II KR 317/84

WyrokIzba Karna1985-01-24

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest zasądzenie odszkodowania na podstawie art. 363 § 1 k.p.k. od oskarżonego, wobec którego postępowanie karne zostało umorzone na podstawie ustawy o amnestii?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zasądzenie odszkodowania na podstawie art. 363 § 1 k.p.k. jest dopuszczalne jedynie w przypadku skazania za przestępstwo zagarnięcia mienia społecznego. Umorzenie postępowania karnego na podstawie ustawy o amnestii nie stanowi skazania, a tym samym nie stwarza podstaw do zasądzenia odszkodowania na tej podstawie prawnej.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki skazał Lucynę K. za przestępstwa związane z wystawianiem poświadczających nieprawdę kwitów skupu i wyłudzeniem pieniędzy. Wobec Weroniki B., oskarżonej o współudział w wyłudzeniu, postępowanie zostało umorzone na podstawie ustawy o amnestii z uwagi na znacząco ograniczoną zdolność rozpoznawania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem. Sąd Wojewódzki zasądził solidarnie od obu oskarżonych odszkodowanie na rzecz pokrzywdzonego przedsiębiorstwa, ograniczając odpowiedzialność Weroniki B. do określonej kwoty.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w części dotyczącej utrzymania w mocy zasądzenia odszkodowania od Lucyny K., jednakże uchylił wyrok w części dotyczącej zasądzenia odszkodowania od Weroniki B. na podstawie art. 363 § 1 k.p.k., uznając, że umorzenie postępowania wobec niej nie stanowi podstawy do zasądzenia odszkodowania na tej podstawie.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Borodej. Sędziowie: E. Porębski, H. Szwaczkowski (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: K. Borkowska.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 1985 r. sprawy Lucyny K. i Weroniki B., oskarżonych z art. 201, 199 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonej Lucyny K. od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 3 listopada 1984 r.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w W. rozpoznał sprawę:1) Lucyny K., oskarżonej o to, że:w okresie od lipca 1983 r. do grudnia 1983 r. w W., będąc zatrudniona w charakterze materialnie odpowiedzialnego kierownika punktu skupu Zakładów Przemysłu Owocowo-Warzywnego w W., działając w warunkach przestępstwa ciągłego, wystawiła nie mniej niż 21 - poświadczających nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne - kwitów skupu na przyjęcie owoców od różnych osób, a następnie przekazywała je tym osobom w celu pobrania na ich podstawie gotówki z banku, i w ten sposób wspólnie z nimi wyłudziła łącznie kwotę 407.751 zł na szkodę miejscowych Zakładów Przemysłu Owocowo-Warzywnego w W., tj. o popełnienie przestępstwa określonego w art. 200 § 1, art. 201 i 266 § 1 i 4 k.k. w zw. z art. 58 k.k. i 10 § 2 k.k.;2) Weroniki B., oskarżonej o to, że:w okresie od lipca 1983 r. do grudnia 1983 r. w W., mając w stopniu znacznym ograniczoną zdolność rozpoznawania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem, działając w warunkach przestępstwa ciągłego, wspólnie z Lucyną K. na podstawie wystawionych przez tę oskarżoną 12 - poświadczających nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne - kwitów skupu na przyjęcie owoców wyłudziła z Banku Spółdzielczego pieniądze w łącznej wysokości 288.920 zł na szkodę Zakładów Przemysłu Owocowo-Warzywnego w W., tj. o popełnienie przestępstwa określonego w art. 199 § 1 i art. 266 § 2 k.k. w zw. z art. 58 i 10 § 2 oraz art. 25 § 2 k.k., uznając, iż Weronika B. dopuściła się czynu opisanego w pkt II aktu oskarżenia, czym wyczerpała znamiona przestępstwa określonego w art. 199 § 1 i art. 266 § 2 k.k. w zw. z art. 58 k.k. oraz w art. 10 § 2 k.k. w warunkach art. 25 § 2 k.k., i na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy o amnestii z dnia 21 lipca 1984 r. (Dz. U. z dnia 23 lipca 1984 r. Nr 36, poz. 192) postępowanie karne umorzył, a koszty postępowania w tej części zaliczył na rachunek Skarbu Państwa -oskarżoną Lucynę K. uznał za winną popełnienia czynu opisanego w pkt I aktu oskarżenia, tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 201 k.k. i w art. 266 § 1 oraz 4, art. 58 i 10 § 2 k.k., i na podstawie art. 10 § 3, art. 201 oraz 36 § 3 k.k. skazał ją na 5 lat pozbawienia wolności i wymierzył grzywnę w wysokości 150.000 zł (...); na podstawie art. 40 § 1 pkt 3 k.k. orzekł wobec oskarżonej Lucyny K. pozbawienie praw publicznych na okres 3 lat; na podstawie art. 42 § 1 k.k. orzekł zakaz zajmowania przez oskarżoną Lucynę K. stanowisk materialnie odpowiedzialnych na okres 4 lat; na podstawie art. 46 § 1 pkt 2 k.k. orzekł w całości konfiskatę mienia oskarżonej Lucyny K.; na podstawie art. 363 § 1 k.p.k. zasądził solidarnie od oskarżonej Lucyny K. i Weroniki B. na rzecz Zakładów Przemysłu Owocowo-Warzywnego w W. 407.751 zł z 8% od dnia 13 grudnia 1983 r., przy czym odpowiedzialność solidarną oskarżonej Weroniki B. ograniczył do wysokości 288.920 zł (...).Od wyroku Sądu Wojewódzkiego rewizję wniósł prokurator i oskarżona Lucyna K. (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Należy podnieść, że sąd pierwszej instancji - zasądzając od oskarżonej Weroniki B. i Lucyny K. solidarnie odszkodowanie na podstawie art. 363 § 1 k.p.k. na rzecz Zakładów Przemysłu Owocowo-Warzywnego w W. - uczynił to w odniesieniu do Weroniki B. z obrazą wymienionego przepisu, ponieważ zasądzenie odszkodowania - zgodnie z postanowieniami § 1 art. 363 k.p.k. - dopuszczalne jest tylko w razie skazania za przestępstwo zagarnięcia mienia społecznego, natomiast umorzenie postępowania karnego na podstawie ustawy z dnia 21 lipca 1984 r. o amnestii (Dz. U. Nr 36, poz. 192) nie stanowi skazania i w konsekwencji nie stwarza podstaw do zasądzenia odszkodowania na podstawie tego przepisu (..).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 201art. 200 § 1art. 58 KKart. 199 § 1art. 266 § 2 KKart. 58art. 25 § 2 KKart. 10 § 2 KKart. 4 ust. 2art. 200 § 1 KKart. 201 KKart. 266 § 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026.