IV KO 33/21
Izba Karna2021-04-08
Skład orzekający: Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na potencjalny brak bezstronności sądu właściwego, gdy sąd ten może być uznany za pokrzywdzonego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że postronny obserwator mógłby powziąć wątpliwości co do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Dotyczy to sytuacji, gdy sąd właściwy występuje lub może wystąpić w charakterze pokrzywdzonego, co zgodnie z zasadą nemo iudex in causa sua może stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w S. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu. Dotyczyła ona zażalenia na postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie o posłużenie się podrobionym dokumentem. Sąd Rejonowy w S. uznał, że ponieważ czyn mógł być popełniony na jego szkodę, może to rodzić wątpliwości co do jego bezstronności w rozpoznaniu sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę o sygn. akt II Kp (…) do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K..Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 33/21 POSTANOWIENIE Dnia 8 kwietnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie z zażalenia pełnomocnika Spółki Usługi „H.” spółka z o.o. z siedzibą w K. złożonego na postanowienie z dnia 30 grudnia 2019 r. o umorzeniu dochodzenia w sprawie o sygn. akt 1 Ds. (…) po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 8 kwietnia 2021 r. wniosku Sądu Rejonowego w S. z dnia 10 lutego 2021 r. o przekazanie sprawy II Kp (…) innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: sprawę o sygn. akt II Kp (…) przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K.. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10 lutego 2021 r. Sąd Rejonowy w S. wystąpił do Sądu Najwyższego o rozważenie możliwości przekazania innemu sądowi równorzędnemu, w trybie art. 37 k.p.k., sprawy wszczętej na skutek zażalenia pełnomocnika zawiadamiającej Spółki - Usługi [...] „H.” Spółka z o.o. z siedzibą w K., na postanowienie o umorzeniu dochodzenia dotyczącego popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 k.k. polegającego na posłużenia się, w celu użycia za autentyczny w dniu 12 czerwca 2018 r. w S., podrobionym dokumentem w postaci
2 referencji wystawionych na rzecz firmy ,,J.” w zakresie podpisów M. K. i K. J.. W uzasadnieniu postanowienia sąd ten wskazał, że pomimo wskazanej rozbieżności w kwalifikacji, zarówno w decyzji organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze, jak i w zażaleniu, chodzi o ten sam czyn, rozumiany jako zdarzenie polegające na posłużeniu się dokumentem w postaci referencji z dnia 10.03.2018 r. (k - 5). Dokumentem tym J. B. posłużył się przedkładając go w Sądzie Rejonowym w S.. Zdaniem organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze nie ma podstaw do przyjęcia, że dokument został podrobiony, natomiast zdaniem skarżącego to postanowienie, dokument ten jest nierzetelny. Przyjmując wersję, że zaistniało przestępstwo z art. 297 § 1 k.k., jak twierdzi autor zażalenia, jest to ewidentnie przestępstwo na szkodę Sądu Rejonowego w S., co w ocenie sądu występującego z wnioskiem mogłoby rodzić w opinii publicznej przeświadczenie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania wniesionego zażalenia przez sąd właściwy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w S. zasługiwał na uwzględnienie. Niewątpliwie "dobro wymiaru sprawiedliwości" w takim rozumieniu, jakie temu pojęciu nadaje art. 37 k.p.k., przemawia za przekazaniem sprawy innemu niż miejscowo właściwy sądowi równorzędnemu wtedy, gdy zachodzą uzasadnione podejrzenia, że postronny, ale i obiektywny, obserwator określonego postępowania sądowego mógłby powziąć wątpliwości co do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy. O zaistnieniu takich okoliczności można twierdzić choćby wtedy, gdy właściwemu sądowi przychodzi rozpoznać sprawę, w której występuje (lub może wystąpić) w charakterze pokrzywdzonego. Fakt ten w myśl zasady nemo iudex in causa sua może bowiem stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy (por. postanowienia SN: z 29 października 1991 r., III KO 109/91; z dnia 17 stycznia 2003 r. V KO 78/02; z dnia 17 stycznia 2008 r., V KO 90/07). Przypomnieć należy, że o tym, kto jest osobą pokrzywdzoną w konkretnej sprawie, winno decydować się przez pryzmat definicji z art. 49 § 1 k.p.k., a zatem ustalając czyje dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez sprawcę
3 czynu (w kontekście tej definicji por. np. uchwały SN z dnia 15 grudnia 1999 r., I KZP 26/99, z dnia 21 grudnia 1999 r., I KZP 43/99 i z dnia 21 lipca 2003 r., I KZP 29/03; a także postanowienie SN z dnia 25 marca 2010 r., IV KK 316/09). Rozważając możliwość przekazania w trybie art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy nie rozstrzyga o kwalifikacji prawnej przedmiotowego czynu, ani tym bardziej o statusie uczestników określonego postępowania, i chociaż można wyrazić wątpliwość, czy rzeczywiście Sądowi Rejonowemu w S. będzie przysługiwał status pokrzywdzonego w kontekście definicji z art. 49 k.p.k., to jednak na obecnym etapie postępowania istotne jest to, że czyn stanowiący przedmiot sprawy powiązany jest z tym sądem. Taka zaś sytuacja może zasadnie stwarzać w opinii publicznej przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w tym właśnie sądzie. Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd Najwyższy przekazał ją do Sądu Rejonowego w K..
Powiązane orzeczenia
- III KO 43/22 2022-05-11Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy pokrzywdzonymi są sędziowie sądu miejscowo właściwego?
- II KO 95/22 2022-10-24Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sąd miejscowo właściwy rozpoznawał wcześniej inne powiązane postępowania dotyczące tej samej…
- III KO 98/13 2014-02-06Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy pokrzywdzonymi są sędzia i prokuratorzy miejscowi?
- III KO 41/23 2023-05-15Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzonymi w sprawie są sędziowie sądu właściwego do jej rozpoznania?
- V KO 59/22 2022-07-14Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy wśród pokrzywdzonych i uczestników postępowania znajdują się osoby powiązane zawodowo ze skł…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 270 § 1 KKart. 297 § 1 KKart. 49 § 1 KPKart. 49 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy