V KO 111/22
Izba Karna2023-01-24
Skład orzekający: Zbigniew Kapiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy większość sędziów danego sądu złożyła oświadczenia o wątpliwościach co do swojej bezstronności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., gdy przemawiają za tym szczególne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Taka sytuacja zachodzi, gdy w odczuciu społecznym mogłyby powstać wątpliwości co do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, nawet jeśli nie ma to potwierdzenia w materiale dowodowym. Istotne jest unikanie sytuacji, które mogłyby podważać autorytet wymiaru sprawiedliwości lub prowadzić do przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej dotyczącej pięciu oskarżonych o czyny z art. 18§2 k.k. w zw. z art. 148§1 k.k. innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku było złożenie przez niemal wszystkich sędziów III Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Bydgoszczy oświadczeń o istnieniu wątpliwości co do ich bezstronności przy rozpoznawaniu tej sprawy. Sąd Okręgowy wskazał również na obszerność materiału dowodowego, jego związek z innymi postępowaniami oraz relacje osobiste oskarżonego z adwokatami, a także na zainteresowanie mediów i opinii publicznej sprawą.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek Sądu Okręgowego w Bydgoszczy i postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Toruniu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 111/22 POSTANOWIENIE Dnia 24 stycznia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Kapiński w sprawie przeciwko T. G. i innym oskarżonemu o czyn z art. 18§2 k.k. w zw. z art. 148§1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 24 stycznia 2023 r., wniosku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt III K 170/22, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k., p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Okręgowego w Bydgoszczy, sygn. akt III K 170/22, do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Toruniu. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt III K 170/22, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy oskarżonego T. G. i innych, innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniając swój wniosek wskazał, że sprawa przedmiotowa dotycząca pięciu oskarżonych o czyny z art. 18§2 k.k. w zw. z art. 148§1 k.k., po raz kolejny trafiła do rozpoznania do Sądu Okręgowego w Bydgoszczy, zaś niemal wszyscy sędziowie III Wydziału Karnego Sądu
2 Okręgowego w Bydgoszczy złożyli oświadczenia o istnieniu wątpliwości co do ich bezstronności przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy, wskazując na argumenty przemawiające za ich słusznością. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego w Bydgoszczy zasługuje na uwzględnienie. Określona w art. 37 k.p.k. instytucja stanowi wyjątek od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, zatem jej zastosowanie powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Jednym z nich jest autorytet wymiaru sprawiedliwości, dla kształtowania którego należy unikać sytuacji, w których rozpoznanie danej sprawy przez sąd wiązałoby się z ograniczeniem swobody orzekania lub mogłoby – w odczuciu społecznym – prowadzić do uzasadnionego przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2021 r., IV KO 4/21, LEX nr 3126169). Analiza przedstawionych przez Sąd Okręgowy w Bydgoszczy argumentów i okoliczności prowadzi do wniosku, że w zaistniałym w sprawie układzie procesowym w odczuciu społecznym – niezależnie od rzeczywistego stanu rzeczy – mogłyby powstać wątpliwości co do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania przedmiotowej sprawy przez tenże Sąd. Materiał dowodowy z uwagi na jego obszerność i wielowątkowość był podstawą rozstrzygnięć w innych sprawach zawisłych przed Sądem Rejonowym w Bydgoszczy oraz Sądem Okręgowym w Bydgoszczy. Sędziowie orzekający w tych sądach poddawali zatem ocenie m.in. zeznania świadków występujących w przedmiotowej sprawie w toku innych zakończonych już postępowań karnych. Niemal wszyscy sędziowie III Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Bydgoszczy złożyli oświadczenia o występowaniu po ich stronie okoliczności mogących wywołać wątpliwości co do bezstronności przy orzekaniu w tej sprawie. Należy wskazać, że oskarżony T. G. jest byłym mężem adwokat A. G. i ojcem adwokata F.G.. Jak wskazał Sąd wnioskujący w sprawie pojawiły się już wcześniej zarzuty odnośnie braku bezstronności sądu bydgoskiego,
3 wskazujące na relacje osobiste oskarżonego i sędzi A. O., która wydawała wyrok w niniejszej sprawie i miała pomóc w jej wyciszeniu, które wprawdzie nie znalazły żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym, ale jak zasadnie stwierdzono w uzasadnieniu postanowienia mogą one wywoływać publiczne dyskusje i stawiać w negatywnym świetle bydgoski wymiar sprawiedliwości. Należy także zauważyć, na co wskazał Sąd meriti, że sprawa przedmiotowa pozostaje w zainteresowaniu mediów i opinii publicznej, i wywołuje znaczne emocje z uwagi na jej charakter. Mając zatem na uwadze dobro wymiaru sprawiedliwości oraz argumenty zawarte w uzasadnieniu postanowienia uznać należy, że zaistniała podstawa określona w art. 37 k.p.k. przemawiająca za przekazaniem tej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu tj. Sądowi Okręgowemu w Toruniu, położonemu w odległości stosunkowo bliskiej od Sądu miejscowo właściwego. Sąd Najwyższy mając na uwadze powyższe orzekł jak w postanowieniu.
Powiązane orzeczenia
- II KO 95/22 2022-10-24Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sąd miejscowo właściwy rozpoznawał wcześniej inne powiązane postępowania dotyczące tej samej…
- III KO 49/24 2024-05-09Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżony wskazuje na powiązania sędziów orzekających z osobami, które wcześniej orzekały w…
- V KO 40/23 2023-05-17Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżony popełnił przestępstwo na szkodę sędziego sądu właściwego miejscowo, a w tym samym…
- I KO 119/24 2024-12-03Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu właściwego miejscowo?
- III KO 2/24 2024-01-31Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu właściwego miejscowo?
Powołane przepisy
art. 18§2 KKart. 148§1 KKart. 37 KPK§2§1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy