I CR 201/86

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN Z. Świeboda (sprawozdawca). Sędziowie SN: B. Bladowski, H. Ciepła.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Krzysztofa S. przeciwko Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej w W. o ustalenie na skutek rewizji pozwanej Spółdzielni od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 6 marca 1986 r.:uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, pozostawiając wymienionemu Sądowi orzeczenie o kosztach postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 6 marca 1986 r. Sąd Wojewódzki w Warszawie ustalił, że wysokość równowartości spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego przydzielonego powodowi w budynku pozwanej Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej w W. przy ul. (...) (...) wynosi 850.000 zł, oraz orzekł o kosztach procesu i opłatach sądowych. Sąd Wojewódzki ustalił, że powód został przyjęty w dniu 22 maja 1984 r. w poczet członków Spółdzielni, a w dniu 10 lipca 1984 r. pozwana Spółdzielnia poinformowała go o przydzieleniu mu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego w budynku Spółdzielni w W. przy ul. (...) (...) oraz zawiadomiła o obowiązku uiszczenia wkładu budowlanego w kwocie 2.052.000 zł zgodnie z szacunkiem dokonanym przez biegłego G. L. wyrażonym w opinii z dnia 18 czerwca 1984 r. Wkład ten został rozłożony na dwie raty. W dniu 30 lipca 1984 r. powód uzyskał opinię biegłego J.P. określającą równowartość spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu na kwotę 1.100.000 zł i przez swego pełnomocnika przy piśmie z dnia 5 sierpnia 1984 r. przesłał ją pozwanej w celu dokonania korektury wkładu. Pozwana Spółdzielnia z kolei zleciła określenie wysokości wkładu Biuru Consultingu Ekonomiczno-Technicznego Nauczycielskiej Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej (...) w W., które w opinii wykonanej przez D.S. ustaliło wysokość wkładu na 2.436.465 zł. Opinię tę w wyniku weryfikacji potwierdził biegły J.B. Dalsi obaj biegli R.S. i B.Ł. ustalili wysokość wkładu: R.S. na kwotę 1.773.758 zł, a B.Ł. na kwotę 850.000 zł.Sąd uznał opinię ostatniego biegłego za najbardziej przekonywającą.W rewizji pozwana Spółdzielnia wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa ewentualnie o uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Wojewódzki niewadliwie ustalił, że przydzielony powodowi lokal jest lokalem użytkowym składającym się z pomieszczenia sklepowego na parterze o powierzchni 38 m2 oraz zaplecza w piwnicy również o powierzchni 38 m2 z przeznaczeniem na sklep galanteryjno-odzieżowy.Nie było sporne w sprawie, że pozwana ustaliła wysokość równowartości spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego na 2.052.000 zł. Uwzględniając opinię biegłego G. L., który przyjął stawki wyjściowe dla rozliczania lokali użytkowych w wysokości 25.000 zł za 1 m2 oraz współczynniki korekcyjne, takie jak atrakcyjność położenia lokalu dla rozwoju prowadzonej w nim działalności handlowej, standardu wyposażenia i wykończenia lokalu i wysokości pomieszczenia. Następnie pozwana zaproponowała powodowi, by uiścił wkład budowlany w ustalonej przez biegłego wysokości. Powód wyraził na to zgodę, jedynie prosił o rozłożenie kwoty 2.052.000 zł na dwie raty. Pozwana, po wpłaceniu przez powoda 1.000.000 zł przyjęła go w poczet członków Spółdzielni i wydała przydział lokalu użytkowego, wyznaczając termin wpłaty drugiej raty do dnia 30 listopada 1984 r.Sąd Wojewódzki przeszedł do porządku nad faktem, że powód złożył oświadczenie woli określonej treści, a mianowicie, że wyraża zgodę na wysokość ustalonego wkładu budowlanego na kwotę 2.052.000 zł. Powód mógłby uchylić się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli tylko wtedy, gdyby oświadczenie to dotknięte było jedną z wad wymienionych w art. 82-88 k.c. Ani w piśmie z dnia 9 sierpnia 1984 r., ani w pozwie, ani też w toku postępowania powód na żadną z wad, o jakich mowa w art. 82 i nast. k.c., nie powołał się. Twierdzenie zaś, że ustalenie przez pozwaną równowartości spółdzielczego prawa do lokalu na 2.052.000 zł jest wygórowane, bo biegły J.P. określił tę równowartość na 1.100.000 zł, nie jest wystarczające.Wprawdzie powód podważa uchwałę Rady Spółdzielni z dnia 30 maja 1983 r. w sprawie zasad ustalania równowartości spółdzielczego prawa do lokali użytkowych przydzielonych członkom Spółdzielni dlatego, że taką uchwałę zgodnie z § 38 pkt 7 statut obowiązującego w chwili jej podjęcia władne było powziąć Walne Zgromadzenie, ale okoliczność ta - wbrew stanowisku Sądu Wojewódzkiego - nie powoduje nieskuteczności tejże uchwały. Biegły G.L. ustalający równowartość spółdzielczego prawa do lokalu w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym obowiązany był kierować się wskazaniami zawartymi w tej uchwale, jako że uchwała ta obowiązywała w Spółdzielni, bo nie została zaskarżona do Sądu przez centralny związek (art. 47 prawa spółdzielczego), ani przez żadnego z członków w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym oraz sądowy (art. 32 § 1, art. 33 § 1 oraz § 10 statutu). Poza tym uchwała ta stanowiła jedynie uściślenie zasad wyrażonych w art. 229 § 1 w związku z art. 238 § 1 prawa spółdzielczego, a dotyczących ustalania równowartości spółdzielczego własnościowego prawa do lokali użytkowych.Należy podkreślić, że w drodze powództwa z art. 189 k.p.c. można skutecznie dochodzić ustalenia innej niż uzgodnionej przez strony w postępowaniu spółdzielczym równowartości spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu tylko wtedy, jeżeli oświadczenie woli złożone w tej ugodzie dotknięte jest jedną z wad wymienionych w art. 82 i nast. k.c. Powództwo z art. 189 k.p.c. zaś nie może stanowić środka kontroli wszelkich czynności podjętych w postępowaniu spółdzielczym.Sąd Wojewódzki nie miał na uwadze powyższego, a poza tym uchybieniem art. 233 § 1, art. 328 § 2 k.p.c. nie rozważył wszechstronnie zebranego materiału dowodowego. Nieprzekonujące są motywy, jakimi kierował się Sąd przy ustaleniach opartych na opinii biegłego B.Ł. Każdy z biegłych przedstawiał w składanych opiniach własne obliczenia, ale przy ocenie wiarygodności i mocy tych opinii, Sąd powinien dostrzegać realia życia. Wskazał na nie biegły G.L. - a mianowicie, iż on przyjmował wartość 1 m2 powierzchni lokalu użytkowego na 25.000 zł po odliczeniu amortyzacji. Natomiast w wolnym obrocie musiałby powód zapłacić znacznie więcej za 1 m2 powierzchni.Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji (art. 387 i 108 § 2 k.p.c.).