I NSW 139/25
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-06-17
Skład orzekający: Tomasz Demendecki, Elżbieta Karska, Tomasz Przesławski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy wniesiony przez obserwatora wyborów, a nie przez wyborcę, przewodniczącego komisji wyborczej lub pełnomocnika wyborczego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wyborczy wniesiony przez osobę nieuprawnioną do jego złożenia. Obserwator wyborów nie posiada legitymacji czynnej do wniesienia protestu przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej, zgodnie z przepisami Kodeksu wyborczego.Stan faktyczny
M. P., działając jako Obserwator w Wyborach Prezydenckich RP, wniósł protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej. Jako podstawę protestu wskazał brak pełnego wglądu podczas obliczania głosów przez Komisję Obwodową, co uniemożliwiło mu obserwację i stwierdzenie nieprawidłowości. Prokurator Generalny wniósł o pozostawienie protestu bez dalszego biegu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu, uznając, że został wniesiony przez osobę nieuprawnioną.Pełny tekst orzeczenia
I NSW 139/25 POSTANOWIENIE Dnia 17 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Demendecki (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Elżbieta Karska SSN Tomasz Przesławski w sprawie z protestu wyborczego M. P., przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 17 czerwca 2025 r., pozostawia protest wyborczy bez dalszego biegu. Elżbieta Karska Tomasz Demendecki Tomasz Przesławski UZASADNIENIE M. P. pismem z dnia 10 czerwca 2025 r. (data stempla pocztowego) wniósł do Sądu Najwyższego protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej. Protest umotywował tym, iż jako Obserwator w Wyborach Prezydenckich RP, K., przy Komisji Obwodowej nr […] w K. nie miał pełnego wglądu podczas obliczania głosów przez Komisję, a tym samym z powodu braku obserwacji stwierdził nie uznanie ogłoszonego kandydata i nie ustalenie wyników głosowania,
I NSW 139/25 2 nie ważność, a przez to nie wybranie Prezydenta Rzeczypospolitej nr […] w II turze głosowania z powodu nie możliwości obserwacji i nie transparentności. Prokurator Generalny w swoim stanowisku zawartym w piśmie z dnia 16 czerwca 2025 r. wniósł o pozostawienie protestu wyborczego Mariusza Pniewskiego bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Stosownie do art. 322 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”), Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu. Wskazać należy, iż przedmiotowy protest wniesiony został przez M. P. jako Obserwatora w Wyborach Prezydenckich RP K. przy Komisji Obwodowej nr […] w K., na dowód czego załączył podpisany dokument formularza obserwacji wyborów potwierdzający, że w dniu ponownego głosowania w wyborach prezydenckich 1 czerwca 2025 r. w ww. Komisji pełnił funkcję obserwatora i protest wnosi jako obserwator, co potwierdza także treść samego protestu i zawarte w nim zarzuty. Natomiast, zgodnie z treścią art. 82 § 4 k. wyb., protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania. Prawo wniesienia protestu przysługuje również przewodniczącemu właściwej komisji wyborczej i pełnomocnikowi wyborczemu (art. 82 § 5 k. wyb.) Wobec powyższego, Obserwatora w Wyborach Prezydenckich RP K. – M. P. bez wątpienia jest podmiotem, który nie ma legitymacji czynnej do składania protestu wyborczego, zgodnie z przywołanymi przepisami. Uznać zatem należy, iż protest wyborczy wniesiony został przez osobę do tego nieuprawnioną.
I NSW 139/25 3 Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. orzekł, jak w sentencji. Elżbieta Karska Tomasz Demendecki Tomasz Przesławski [MWR] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- I NSW 8905/25 2025-06-26Czy protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wniesiony przez podmiot nieposiadający legitymacji czynnej, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 4389/20 2020-07-29Czy protest wyborczy wniesiony przez obserwatora społecznego, który nie wskazał, że jego nazwisko znajduje się w spisie wyborców w danym obwodzie głosowania, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 2823/20 2020-07-27Czy obserwator społeczny posiada legitymację do wniesienia protestu wyborczego przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej?
- I NSW 894/20 2020-07-28Czy protest wyborczy wniesiony przez osobę, która nie została dopuszczona do kandydowania na Prezydenta Rzeczypospolitej, może być rozpoznany przez Sąd Najwyższy, jeśli nie spełnia wymogów formalnych dotyczących legityma…
- I NSW 2947/25 2025-06-26Czy protest wyborczy wyborcy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie wskazuje konkretnych naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego lub przestępstw przeciwko wyborom mających wpływ na wynik wyborów…
Powołane przepisy
art. 129 ust. 2art. 322 § 1art. 321art. 82 § 4art. 82 § 5§ 1§ 4§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026. · PDF źródłowy