ILPP3/4512-1-23/16-3/TKu

Interpretacja indywidualna2016-08-22Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Teza
Podatek od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku związanego z realizacją zadania pn. „Budowa przedszkola (…)”.

Pełna treść interpretacji

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Gminy, przedstawione we wniosku z dnia 11 lipca 2016 r. (data wpływu 18 lipca 2016 r.), uzupełnionym pismem z dnia 19 sierpnia 2016 r. (data wpływu 25 sierpnia 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku związanego z realizacją zadania pn. „Budowa przedszkola (…)” – jest prawidłowe. UZASADNIENIE W dniu 18 lipca 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku związanego z realizacją zadania pn. „Budowa przedszkola (…)”. Wniosek uzupełniono w dniu 25 sierpnia 2016 r. o adres elektroniczny w systemie teleinformatycznym. We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny. Gmina jest podstawową jednostką samorządu terytorialnego posiadającą osobowość prawną, która wykonuje wszystkie zadania samorządu terytorialnego, niezastrzeżone dla innych jednostek zgodnie z art. 1 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 466). Gmina jest zarejestrowana jako czynny podatnik podatku od towarów i usług. Gmina uzyskała dofinansowanie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 (RPO) na realizację projektu pn. „Budowa przedszkola (…)” i podpisała umowę finansową z Województwem. Projekt polegał na budowie podpiwniczonego budynku przedszkola. Inwestycja objęła również przebudowę sieci, budowę przyłączy, oświetlenia, wjazdu i drogi gospodarczej z placykiem i parkingiem, powiększenie zatoki parkingowej przy ulicy, budowę chodników, nasadzenie zieleni i budowę ogrodzenia. Inwestorom i beneficjentem projektu jest Gmina, która pełniła rolę Wnioskodawcy i odpowiadała za prawidłowy przebieg i realizację przedsięwzięcia. Po zakończeniu inwestycji, w roku 2011, wybudowaną infrastrukturę wspartą środkami unijnymi przekazano w trwały zarząd nowo utworzonej jednostce organizacyjnej, dla której organem założycielskim jest Gmina, tj. Przedszkolu (…). Gmina złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w roku 2009 załączając do niego oświadczenie o kwalifikowalności podatku VAT, w którym stwierdzono brak możliwości odzyskania podatku VAT powołując się na art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535, z późn. zm.) – „Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych” – oraz na załącznik nr 4 do tej ustawy – pozycja 6 – „Usługi w zakresie administracji publicznej”. Składając wniosek o dofinansowanie, Gmina nie planowała żadnej sprzedaży opodatkowanej w związku z budową, wyposażeniem i użytkowaniem infrastruktury wspartej środkami unijnymi. Beneficjent wybudował i wyposażył obiekt przedszkola realizując zadania własne jednostki samorządu terytorialnego. W okresie trwałości projektu, wskutek działań jednostki organizacyjnej, wystąpiła jednak marginalna sprzedaż posiłków dla pracowników administracyjnych tejże jednostki. Sprzedaż występowała w latach 2011-2015, lecz jej wielkość nie powodowała zmiany kwalifikowalności podatku VAT w projekcie. Dotychczas każda jednostka budżetowa Gminy , w tym Przedszkole, traktowana była jako odrębny podatnik VAT, co było zgodne z interpretacją indywidualną z 2014 r. („powołane przez Gminę jednostki organizacyjne w zakresie powierzonej im działalności powinny być uznane za odrębnych od Gminy podatników VAT i winny rozliczać podatek VAT tylko za siebie. W konsekwencji Gmina nie powinna się rozliczać wspólnie z podległymi jednostkami organizacyjnymi, lecz w odrębnie składanej deklaracji podatkowej winna rozliczać wyłącznie VAT należny i naliczony z tytułu wykonywanych przez nią czynności”). Tym samym Przedszkole – dla potrzeb VAT – traktowane było w kategorii osobnej (odrębnej) od Gminy jednostki organizacyjnej i korzystało ze zwolnienia podmiotowego z VAT, o którym mowa w art. 113 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług („Zwalnia się od podatku podatników, u których wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 150.000 zł. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku”). W świetle przytoczonych przepisów prawa oraz posiadanej indywidualnej interpretacji podatkowej Gmina nie miała więc prawa do odzyskania podatku VAT i takie oświadczenia przedkładała rokrocznie do Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programom Operacyjnym na lata 2007-2013. Jeżeli jednak rozpatrując tę sprawę, przyjąć należy treść wyroku Trybunatu Sprawiedliwości UE z dnia 29 września 2015 r., zgodnie z którym samorządowe jednostki budżetowe nie posiadają odrębności podatkowej na gruncie przepisów o podatku VAT, skutkiem czego wszelkie czynności przez nie dokonywane powinny być rozliczane przez jednostkę samorządu terytorialnego, która je utworzyła, to sprzedaż posiłków pracownikom administracji należałoby zakwalifikować jako sprzedaż opodatkowaną i w konsekwencji Gmina uzyskałby prawo do odliczenia podatku VAT. Gmina dokonała centralizacji rozliczeń dotyczących podatku od towarów i usług z początkiem roku 2016. Urząd Marszałkowski Województwa w piśmie kierowanym do Gminy przedstawił opinię Ministerstwa Finansów, iż samorządy mogą podjąć decyzję o dokonaniu korekty rozliczeń podatku VAT (uwzględniając model „scentralizowany”) nieobjętych przedawnieniem. Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa, w takim przypadku korekty muszą zostać sporządzone w odniesieniu do całego 5 letniego okresu nieobjętego przedawnieniem. Oznacza to, że gminy będą mogły odzyskać zapłacony VAT od inwestycji generujących przychody za ostatnie 5 lat, nawet jeśli inwestycje te są wykorzystywane przez jednostki lub zakłady budżetowe. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie. Czy w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 29 września 2015 r. Gmina – beneficjent projektu pn.: „Budowa przedszkola (…)” – uzyskała prawo do odliczenia podatku od towarów i usług naliczonego w związku z realizacją zadania inwestycyjnego objętego projektem i ma prawo do dokonania korekty deklaracji VAT z uwagi na wystąpienie w trakcie trwałości projektu sprzedaży posiłków pracownikom administracyjnym przedszkola wybudowanego przy wsparciu finansowym UE? Zdaniem Wnioskodawcy, Gmina nie posiada prawa do odliczenia podatku VAT oraz dokonania korekty złożonej deklaracji w związku z realizacją projektu pn. „Budowa przedszkola (…)”. Beneficjent wybudował i wyposażył obiekt przedszkola realizując zadania własne jednostki samorządu terytorialnego i nie planował żadnej sprzedaży opodatkowanej. Zgodnie art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710, z późn. zm.) – „Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych”. Późniejsza zmiana wykorzystania środka nie daje prawa do korekty podatku VAT. Budując przedszkole, Gmina działa jako organ administracji publicznej i z tego względu brak jest podstaw, aby ubiegać się o zwrot VAT. Potwierdza to treść wyroku TSUE z dnia 2 czerwca 2005 r., w sprawie C-378/02, zgodnie z którym jedynie charakter, w jakim podmiot działał w chwili nabycia dobra, determinuje istnienie prawa do odliczenia. Podmiot prawa publicznego, który nabywa dobro inwestycyjne jako władza publiczna, a zatem nie działając w charakterze podatnika, i który następnie sprzedaje to dobro działając już w charakterze podatnika, nie korzysta w zakresie tej sprzedaży z prawa do dokonania korekty, na potrzeby odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu tego dobra. Ponadto okoliczność, że następnie podmiot ten działał jako podatnik, nie może skutkować tym, że będzie można odliczyć podatek VAT zapłacony przez ten podmiot z tytułu transakcji dokonanych jako władza publiczna i z tego względu nieopodatkowanych. Mając powyższe na uwadze, Gmina stoi na stanowisku, że nie posiadała i nadal nie posiada prawa do odzyskania podatku VAT w związku z realizacją projektu pn. „Budowa przedszkola (…)”. Nie ma też prawa do dokonania korekty deklaracji VAT. Wątpliwości Wnioskodawcy budzi również kwestia występowania sprzedaży opodatkowanej w projekcie. Przedszkole prowadziło wprawdzie marginalną sprzedaż posiłków dla kilku swoich pracowników administracyjnych, lecz korzystało ze zwolnienia podmiotowego, co oznacza, że nie była to sprzedaż opodatkowana, lecz sprzedaż niepodlegająca podatkowi VAT. Zainteresowany wniósł o potwierdzenie w indywidualnej interpretacji podatkowej, że stanowisko Wnioskodawcy jest prawidłowe. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe. Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Na mocy art. 2 pkt 6 ustawy, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7. Wskazać należy, że przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do grona usług każde świadczenie niebędące dostawą towarów. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy. Natomiast podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy. W myśl tego przepisu, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Z przepisu art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego). Dokumentem uprawniającym do odliczenia jest faktura, otrzymana przez podatnika z tytułu nabycia przez niego towarów i usług. Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi. Należy zauważyć, że formułując w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej. W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowoprawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych. Podkreślić ponadto należy, że ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. W myśl art. 88 ust. 4 ustawy, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7. Należy również zaakcentować, że ustawa o podatku od towarów i usług ustanawia zasadę tzw. niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego nie musi czekać aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej. W każdym więc przypadku należy dokonać oceny, czy intencją określonej czynności, z którą łączą się skutki podatkowoprawne było wykonywanie czynności opodatkowanych. Z ogólnie przyjętej definicji „zamiaru” wynika, że jest to projekt, plan czy intencja zrealizowania czegoś. Istotą zamiaru są intencje jakie przyświecają dokonywanym czynnościom, jak i cel, który dana osoba ma osiągnąć dokonując tych czynności. Istotna jest intencja nabycia – jeśli dany towar ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych wówczas – po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych – odliczenie jest prawnie dozwolone, oczywiście jeżeli nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych. Konkludując, jeśli towary i usługi, przy nabyciu których naliczono podatek, są (mają być) wykorzystywane w całości do prowadzenia przez podatnika działalności opodatkowanej, wówczas podatnikowi temu przysługuje prawo do odliczenia całości podatku naliczonego zawartego w ich cenie. Ponadto aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności powinien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Pod pojęciem działalności gospodarczej, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy, rozumie się wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Wobec tego należy stwierdzić, że za podatnika VAT będzie uznany tylko taki podmiot, który dokonuje czynności zmierzających do wykorzystania nabytych towarów i usług do celów opodatkowanej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu. W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446) gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy do zakresu działania gminy należą wszelkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, nie zastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie edukacji publicznej. Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, w celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi. Gmina oraz inna gminna osoba prawna może prowadzić działalność gospodarczą wykraczającą poza zadania o charakterze użyteczności publicznej wyłącznie w przypadkach określonych w odrębnej ustawie (art. 9 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym). Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r., poz. 2156, z późn. zm.) zakładanie i prowadzenie publicznych przedszkoli, w tym z oddziałami integracyjnymi, przedszkoli specjalnych oraz innych form wychowania przedszkolnego, o których mowa w art. 14a ust. 1a, szkół podstawowych oraz gimnazjów, w tym z oddziałami integracyjnymi, z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych i gimnazjów specjalnych, szkół artystycznych oraz szkół przy zakładach karnych, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich, należy do zadań własnych gmin. Z okoliczności sprawy wynika, że Gmina (podstawowa jednostka samorządu terytorialnego posiadająca osobowość prawną, zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług) uzyskała dofinansowanie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 na realizację projektu pn. „Budowa przedszkola (…)” i podpisała umowę finansową z Województwem. Projekt polegał na budowie podpiwniczonego budynku przedszkola. Inwestycja objęła również przebudowę sieci, budowę przyłączy, oświetlenia, wjazdu i drogi gospodarczej z placykiem i parkingiem, powiększenie zatoki parkingowej przy ulicy, budowę chodników, nasadzenie zieleni i budowę ogrodzenia. Inwestorom i beneficjentem projektu jest Gmina , która pełniła rolę Wnioskodawcy i odpowiadała za prawidłowy przebieg i realizację przedsięwzięcia. Po zakończeniu inwestycji, w roku 2011, wybudowaną infrastrukturę wspartą środkami unijnymi przekazano w trwały zarząd nowo utworzonej jednostce organizacyjnej, dla której organem założycielskim jest Gmina , tj. Przedszkolu (…). Gmina składając w roku 2009 wniosek o dofinansowanie, nie planowała żadnej sprzedaży opodatkowanej w związku z budową, wyposażeniem i użytkowaniem infrastruktury wspartej środkami unijnymi. Beneficjent wybudował i wyposażył obiekt przedszkola realizując zadania własne jednostki samorządu terytorialnego. W okresie trwania projektu, w latach 2011-2015, wskutek działań jednostki organizacyjnej, wystąpiła jednak marginalna sprzedaż posiłków dla pracowników administracyjnych tejże jednostki. Dotychczas Przedszkole – dla potrzeb VAT – traktowane było w kategorii osobnej (odrębnej) od Gminy jednostki organizacyjnej i korzystało ze zwolnienia podmiotowego z VAT, o którym mowa w art. 113 ustawy. Gmina dokonała z początkiem roku 2016 centralizacji rozliczeń dotyczących podatku od towarów i usług. Urząd Marszałkowski Województwa w piśmie kierowanym do Gminy przedstawił opinię Ministerstwa Finansów, iż samorządy mogą podjąć decyzję o dokonaniu korekty rozliczeń podatku VAT (uwzględniając model „scentralizowany”) nieobjętych przedawnieniem. Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa, w takim przypadku korekty muszą zostać sporządzone w odniesieniu do całego 5 letniego okresu nieobjętego przedawnieniem. Oznacza to, zdaniem Wnioskodawcy, że gminy będą mogły odzyskać zapłacony VAT od inwestycji generujących przychody za ostatnie 5 lat, nawet jeśli inwestycje te są wykorzystywane przez jednostki lub zakłady budżetowe. Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą w pierwszej kolejności prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT w związku z realizacją zadania inwestycyjnego objętego projektem. Na wstępie należy wskazać, że w dniu 29 września 2015 r. zapadł wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-276/14, zgodnie z którym, gminna jednostka organizacyjna, której działalność nie spełnia kryterium samodzielności w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L. Nr 347, s. 1, z późn. zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady, nie może być uznana za podatnika podatku od wartości dodanej odrębnie od gminy, w której skład jednostka ta wchodzi. W związku z ww. wyrokiem, Ministerstwo Finansów wydało Komunikaty, w których stwierdzono, że mając na uwadze rozstrzygnięcie TSUE zakłada się obowiązkowe „scentralizowanie” w samorządach rozliczeń w zakresie podatku VAT. Jednocześnie wskazano, że stosowany obecny model rozliczeń do 1 stycznia 2017 r. nie będzie kwestionowany. Z opisu sprawy wynika, że Gmina dokonała centralizacji rozliczeń dotyczących podatku od towarów i usług z początkiem roku 2016. Od tego momentu jednostka budżetowa Gminy tj. Przedszkole przestało być uznawane za odrębnego od Gminy podatnika podatku od towarów i usług. W konsekwencji jedynym podatnikiem w tej sytuacji stała się Gmina jako jednostka samorządu terytorialnego. Oznacza to, że Gmina i jej jednostka budżetowa są traktowane jako jeden łączny podatnik VAT czynny. Odnosząc się zatem do wątpliwości Wnioskodawcy dotyczących prawa do odliczenia podatku VAT z faktur dokumentujących wydatki inwestycyjne związane z realizacją projektu pn. „Przedszkole” oraz biorąc pod uwagę uregulowania zawarte w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy, należy stwierdzić, że rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. W kontekście powołanych przepisów, odnosząc się do kwestii prawa do odliczenia podatku naliczonego, należy zauważyć, że z ugruntowanego orzecznictwa TSUE wynika, że aby podmiot miał prawo do odliczenia VAT, musi on być podatnikiem w rozumieniu przepisów dyrektywy, a po drugie – towary i usługi powinny być używane do celów transakcji podlegających opodatkowaniu (zob. np. wyrok z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-137/02, pkt 24). Potwierdzają to również postanowienia pkt 8-9 wyroku w sprawie C-97/90 Lennartz, w których TSUE stwierdził, że prawo do odliczeń powstaje w momencie, gdy podlegający odliczeniu podatek staje się wymagalny. W konsekwencji o istnieniu tego prawa do odliczeń może zadecydować jedynie charakter, w jakim osoba występuje w danym czasie. Zgodnie z art. 17 (2) szóstej dyrektywy, o ile podatnik, działający w tym charakterze, używa towarów dla celów czynności podlegających opodatkowaniu, jest on uprawniony do odliczania podatku należnego lub zapłaconego od takich towarów. Jeżeli towary nie są używane do celów działalności gospodarczej podatnika w rozumieniu art. 4, lecz do celów prywatnej konsumpcji, nie powstaje żadne prawo do odliczeń. Oznacza to, że jeżeli w momencie nabycia towarów podmiot nie działał w charakterze podatnika VAT, wtedy takiemu podmiotowi nie przysługuje w żadnym momencie prawo do odliczenia VAT naliczonego. Zgodnie bowiem z obowiązującym obecnie art. 167 Dyrektywy 2006/112/WE Rady, prawo do odliczenia powstaje w momencie, gdy podatek, który podlega odliczeniu, staje się wymagalny. Późniejsza zmiana przeznaczenia takich towarów z działalności niedającej prawa do odliczenia na działalność dającą takie prawo, nie będzie skutkowała dla podatnika prawem do odliczenia VAT. Powyższe tezy wyroku w sprawie C-378/02 zachowują aktualność również w odniesieniu do dopowiadających im przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady (art. 167-168 oraz art. 184/192). Późniejsza zmiana przeznaczenia nie spowoduje powstania prawa do odliczenia VAT, gdyż prawo takie – jak wskazano wyżej – powstaje w momencie gdy podatek, który podlega odliczeniu staje się wymagalny. Jak wynika z opisu sprawy, Gmina rozpoczynając inwestycję w postaci budowy Przedszkola i składając w związku z tym wniosek o dofinansowanie, nie planowała żadnej sprzedaży opodatkowanej z związku z budową, wyposażeniem i użytkowaniem infrastruktury wspartej środkami unijnymi, a sama ww. inwestycja odbywała się w ramach władztwa publicznego, ponieważ Wnioskodawca wykonując to zadanie działał jako organ administracji publicznej. W takim ujęciu Gmina bez wątpienia nie może być uznana za podatnika dla rozpatrywanej inwestycji, gdyż realizowała ona w tym zakresie zadania własne służące zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej. Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny. W analizowanej sprawie związek taki nie wystąpił. Z całokształtu działań Wnioskodawcy związanych z zakupionymi towarami i usługami wynika, że nabycie tych towarów i usług nie miało związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, a tym samym z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT. Zatem w rozpatrywanej sprawie warunki uprawniające do odliczenia nie zostały spełnione, gdyż Wnioskodawca realizując opisane we wniosku zadanie polegające na budowie przedszkola nie działał w charakterze podatnika VAT. Tym samym Gmina nie uzyskała prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu wydatków poniesionych na realizację projektu pn. „Budowa przedszkola (…)”. Powyższe wynika z faktu, że w analizowanym przypadku nie zostały spełnione – wskazane w art. 86 ust. 1 ustawy – przesłanki warunkujące prawo do odliczenia podatku naliczonego, tj. Zainteresowany w trakcie inwestycji nie działał jako podatnik VAT, a wydatki związane z realizacją projektu nie służyły do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Tym samym rozpatrywanie wniosku w zakresie prawa do dokonania korekt deklaracji gdy nie ma miejsca zmiana przeznaczenia, stało się bezprzedmiotowe. Nadmienia się, że w niniejszej interpretacji udzielono odpowiedzi w zakresie zadanego pytania i przedstawionego stanowiska. Inne kwestie nie objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa – rozpatrzone. Dotyczy to w szczególności opodatkowania sprzedaży posiłków pracownikom administracyjnym. Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.

Powołane przepisy

[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

Słowa kluczowe

gminaodliczenia-prawo do odliczeniaprojekt

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (eureka.mf.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło (Eureka)