II CZ 87/86

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN G. Bieniek (sprawozdawca). Sędziowie: SN Ł. Grygołajtys, SW E. Mzyk.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Eryka L. przeciwko (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w N.S. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Górze z dnia 19 maja 1986 r.:postanowił uchylić zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 16 kwietnia 1986 r. Sąd Wojewódzki w Zielonej Górze cofnął powodowi Erykowi L. przyznane wcześniej zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Postanowienie to zaskarżył zażaleniem powód. Zażalenie powoda zostało odrzucone postanowieniem z dnia 19 maja 1986 r. W tej sytuacji powód złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu Wojewódzkiego z dnia 16 kwietnia 1986 r. Wniosek ten nie został uwzględniony przez Sąd postanowieniem z dnia 12 czerwca 1986 r. Zdaniem tego Sądu, nie zachodzą przesłanki, które w świetle art. 168 § 1 k.p.c. uzasadniają przywrócenie terminu. W szczególności zaś nie nastąpiły żadne uchybienia w zakresie zawiadomienia powoda o terminie rozprawy, a opóźnienie w korespondencji między powodem a jego pełnomocnikiem nie uzasadnia samo przez się przywrócenia terminu. Powód zresztą nie wykazał, aby takie opóźnienie miało miejsce.Postanowienie Sądu Wojewódzkiego z dnia 12 czerwca 1986 r. zaskarżył powód zarzucając, że Sąd nie wyjaśnił okoliczności związanych z uchybieniem przez niego terminu. Podnosząc ten zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 168 § 1 k.p.c. - w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 18 kwietnia 1985 r. o zmianie ustawy - kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 20, poz. 86) - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu; postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Istota tej zmiany sprowadza się do tego, że według pierwotnego brzmienia art. 168 § 1 k.p.c. sąd mógł jedynie na posiedzeniu niejawnym odrzucić wniosek o przywrócenie terminu, jeśli był on spóźniony (art. 171 w związku z art. 169 § 1 k.p.c.) lub z mocy ustawy niedopuszczalny (art. 171 w związku z art. 168 § 2 k.p.c.). Jeżeli nie zachodziły podstawy do odrzucenia wniosku, niezbędne było wyznaczenie rozprawy w celu jego merytorycznego rozpoznania, czyli uwzględnienia lub oddalenia (art. 148 § 1 i wniosek a contrario z art. 171 k.p.c.).W wyniku nowelizacji art. 168 § 1 k.p.c. sąd może na posiedzeniu niejawnym uwzględnić wniosek o przywrócenie terminu. Może to nastąpić wówczas, gdy strona składająca wniosek o przywrócenie terminu nie tylko twierdzi, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, lecz udowodni okoliczności wskazujące na brak jej winy dokumentami dołączonymi do wniosku (np. zaświadczeniem lekarskim). Jeśli zaś strona dowodzi okoliczności, które mają wskazywać na brak jej winy w zachowaniu terminu do dokonania czynności procesowej za pomocą zeznań świadków lub przesłuchania stron, to wówczas niezbędne będzie wyznaczenie rozprawy. Wyznaczenie rozprawy jest także niezbędne dla podjęcia postanowienia o oddaleniu wniosku. Wykładnia gramatyczna art. 168 § 1 k.p.c. - w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 18 kwietnia 1985 r. o zmianie ustawy - kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 20, poz. 86) - wskazuje, że postanowienie o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu może być wydane tylko po przeprowadzeniu rozprawy. Jeżeli bowiem strona nie wskazuje za pomocą dokumentu, że nie ponosi winy w niedokonaniu czynności procesowej w terminie, lub twierdzenia te w świetle przedstawionego dokumentu budzą wątpliwości, to sprawdzenie tych okoliczności może nastąpić jedynie na rozprawie.W świetle powyższych stwierdzeń przyjąć należy, że jeżeli zaskarżone orzeczenie, którym oddalono wniosek o przywrócenie terminu, zostało podjęte na posiedzeniu niejawnym, to wniosek powoda o jego uchylenie jest uzasadniony. W toku bowiem rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu zaistniały uchybienia procesowe, które mogły wpłynąć na wynik sprawy. W szczególności zachodzi potrzeba sprawdzenia na rozprawie okoliczności, które - zdaniem powoda - uzasadniają ten wniosek.Z tych przyczyn na podstawie art. 397 § 2 i art. 388 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.