. Analizując chronologię zdarzeń należy stwierdzić, że nabycie nieruchomości przez spadkodawcę nastąpiło dalej niż 5 lat wstecz. Skoro nabycie nieruchomości przez Pana jest datowane na 2009 r., to niewątpliwie nabycie nieruchomości przez spadkodawcę (matkę wnioskodawcy) nastąpiło jeszcze dawniej niż 5 lat wstecz licząc od daty zbycia nieruchomości przez spadkodawcę. Sprzedaż nieruchomości nastąpiła za kwotę 390 000,00 zł, a zatem proporcjonalnie udział 1/3 nabyty pierwotnie przez Pana był wart 130 000,00 zł i w zakresie tej kwoty korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) - d) w związku z art. 10 ust. 5 UPDOF, ewentualnie w zakresie kwoty 111 933,34 zł, czyli wartości 1/3 udziału nieruchomości, wycenionej przez Sąd na kwotę 335 800,00 zł. Ad 2) Spłata udziałów współwłaścicieli nieruchomości wchodzącej w skład masy spadkowej po A.E. w kwotach po 111.933,34 zł na rzecz B.E. i C.E. stanowi koszt uzyskania przychodu z tytułu zbycia nieruchomości w rozumieniu art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Uzasadnienie: Pojęcie kosztów nabycia nieruchomości, o których mowa w art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dotyczy tych wydatków, które zbywca musiał ponieść, aby nabyć zbywaną przez siebie nieruchomość lub prawo. Podstawą obliczenia podatku jest dochód, stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa określonym zgodnie z art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. wartością wyrażoną w cenie określonej w umowie sprzedaży pomniejszoną o koszty odpłatnego zbycia) a kosztami uzyskania przychodu ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c lub art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tak obliczony dochód podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Powyższy przepis art. 22 ust. 6c i ust. 6d ww. ustawy jest regulacją szczególną, która w sposób wyczerpujący określa zasady ustalania kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c) ustawy. Podkreślić należy, że ustawodawca nie odsyła do ogólnej definicji kosztów uzyskania przychodów zawartej w art. 22 ust. 1 ustawy, zgodnie z którą kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. W związku z tym, że przychodem podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jest przychód ze zbycia udziału w nieruchomości nabytej w wyniku odpłatnego działu spadku wskazać należy, że koszty uzyskania przychodów zgodnie z ww. art. 22 ust. 6c ww. ustawy, stanowią udokumentowane koszty nabycia udziałów od dwóch pozostałych spadkobierców. Istotą pojęcia kosztów uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości jest umożliwienie podatnikowi odliczenia wydatków jakie on sam poniósł na nabycie zbywanej nieruchomości i nakładów na nią jakie on sam poczynił. Do kosztów uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia zgodnie z art. 22 ust. 6c w zw. z art. 22 ust. 6e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zaliczyć można m.in. udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia. Kosztem uzyskania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym mogą być udokumentowane (faktyczne) kwoty spłaty na rzecz pozostałych spadkobierców, w części przypadającej na nabycie zbywanej nieruchomości (udziału), oraz niestanowiącej spłaty za nabycie innych składników majątkowych będących przedmiotem działu spadku, ponieważ mieszczą się one w kategorii kosztów nabycia, o których mowa w art. 22 ust. 6c UPDOF. Innymi słowy, kwota spłaty będzie kosztem nabycia przyrostu udziału w majątku spadkowym. Zatem, w odniesieniu do odpłatnego zbycia udziałów nabytych przez Pana w wyniku działu spadku w części przekraczającej wartość jego udziału w majątku spadkowym, kosztem uzyskania przychodu jest udokumentowana (faktyczna) kwota spłaty na rzecz spadkobierców (Pana braci), która proporcjonalnie odpowiada nabytemu przez Pana udziałowi w nieruchomości, ponieważ mieści się ona w kategorii kosztów nabycia, o których mowa w art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Kwestią bezsporną jest, że w momencie przeprowadzenia działu spadku nabył Pan udziały, które należały uprzednio do innych spadkobierców. Bezspornym jest to, że pozostali spadkobiercy utracili prawo własności posiadanych udziałów za odpłatnością. Spłata na rzecz spadkobierców jest zatem dla Pana niejako ceną nabycia udziałów w spadku, w tym również w przedmiotowej nieruchomości. Zatem, zapłaconą faktycznie kwotę tytułem spłaty na rzecz spadkobierców, w części dotyczącej przedmiotowej nieruchomości należy zakwalifikować jako koszt uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości (udziałów) w odniesieniu do przychodu uzyskanego ze sprzedaży udziałów w nieruchomości nabytych w drodze działu spadku (proporcjonalnie odpowiadającemu nabytemu przez Pana udziałowi w nieruchomości), gdyż jest to niejako cena nabycia udziałów w nieruchomości. Tym samym wypłacona faktycznie kwota tytułem spłaty na rzecz spadkobierców (Pana braci) w części przypadającej na nabyty w dziale spadku udział w nieruchomości – może być uznana jako koszt uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości. Ocena stanowiska Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe, jednak z innych względów niż te, które przedstawił Pan we wniosku. Uzasadnienie interpretacji indywidualnej Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.): Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ww. ustawy: Źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2: a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, c) prawa wieczystego użytkowania gruntów – jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany. W świetle art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: W przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę. W myśl natomiast art. 10 ust. 7 ww. ustawy: Nie stanowi nabycia albo odpłatnego zbycia, o których mowa w ust. 1 pkt 8 lit a-c, odpowiednio nabycie albo odpłatne zbycie, w drodze działu spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, do wysokości przysługującego podatnikowi udziału w spadku. Zatem, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ww. ustawy, decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych uzyskanego z tego tytułu dochodu ma moment i sposób ich nabycia. Wobec tego, żeby ustalić, czy sprzedaż przez Pana nieruchomości (udziałów w nieruchomościach) podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, istotne jest ustalenie, czy ich odpłatne zbycie nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło ich nabycie. W sytuacji, gdy podatnik sprzedaje nieruchomości lub udziały w nieruchomościach nabytych w spadku i kolejno w ramach działu spadku to istotne znaczenie ma ustalenie: • daty nabycia tych nieruchomości przez spadkodawcę oraz • czy w wyniku działu spadku nie nastąpiło nabycie majątku przekraczające pierwotnie posiadany udział w spadku. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji pojęcia „spadek” ani też „nabycie w drodze spadku”, dlatego też zasadnym jest odwoływanie się do regulacji zawartych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1710 ze zm.). W myśl art. 922 § 1 ww. ustawy: Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej. Art. 924 ustawy Kodeks cywilny stanowi, że: Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Według art. 925 powołanej ustawy Kodeks cywilny: Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Zgodnie z art. 1025 § 1 ustawy Kodeks cywilny: Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia. Według art. 1035 powołanego Kodeksu: Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Na podstawie art. 1037 § 1 Kodeksu cywilnego: Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Zgodnie z art. 212 Kodeksu cywilnego: § 1. Jeżeli zniesienie współwłasności następuje na mocy orzeczenia sądu, wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne. Przy podziale gruntu sąd może obciążyć poszczególne części potrzebnymi służebnościami gruntowymi. § 2. Rzecz, która nie daje się podzielić, może być przyznana stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedana stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego. § 3. Jeżeli ustalone zostały dopłaty lub spłaty, sąd oznaczy termin i sposób ich uiszczenia, wysokość i termin uiszczenia odsetek, a w razie potrzeby także sposób ich zabezpieczenia. W razie rozłożenia dopłat i spłat na raty terminy ich uiszczenia nie mogą łącznie przekraczać lat dziesięciu. W wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie sąd na wniosek dłużnika może odroczyć termin zapłaty rat już wymagalnych. Z treści cytowanego art. 212 § 2 Kodeksu cywilnego wynika, że jeżeli zniesienie współwłasności następuje przez przyznanie rzeczy jednemu z współwłaścicieli, to współwłaściciele mogą umówić się co do spłaty odpowiadającej wartości ich udziałów. Jest to możliwe w ramach umowy. Odnosząc się natomiast do kwestii spadku, wskazać należy, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei, postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia. Współwłaścicielom przysługują części wspólnego prawa własności (tzw. udziały), którymi mogą swobodnie rozporządzać. Dopóki więc istnieje współwłasność można mówić tylko o istnieniu udziałów w tym prawie, o ich nabywaniu i zbywaniu, nigdy – o prawie do części rzeczy, o jej zbywaniu, bądź nabywaniu w częściach. Współwłaściciele mają swoje udziały w prawie, ale nie w rzeczy. Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności. Nie zmienia to faktu, że dział spadku jest zawsze konsekwencją wcześniejszego nabycia spadku. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom. Jeżeli zatem wartość nieruchomości (udziałów w nieruchomościach) nabytych w wyniku działu spadku jest zgodna z udziałem posiadanym przed działem spadku – nie następuje nabycie, ponieważ w ten sposób nie ulega powiększeniu zarówno zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad nieruchomością, jak i stan jej majątku osobistego. Dział spadku, w wyniku którego udział w nieruchomościach nie zwiększył się, zmienia wyłącznie charakter własności. Jednocześnie nabycie nieruchomości w drodze działu spadku w części przekraczającej udział spadkowy stanowi nabycie nieruchomości w tym udziale, który przekracza udział nabyty w spadku. Wszelkie przypadki, gdy udział danej osoby ulega powiększeniu, traktowane być muszą w kategorii nabycia, gdyż w ten sposób ulega powiększeniu zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad nieruchomością. Bezsprzeczne jest bowiem, że udziały, jakie otrzymuje spadkobierca powyżej swojego udziału, które były własnością pozostałych spadkobierców. Spadkobierca nie miał do nich żadnych praw, aż do momentu działu spadku. Powyższe potwierdza brzmienie – przytoczonego wcześniej – art. 10 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym nie stanowi nabycia albo odpłatnego zbycia, o których mowa w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, odpowiednio nabycie albo odpłatne zbycie, w drodze działu spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, do wysokości przysługującego podatnikowi udziału w spadku. Natomiast, gdy w wyniku działu spadku udział danej osoby ulega powiększeniu, mamy do czynienia z nabyciem, gdyż zwiększa się stan jej majątku osobistego. Z opisu zdarzenia wynika, że w skład spadku (i działu spadku) po Pana matce zmarłej w 2009 r. wchodziły następujące nieruchomości: • działka nr 111/11, na której stoi dom oraz działka nr 111/12 (ogródek rolny) – nabyła 21 lipca 1995 r. • działka rolna 111/13 zabudowana budynkiem gospodarczym – nabyta 31 października 2006 r., • niezabudowana nieruchomość (droga dojazdowa) 111/14 – nabyta 31 października 2006 r., • niezabudowana nieruchomość (droga dojazdowa) działki nr: 111/15, 111/16, 111/17, 111/18 – nabyta 31 października 2006 r., Postanowieniem Sądu z (...) 2025 r. dokonano działu spadku po Pana matce w ten sposób, że cały majątek spadkowy przyznany został Panu. Jednocześnie Sąd zasądził od Pana na rzecz Pana dwóch braci po 111.933,34 zł, tytułem spłaty udziału każdego z nich w spadku po matce. Pan wypłacił zasądzone kwoty tytułem spłaty na rzecz z każdego z braci. W ten sposób nabył Pan po 1/3 udziału od każdego z braci w prawie własności nieruchomości. Nabyta przez Pana z tytułu dziedziczenia nieruchomość została w całości sprzedana 18 lipca 2025 r. Przystępując do oceny skutków podatkowych odpłatnego zbycia przez Pana w 2025 r. odziedziczonych nieruchomości (udziałów w tych nieruchomościach) wskazać należy, że skoro nabył Pan w spadku oraz w wyniku działu spadku 1/3 udziałów w nieruchomościach, które spadkodawca – Pana matka nabyła w 1995 r. oraz 2006 r., to pięcioletni okres, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy niewątpliwie minął. Zatem, sprzedaż 1/3 udziałów w nieruchomościach nabytych w spadku po matce nie stanowi dla Pana źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przychodem z odpłatnego zbycia opisanych w zdarzeniu nieruchomości będzie natomiast przychód ze sprzedaży w 2025 r. 2/3 udziałów w nieruchomościach, które nabył Pan w wyniku działu spadku w 2025 r. Zatem, sprzedaż przez Pana w 2025 r. – 2/3 udziałów w nieruchomościach, które nabył Pan ponad udział w spadku, stanowi dla Pana źródło przychodu w myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 10 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, dochód uzyskany ze sprzedaży 2/3 udziałów w nieruchomościach, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym na zasadach określonych w art. 30e w związku z art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku. Stosownie do art. 30e ust. 2 ww. ustawy: Podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw. Jak stanowi art. 19 ust. 1 ww. ustawy: Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej. Przepis art. 14 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio. Pojęcie kosztów odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ww. ustawy, nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za ww. koszty uważa się wszystkie wydatki poniesione przez sprzedającego, które są konieczne, aby transakcja sprzedaży mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością). Do wydatków takich można zaliczyć przykładowo koszty wyceny nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, prowizje pośredników w sprzedaży nieruchomości, koszty ogłoszeń w prasie związanych z zamiarem sprzedaży nieruchomości, itp. Pomiędzy tymi wydatkami a dokonanym zbyciem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy. Koszty te nie są kosztami nabycia, lecz jako koszty odpłatnego zbycia pomniejszają przychód. Kosztów odpłatnego zbycia nie należy utożsamiać z kosztami uzyskania przychodu, których zasady ustalania określone zostały w art. 22 ust. 6c i ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w zależności od tego, czy zbywaną nieruchomość lub prawo nabyto odpłatnie, czy nieodpłatnie. Zgodnie z art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, z zastrzeżeniem ust. 6d, stanowią udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania. Jak stanowi art. 22 ust. 6e ww. ustawy: Wysokość nakładów, o których mowa w ust. 6c i 6d, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych. Pojęcie kosztów nabycia, o których mowa w art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dotyczy tych wydatków, które zbywca musiał ponieść, aby nabyć zbywaną przez siebie nieruchomość lub prawo. W kategorii tych kosztów mieszczą się zatem udokumentowane (faktyczne) kwoty spłat na rzecz pozostałych spadkobierców, które może podatnik uwzględnić przy ustalaniu podstawy opodatkowania. Kwestią bezsporną jest, że w związku z działem spadku nabył Pan udziały w nieruchomościach, które wcześniej należały do pozostałych spadkobierców. Wobec tego spłata udziałów na rzecz pozostałych spadkobierców jest dla Pana niejako ceną nabycia udziałów w tych nieruchomościach, które należały do pozostałych spadkobierców. Wobec tego wypłacone przez Pana faktycznie kwoty tytułem spłat na rzecz pozostałych spadkobierców (Pana braci), w części proporcjonalnie przypadającej na udziały w nieruchomościach opisanych w zdarzeniu – zgodnie z postanowieniem Sądu – mogą być uznane jako koszty uzyskania przychodów z tytułu ich odpłatnego zbycia. Stanowisko Pana jest prawidłowe, jednakże z innych względów niż te, które podał Pan we wniosku, ponieważ skoro spadkodawca (Pana matka) nabyła nieruchomości odpowiednio w 1995 r. i 2006 r., to Pan w wyniku spadku i działu spadku 1/3 udziałów w nieruchomościach, do wyliczenia okresu, o którym mowa w art. 10 ust. 5 należy przyjąć odpowiednio koniec roku 1995 r. i 2006 r., a nie jak Pan wskazał 2009 r. (rok śmierci spadkodawcy). Jednakże w związku z tym, że pięcioletni okres, o którym mowa w cytowanym wcześniej art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych niewątpliwie upłynął zarówno licząc od końca roku, w którym doszło do nabycia nieruchomości jak i daty śmierci Pana matki, to pozostaje to jednak bez wpływu na rozstrzygnięcie w tej sprawie. Dodatkowe informacje Informacja o zakresie rozstrzygnięcia • Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia. • Nie dokonuję wyliczeń kwoty przychodu, dochodu (straty) oraz wysokości zaliczek na podatek. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, to na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji podatkowoprawnej, a po jego dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego. • Tym samym w interpretacji nie potwierdzam prawidłowości zaprezentowanych przez Panią kwot. • Ponadto wyjaśniam, że 7 stycznia 2026 r. wpłynęła Pana odpowiedź na wezwanie, które wysłaliśmy do Pana 3 grudnia 2025 r. (znak wezwania 0115‑KDIT3.4011.854.2025.1.DP). • Brak Pana odpowiedzi na wezwanie (brak wpływu tego pisma) stanowiło podstawę dla zakończenia postępowania w tej sprawie (postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej z wniosku złożonego przez Pana 27 listopada 2025 r. – procedowanego pod znakiem 0115-KDIT3.4011.854.2025.DP – zostało zakończone 7 stycznia 2026 r. wydaniem postanowienia znak 0115-KDIT3.4011.854.2025.2.DP o pozostawieniu tego wniosku bez rozpatrzenia). • Ze względu na okoliczność, że uzupełnienie wniosku (wniesione przez Pana w terminie do dokonania tej czynności) wpłynęło do nas 7 stycznia 2026 r., to wydane 7 stycznia 2026 r. postanowienie znak 0115-KDIT3.4011.854.2025.2.DP – z dniem wydania tej interpretacji – staje się bezprzedmiotowe. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji • Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji. • Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. • Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych. Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): • w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo • w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Powołane przepisy
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 8[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10-ust. 1-ust. 7[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10-ust. 5
Słowa kluczowe
nieruchomościspadekspadkobiercyudziałzbyciezniesienie-zniesienie współwłasności
Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (eureka.mf.gov.pl), pozyskano 11.07.2026. · Źródło (Eureka)