II KO 95/22

Izba Karna2022-10-24

Skład orzekający: Zbigniew Kapiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sąd miejscowo właściwy rozpoznawał wcześniej inne powiązane postępowania dotyczące tej samej strony, co może budzić wątpliwości co do jego bezstronności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., gdy przemawiają za tym szczególne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. W sytuacji, gdy sąd miejscowo właściwy rozpoznawał wcześniej inne postępowania dotyczące tej samej strony, a zaginięcie dokumentu w jednym z nich mogło wpłynąć na ocenę bezstronności sądu w innym powiązanym postępowaniu, przekazanie sprawy jest uzasadnione dla zachowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości i uniknięcia uzasadnionych wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej dotyczącej czynu z art. 276 k.k. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku było zaginięcie aktu darowizny w prowadzonym wcześniej przez ten sam sąd postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku, do którego pokrzywdzona złożyła ten dokument. Rozpoznanie przez Sąd Rejonowy zażalenia na umorzenie dochodzenia w sprawie ukrycia dokumentu mogłoby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i postanowił przekazać sprawę Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KO 95/22 POSTANOWIENIE Dnia 24 października 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Kapiński w sprawie o czyn z art. 276 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 24 października 2022 r., wniosku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z dnia 11 września 2022 r., sygn. akt II Kp 378/22, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k., p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie, sygn. akt II Kp 378/22, do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie postanowieniem z dnia 11 września 2022 r., sygn. akt II Kp 152/22, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy pokrzywdzonej A. Z., innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniając swój wniosek wskazał, że w Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie, po jej przekazaniu przez Sąd Rejonowy w Gdyni, prowadzona była sprawa z wniosku A. Z. o stwierdzenie nabycia spadku, do którego to postępowania pokrzywdzona złożyła szereg dokumentów, w tym m.in. akt darowizny, który to dokument następnie uległ zaginięciu. Do tego też Sądu trafiło zażalenie pokrzywdzonej na umorzenie 2 dochodzenia w sprawie dokonania ukrycia lub usunięcia dokumentu w postaci aktu darowizny, rozpoznanie zażalenia przez ten Sąd mogłoby wywołać w odbiorze społecznym uzasadnione wątpliwości co do bezstronności Sądu. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie zasługuje na uwzględnienie. Określona w art. 37 k.p.k. instytucja stanowi wyjątek od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, zatem jej zastosowanie powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Jednym z nich jest autorytet wymiaru sprawiedliwości, dla kształtowania którego należy unikać sytuacji, w których rozpoznanie danej sprawy przez sąd wiązałoby się z ograniczeniem swobody orzekania lub mogłoby – w odczuciu społecznym – prowadzić do uzasadnionego przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2021 r., IV KO 4/21, LEX nr 3126169). Analiza przedstawionych przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie argumentów i okoliczności prowadzi do wniosku, że w zaistniałym w sprawie układzie procesowym Sąd właściwy miejscowo orzekałby niejako we własnej sprawie, co w odczuciu społecznym – niezależnie od rzeczywistego stanu rzeczy – mogłyby rodzić wątpliwości co do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania przedmiotowej sprawy przez tenże Sąd. Mając zatem na uwadze dobro wymiaru sprawiedliwości uznać należy, że zaistniała podstawa określona w art. 37 k.p.k. do przekazania tej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu tj. Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie, położonemu w odległości stosunkowo bliskiej od Sądu miejscowo właściwego. Sąd Najwyższy mając na uwadze powyższe orzekł jak w postanowieniu. [as] 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 276 KKart. 37 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy