IBPBI/1/415-1029/08/BK
Interpretacja indywidualna2009-03-23Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Teza
w zakresie momentu korekty przychodów prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej w związku z oddaleniem przez Sąd części roszczenia o zaspokojenie wierzytelnościPełna treść interpretacji
INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana L. przedstawione we wniosku z dnia 15 grudnia 2008r. (data wpływu do tut. Biura – 23 grudnia 2008r.), uzupełnione w dniu 9 marca 2009r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w części dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie momentu korekty przychodu należnego z prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej w związku z oddaleniem przez Sąd części roszczenia o zaspokojenie wierzytelności – jest nieprawidłowe. UZASADNIENIE W dniu 23 grudnia 2008r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej m.in. podatku dochodowego od osób fizycznych momentu korekty przychodu należnego z prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej w związku z oddaleniem przez Sąd części roszczenia o zaspokojenie wierzytelności. Wniosek powyższy nie spełniał wymogów formalnych. Dlatego też pismem z dnia 24 lutego 2009r. wezwano do jego uzupełnienia. W dniu 9 marca 2009r. do tut. Biura wpłynął uzupełniony wniosek. W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny: Wnioskodawca, będący osobą fizyczną (podatnikiem VAT) prowadzącą pełną księgowość, wystawił w 2004r. kontrahentowi faktury VAT za wykonane roboty budowlane. Ponieważ dłużnik zwlekał z zapłatą, sprawę skierowano do sądu. W roku 2008 Sąd wydał prawomocny wyrok, uznając ok. 40% roszczenia wierzyciela. Pozostałe 60% oddalił uznając rację dłużnika. Kwoty wynikające ze spornych rozliczeń zaliczone były do przychodu w roku 2004 i częściowo objęte odpisem aktualizującym. W uzupełnieniu wniosku wskazano iż w 2004r. został utworzony odpis aktualizujący na 20% wartości roszczenia. Odpis ten, w świetle art. 23 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 200r. nr 14 poz. 176 z poźn. zm.) nie został zaliczony do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Roboty budowlane dotyczyły budowy obiektu (blok mieszkalny). Prace prowadzone były w 2002r. Z uwagi na brak zapłat za zrealizowane i zafakturowane roboty Wnioskodawca odstąpił od umowy. Następnie została dokonana inwentaryzacja wykonanych robót na dzień odstąpienia od umowy. Inwentaryzacja ta została przesłana kontrahentowi do sprawdzenia. Na jej podstawie Wnioskodawca sporządził kosztorysy i ostateczne rozliczenie inwestycji. Kontrahent odmówił weryfikacji rozliczenia końcowego, nie zgłaszając jednakże żadnych zastrzeżeń. Za wykonane roboty budowlano-montażowe w dniu 19 kwietnia 2004r. Wnioskodawca wystawił faktury VAT. Faktury te potwierdzały faktycznie wykonane roboty budowlane. Opisane wyżej prace objęte były umową o roboty budowlane. W umowie tej zostało określone wynagrodzenie ryczałtowe, wynagrodzenie za roboty dodatkowe oraz została przewidziana waloryzacja ceny. Sąd Okręgowy - Sądu Gospodarczego zasądził 95% kwoty należnej. Natomiast Sąd Apelacyjny Wydział I Cywilny odmiennie ocenił stan faktyczny i oddalił 60% roszczenia. Sąd Apelacyjny ograniczył z 95% do 88% zakres rzeczowo-finansowy wykonanych robót budowlanych. Ponadto Sąd Apelacyjny nie uznał wynagrodzenia określonego w kosztorysach robót dodatkowych, uzasadniając (to) zapisem § 4 umowy „roboty dodatkowe i zamienne zlecone przez zamawiającego będą rozliczane na podstawie obustronnie uzgodnionej kalkulacji przed przystąpieniem do ich wykonania”. Zostało również – w ocenie Sądu Apelacyjnego oddalone żądanie waloryzacji wynagrodzenia ryczałtowego. Faktury korygujące zmniejszające obrót zostały wystawione z datą 30 czerwca 2008r. Oddalenie części powództwa nie było powodem korekty obrotu, lecz okolicznością uzasadniająca skorygowanie obrotu z tego tytułu. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004r. w związku z zaistnieniem okoliczności wyżej opisanych zostały wystawione faktury korygujące – zmniejszające obrót. Istotne elementy stanu faktycznego zawarto również w części G., poz. 52 wniosku, gdzie wskazano, iż nie nastąpiło przedawnienie, gdyż postępowanie przed Sądem przerwało bieg przedawnienia. W związku z powyższym zadano następujące pytanie: Czy na kwotę oddalonego roszczenia należy wystawić faktury korygujące i skorygować przychód bieżącego okresu? Zdaniem wnioskodawcy w związku z oddaleniem przez Sąd części powództwa została podjęta decyzja o korekcie zmniejszającej obrót z tego tytułu. Zaistniały bowiem przesłanki uzasadniające pomniejszenie zaewidencjonowanego przychodu podatkowego. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535, z późn. zm.) obrót zmniejsza się m. in. o kwoty wynikające z dokonanych korekt faktur. Faktury korygujące zostały wystawione z datą bieżącego roku (2008) i zmniejszyły przychody podatkowe roku 2008. Wg wnioskodawcy, w opisanej sytuacji uzasadnionym jest dokonanie korekty kwoty wykazanego wcześniej przychodu. Jeżeli bowiem cześć dochodzonej przed Sądem wierzytelności w ogóle nie była należna i faktycznie wcześniej doszło do zawyżenia przychodu, podatnik może skorygować kwotę wykazanego wcześniej przychodu. Samodzielną przesłanką korekty nie było orzeczenie Sądu, w którym oddalone zostało część powództwa, lecz fakt, iż wystąpiły okoliczności uzasadniające pomniejszenie przychodu. Okoliczności te wystąpiły w roku 2008, pomimo tego, że dotyczą przychodu uzyskanego w 2004r., powinny być ujęte w księgach w dacie wystawionych faktur korygujących tj. w 2008r. Na tle przedstawionego stanu faktycznego, stwierdzam co następuje: Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2004 roku, za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 (pozarolnicza działalność gospodarcza), uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług. W myśl natomiast art. 14 ust. 1c ww. ustawy w ww. brzmieniu, za datę powstania przychodu, o którym mowa w ust. 1, uważa się, z zastrzeżeniem ust. 1e-1g, dzień wystawienia faktury (rachunku), nie później jednak niż ostatni dzień miesiąca, w którym: wydano rzecz, zbyto prawo majątkowe lub wykonano usługę, w tym częściowo wykonano usługę, jeżeli jej częściowe wykonanie stanowi wynikający z umowy lub z odrębnych przepisów tytuł do zapłaty, lub otrzymano zapłatę za wykonanie świadczenia - w pozostałych przypadkach. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji „przychodu należnego” w związku z powyższym dla ustalenia momentu powstania „przychodu należnego” należy odwołać się do instytucji cywilnoprawnych w związku z faktem, że „przychody należne” są przychodami osiąganymi z działalności gospodarczej podatnika, dla której to działalności podstawowym instrumentem regulującym jest prawo cywilne. Zauważyć należy, iż użyte w art. 14 ust. 1 w. ustawy pojęcie „kwoty należnej”, bez wątpienia dotyczy usługi wykonanej, a przychód powstaje z chwilą, kiedy wymagalne stało się roszczenie o zapłatę. Nie sposób bowiem w tym względzie abstrahować od warunków umowy cywilnoprawnej, jaka łączy strony określonej umowy, zważywszy, iż jak wskazano, art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie narzuca podatnikowi, kiedy dana kwota jest mu „należna”, pozostawiając tą kwestię do uregulowania stronom w łączących je umowach. Dlatego też, przychód nie może powstać przed datą, w której wymagalne stało się roszczenie o zapłatę należności za wykonaną usługę, czy sprzedany towar. Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż faktury potwierdzające wykonanie części robót budowlanych wystawione były przez wnioskodawcę 19 kwietnia 2004r. a kwoty wynikające z tych faktur, zaliczono do przychodów należnych roku 2004. Ostatecznie, w wyniku rozpatrzenia powództwa i złożonych środków zaskarżenia, w roku 2008 zapadł prawomocny wyrok, w świetle którego 60% wierzytelności objętej powództwem została oddalona. W wyniku powyższego wnioskodawca utracił roszczenie o zapłatę wynagrodzenia i jego waloryzację. Oznacza to, iż wystawiona przez wnioskodawcę w 2004 r. faktura nie odzwierciedlała (jak się okazało) stanu faktycznego, a wynikający z niej przychód nieprawidłowo został uznany za przychód należny z prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej i w ramach tej działalności opodatkowany. W konsekwencji istnieje konieczność dokonania korekty właściwej kategorii podatkowej, tj. w opisanym stanie faktycznym przychodu należnego. Przy czym korekta wystawionej przez wnioskodawcę faktury, winna zostać dokonana wstecz do okresu zaewidencjonowania ww. faktury. Jeżeli bowiem wystawiona faktura błędnie dokumentuje stan faktyczny (nienależny przychód), to skutkuje zadeklarowaniem i zapłatą podatku dochodowego w nieodpowiedniej wysokości. Nieprawidłowości te powinny zatem zostać skorygowane w odpowiednim okresie sprawozdawczym. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, iż skoro wnioskodawcy nie przysługiwało prawo do zapłaty za wykonane usługi to stwierdzone wskazaną we wniosku fakturą kwoty nie były wierzytelnościami, a zatem nie podlegały wykazaniu jako przychód należny roku 2004. W świetle powyższego przedstawione we wniosku stanowisko należało uznać za nieprawidłowe. Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.
Powołane przepisy
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2
Słowa kluczowe
korekta-korekta przychodukoszt-koszty uzyskania przychodówprzychód-przychody należneprzychód-przychód nienależnywierzytelność-wierzytelności nieściągalne
Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (eureka.mf.gov.pl), pozyskano 11.07.2026. · Źródło (Eureka)