VI KZP 8/86

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Ochman. Sędziowie: R. Bodecki, J. Borodej (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: H. Minarczuk. SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Dariusza P., dotyczącej nieprzyjęcia sprzeciwu od nakazu karnego, po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Warszawie - postanowieniem z dnia 21 lutego 1986 r. - zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy: "Czy obrońca oskarżonego może złożyć w jego imieniu sprzeciw od nakazu karnego?"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej. Uzasadnienie faktycznePrzepisy ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej (Dz. U. Nr 23, poz. 101) w rozdziale 5, odnoszącym się do postępowania nakazowego, nie znoszą i nie ograniczają konstytucyjnie zagwarantowanego oskarżonemu prawa do obrony i korzystania przez niego w tym zakresie z pomocy obrońcy. Ze względu na to, że sąd wydaje nakaz karny na posiedzeniu, w którym nie uczestniczy oskarżony i jego obrońca, zakres tej pomocy prawnej jest stosunkowo ograniczony i w istocie sprowadzać się może do takich czynności, jak: sporządzenie sprzeciwu od nakazu karnego, a w wypadku odmowy jego przyjęcia - sporządzenia i wniesienia zażalenia na zarządzenie prezesa (art. 378 § 2 k.p.k.), a także ułatwienie oskarżonemu przygotowania obrony przez złożenie wraz ze sprzeciwem wniosków o przeprowadzenie przez sąd określonych dowodów na rozprawie bądź skierowanie sprawy na posiedzenie w celu wydania postanowienia o zwrocie akt w trybie art. 299 k.p.k. dla usunięcia istotnych braków postępowania przygotowawczego lub dla umorzenia postępowania. W tym bowiem celu art. 32 powołanej ustawy nakazuje wyraźnie doręczyć odpis nakazu karnego wraz z odpisem aktu oskarżenia oskarżonemu i jego obrońcy. Nietrafny jest przeto pogląd wyrażony przez sąd rejonowy, że obrońcy oskarżonego nie przysługuje prawo do wniesienia sprzeciwu od nakazu karnego. Oparty on został li tylko na stwierdzeniu, że obrońca nie został wymieniony w art. 33 § 1 tej ustawy jako podmiot uprawniony do jego złożenia. Brak w tym zakresie nie może być jednak uznany za równoznaczny z pozbawieniem obrońcy tego prawa. Zakres uprawnień obrońcy, a także samego oskarżonego jako strony procesowej wyznacza art. 77 k.p.k. Może on podejmować w zasadzie wszystkie te czynności, które przysługują samemu oskarżonemu, i przedsiębrać wszelkie czynności procesowe na jego korzyść. Do takich czynności zaliczyć należy niewątpliwie wnoszenie zamiast lub obok oskarżonego środków odwoławczych oraz środków zaskarżenia, w tym również sprzeciwu od nakazu karnego. Jak już wspomniano, powołane na wstępie przepisy rozdziału 5 cytowanej ustawy nie znoszą i nie ograniczają ogólnych i naczelnych zasad karnoprocesowych traktujących o prawie oskarżonego do obrony. Mając to na względzie, należało przyjąć, że prawo do wnoszenia sprzeciwu, o którym mowa w art. 33 § 1 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej, przysługuje także obrońcy oskarżonego.