IV KR 286/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Rek.Sędziowie: M. Paluch, T. Krokosz (sprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: S. Markowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana K., oskarżonego z art. 3 § 2 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), i Włodzimierza D., oskarżonego z art. 3 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), po rozpoznaniu założonej przez prokuratora rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 11 listopada 1966 r., na podstawie art. 375, 384 pkt 2 k.p.k.1. zmienił zaskarżony wyrok co do oskarżonego Jana K. w częściach dotyczących kwalifikacji prawnej przypisanego czynu i wymiaru kary i przyjmując, że oskarżony Jan K. dopuścił się tego czynu w warunkach recydywy określonej w art. 60 § 1 k.k. - z mocy art. 3 § 2 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) i art. 47 § 1 lit. c) skazał tegoż oskarżonego na karę 6 lat więzienia i 5.000 złotych grzywny z orzeczeniem utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 3 lat; na poczet wymierzonej kary więzienia zaliczył oskarżonemu okres tymczasowego aresztowania od dnia 29 lipca 1966 r., a grzywnę - w razie jej nieuiszczenia w terminie - zamienił na 50 dni więzienia zastępczego; 2. zmienił tenże wyrok co do oskarżonych Jana K. i Włodzimierza D. w części dotyczącej terminu odsetek od zasądzonego odszkodowania w ten sposób, że początek tego terminu ustalił na dzień 3 czerwca 1966 r. (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Rzeszowie wyrokiem z dnia 11 listopada 1966 r. skazał:1) Jana K. z mocy art. 3 § 2 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) w związku z art. 6 lit. a) cytowanej ustawy i art. 47 § 1 lit. c) k.k. na karę 5 lat więzienia i 5.000 zł grzywny z orzeczeniem utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 3 lat oraz2) Włodzimierza D. z mocy art. 3 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) i art. 47 § 1 lit. c) k.k. na karę 3 lat więzienia i 3.000 złotych grzywny z orzeczeniem utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 2 lat,przy jednoczesnym zasądzeniu, na podstawie art. 3311 § 1 k.p.k., od obu oskarżonych solidarnie na rzecz Państwowego Przedsiębiorstwa "Ruch" odszkodowania w kwocie 3.585 złotych z 8% od dnia 7 października 1966 r.,za to, że w nocy z 2 na 3 czerwca 1966 r. w W., działając wspólnie i w porozumieniu, przy czym Jan K. będąc już poprzednio karany za kradzież mienia społecznego, weszli do klubokawiarni Państwowego Przedsiębiorstwa "Ruch", gdzie Jan K., posługując się nożem, sterroryzował sprzedawczynię Alinę C., grożąc pozbawieniem jej życia, Włodzimierz D. zaś zabrał z szuflady szafy pieniądze i inne przedmioty łącznej wartości 3.585 zł, stanowiące własność wymienionej instytucji, po czym obaj związali sznurem Alinę C., zakneblowali jej usta i ze zrabowanym mieniem zbiegli.Wyrok ten prokurator zaskarżył rewizją, w której zarzucając:1) obrazę art. 3311 § 1 k.p.k. przez zasądzenie od oskarżonych solidarnie odszkodowania z ustawowymi odsetkami od daty aktu oskarżenia (7 października 1966 r.) zamiast od daty wyrządzenia szkody (3 czerwca 1966 r.);2) rażącą niewspółmierność kary do przypisanego oskarżonemu Janowi K. czynu w związku z niedostatecznym uwzględnieniem "wysokiego stopnia społecznej szkodliwości tego czynu i poprzedniej jego karalności",wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku co do obu oskarżonych przez zasądzenie odsetek (w związku z odszkodowaniem) od daty wyrządzenia szkody, tj. od dnia 3 czerwca 1966 r., oraz co do oskarżonego Jana K. przez wymierzenie mu kary znacznie surowszej.Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Ustalenia co do winy obu oskarżonych (czego zresztą strony nie kwestionują) w świetle całokształtu ujawnionego materiału sprawy nie budzą zastrzeżeń.1. Zasadny jest zarzut dotyczący przyjętego przez Sąd Wojewódzki początku terminu ustawowych odsetek w związku z zasądzeniem od oskarżonych, na podstawie art. 3311 § 1 k.p.k., odszkodowania.Początek wspomnianego terminu, jak widać z sentencji zaskarżonego wyroku, ustalił Sąd Wojewódzki na dzień 7 października 1966 r., odpowiadający dacie podpisania aktu oskarżenia. Tymczasem w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 23 stycznia 1964 r. VI KO 14/63 (OSNKW zesz. 5 z 1964 r., poz. 69), wpisanej do księgi zasad prawnych, Sąd Najwyższy jednoznacznie wyjaśnił iż "w razie zasądzenia odszkodowania na podstawie art. 3311 § 1 k.p.k. odsetki liczą się od daty wyrządzenia szkody".Oskarżeni, jak wynika z prawidłowo dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, dopuścili się zagarnięcia mienia społecznego "w nocy z 2 na 3 czerwca 1966 r.", odsetki zatem od zasądzonego w związku z tym odszkodowania pieniężnego powinny być liczone od dnia 3 czerwca 1966 r.Z przedstawionych wyżej powodów należało w odpowiedniej części zaskarżonego wyroku dokonać stosownych zmian.2. Co do drugiego zarzutu rewizji, trzeba zauważyć, co następuje.Przyjęta w zaskarżonym wyroku kwalifikacja prawna czynu oskarżonego Jana K., powołująca się mianowicie na art. 6 lit. a) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) ze względu na jego powrót do przestępstwa - nie jest prawidłowa. Przepis bowiem art. 6 wspomnianej ustawy przewiduje surowsze kary za ponowne dopuszczenie się przestępstwa określonego tylko w art. 1 § 1 (art. 6 lit. a) i w art. 2 § 1 i 2 (art. 6 lit. b) tejże ustawy. Nie może on więc mieć zastosowania w wypadku dotyczącym oskarżonego Jana K.; zresztą - co wypada też zauważyć - przepis ten nie miałby (art. 6) również praktycznego znaczenia ze względu na przewidziane w art. 3 § 2 tej ustawy wyższe sankcje karne od 5 lat więzienia i grzywny aż do kary śmierci włącznie.Dlatego też wniosek rewizji prokuratora, zmierzający do zaostrzenia kary (jak się podkreśla w jej uzasadnieniu) na podstawie przepisu art. 6 lit. a) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), nie jest słuszny (co też podzielił prokurator biorący udział w rozprawie przed Sądem Najwyższym).Oskarżony Jan K. natomiast popełnił przypisany mu czyn w warunkach recydywy określonej w art. 60 § 1 k.k., który należało w wyroku przytoczyć, a ze względu na dolny próg zagrożenia z art. 3 § 2 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r., kara, jaką należało mu wymierzyć za ten czyn przy jednoczesnym ustaleniu w sentencji wyroku faktu recydywy, powinna pozostawać w odpowiedniej relacji do ustawowego minimum zagrożenia z art. 3 § 2 cytowanej ustawy.Mając to wszystko na uwadze, a nadto nieznaczną stosunkowo wysokość zagarniętej kwoty i szczerą skruchę oskarżonego, należało dojść do wniosku, że kara 6 lat więzienia i 5.000 złotych grzywny będzie współmierna do przewinienia oskarżonego.Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.