V KRN 438/65
WyrokIzba Karna1969-12-08
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można zasądzić odszkodowanie na podstawie art. 3311 § 2 k.p.k. w sytuacji, gdy postępowanie karne zostało umorzone na mocy dekretu o amnestii?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zasądzenie odszkodowania na podstawie art. 3311 § 2 k.p.k. jest możliwe jedynie w przypadku skazania sprawcy przestępstwa. Skoro postępowanie karne zostało umorzone na mocy dekretu o amnestii, nie można było zasądzić odszkodowania z tytułu wyrządzonej szkody, ponieważ nie nastąpiło skazanie.Stan faktyczny
Prokurator oskarżył Bolesława J. o przywłaszczenie mienia. Sąd Powiatowy uznał go winnym części czynów, skazał na karę więzienia i grzywny, a także zasądził odszkodowanie. W odniesieniu do innego czynu, postępowanie karne zostało umorzone na mocy dekretu o amnestii, jednak Sąd zasądził odszkodowanie. Prokurator Generalny wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę prawa przy zasądzaniu odszkodowania w sytuacji umorzenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części zasądzającej odszkodowanie i w pozostałej części pozostawił rewizję nadzwyczajną bez rozpoznania z powodu jej cofnięcia.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Budzianowski (sprawozdawca).Sędziowie: I. Kazimierczak, A. Pyszkowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Dąbrowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Bolesława J., oskarżonego z art. 1 § 1 i art. 2 § 1 w związku z art. 6 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Sądu Powiatowego w Lublinie z dnia 12 września 1964 r., na podstawie art. 394-396, 400 § 1 i 4, 383 pkt 3, 388 § 1 k.p.k.1) uchylił zaskarżony wyrok w części zasądzającej odszkodowanie w kwocie 1.853,80 zł;2) w pozostałej części rewizję nadzwyczajną założoną na niekorzyść skazanego Bolesława J., wobec jej cofnięcia przez Prokuratora Generalnego PRL pismem z dnia 2 sierpnia 1969 r., pozostawił bez rozpoznania (...).Uzasadnienie faktyczneProkurator Powiatowy dla m. Lublina oskarżył Bolesława J. o to, że:I. w czasie od września 1963 r. do stycznia 1964 r. w L., będąc już poprzednio karany za wyłudzenie mienia prywatnego, jako konduktor Państwowej Komunikacji Samochodowej zagarnął na szkodę tegoż Przedsiębiorstwa kwotę 2.853 zł, uzyskaną za sprzedane bilety autobusowe, tj. o czyn przewidziany w art. 6 lit. b) w związku z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228);II. w dniu 20 kwietnia 1964 r. w L., będąc już poprzednio karany za wyłudzenie mienia prywatnego, zagarnął na szkodę Okręgowego Zarządu Lasów Państwowych kwotę 850 zł pobraną tytułem zaliczki na zakup paliwa, tj. o czyn przewidziany w art. 6 lit. a) w związku z art. 1 § 1 cytowanej ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r.Sąd Powiatowy w Lublinie wyrokiem z dnia 12 września 1964 r. uznał oskarżonego Bolesława J.: I. za winnego czynu opisanego w pkt II aktu oskarżenia i na mocy art. 6 lit. a) w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) skazał go na karę 1 roku i 2 miesięcy więzienia oraz na 1.000 zł grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia w terminie na miesiąc więzienia zastępczego, a na mocy art. 47 § 2 k.k. orzekł w stosunku do oskarżonego utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 2 lat; na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. (Dz. U. Nr 27, poz. 174) złagodził oskarżonemu karę pozbawienia wolności o połowę, tj. do 7 miesięcy więzienia, a na mocy art. 3 ust. 1 pkt 4 tegoż dekretu o amnestii darował karę grzywny; ponadto na podstawie art. 3311 k.p.k. Sąd zasądził odszkodowanie w kwocie 850 zł z 8% od dnia 20 kwietnia 1964 r.; II. za winnego tego, że w czasie od września 1963 r. do stycznia 1964 r., jako konduktor Państwowej Komunikacji Samochodowej, nie dopełnił obowiązku służbowego należytego rozliczenia się z bloczków kasowych, w wyniku czego powstał niedobór pieniężny na kwotę 1.853,80 zł, i na mocy art. 5 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 174) umorzył w tej części postępowanie karne w stosunku do oskarżonego; na podstawie art. 3311 § 2 k.p.k. zasądził od oskarżonego Bolesława J. na rzecz Państwowej Komunikacji Samochodowej w L. kwotę 1.853,80 zł z 8% od dnia 12 września 1964 r. do dnia zapłaty.W założonej od tego wyroku rewizji nadzwyczajnej Prokurator Generalny PRL zarzuca obrazę art. 3311 § 2 k.p.k., polegającą na zasądzeniu od oskarżonego na rzecz Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej w L. kwoty 1.853,80 zł z 8% od dnia 12 września 1964 r. tytułem odszkodowania pieniężnego mimo umorzenia postępowania karnego na mocy art. 5 ust. 1 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 174) w stosunku do tegoż oskarżonego co do czynu zakwalifikowanego przez Sąd jako przestępstwo z art. 286 § 1 k.k., wnosząc w konkluzji o uchylenie tej części wyroku.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest oczywiście słuszna. Skoro bowiem Sąd uznał, że w związku z niepotrzebnie zresztą przypisanym oskarżonemu przestępstwem z art. 286 § 1 k.k. zachodzą warunki do umorzenia postępowania na podstawie art. 5 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 174), to nie mógł zasądzić odszkodowania z tytułu wyrządzonej przestępstwem szkody. Zgodnie bowiem z art. 3311 § 1 i 2 k.p.k. odszkodowanie pieniężne na pokrycie wyrządzonej w mieniu społecznym szkody może być zasądzone jedynie w wypadku skazania sprawcy przestępstwa, co w danym wypadku nie nastąpiło.
Powiązane orzeczenia
- II KR 317/84 1985-01-24Czy możliwe jest zasądzenie odszkodowania na podstawie art. 363 § 1 k.p.k. od oskarżonego, wobec którego postępowanie karne zostało umorzone na podstawie ustawy o amnestii?
- IV KR 286/66 1967-03-22Czy odsetki od odszkodowania zasądzonego na podstawie art. 3311 § 1 k.p.k. powinny być liczone od daty wyrządzenia szkody, a nie od daty aktu oskarżenia?
- VI KZP 10/70 1970-09-30Czy Sąd Najwyższy, uchylając wyrok uniewinniający, może umorzyć postępowanie na podstawie ustawy o amnestii, mimo zakazu skazania oskarżonego przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 383 § 1 k.p.k.?
- I KR 239/72 1972-12-14Czy umorzenie postępowania karnego skarbowego na podstawie ustawy o amnestii jest uzasadnione, gdy uszczuplenie podatkowe zostało zapłacone w drodze przymusowej egzekucji, a nie z inicjatywy sprawcy?
- V KRN 193/69 1969-05-13Czy odsetki od zasądzonego odszkodowania na podstawie art. 3311 § 1 k.p.k. powinny być naliczane od daty wyrządzenia szkody, czy od daty wniesienia aktu oskarżenia?
Powołane przepisy
art. 1 § 1art. 2 § 1art. 6art. 394art. 47 § 2 KKart. 3 ust. 1art. 3311 KPKart. 5 ust. 1art. 3311 § 2 KPKart. 286 § 1 KKart. 3311 § 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.