Rw 52/85

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak. Sędziowie: płk J. Jeż (sprawozdawca), płk E. Zawiłowski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk S. Przyjemski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 1985 r. na rozprawie sprawy Roberta L., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 303 § 3 k.k. w zw. z art. 242 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (jedn. tekst: Dz. U. z 1984 r. Nr 7, poz. 31) na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 27 grudnia 1984 r.rewizji obrońcy nie uwzględnił i zaskarżony wyrok w sprawie Roberta L. utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) W złożonej rewizji obrońca oskarżonego zarzucił sądowi pierwszej instancji:- obrazę art. 303 § 3 k.k., polegającą na uznaniu, iż oskarżony odbywający służbę w nieskoszarowanym systemie 8-godzinnej pracy wyczerpał swoim czynem dyspozycję omawianego przepisu,- błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia co do okoliczności mających wpływ na wymiar kary.Podnosząc te zarzuty, autor rewizji domagał się zmiany zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia przypisanego mu czynu albo przez poprawienie kwalifikacji prawnej tego czynu - na art. 303 § 1 k.k., wydatne złagodzenie wymierzonej kary 8 miesięcy pozbawienia wolności i warunkowe zawieszenie jej wykonania lub uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Po wysłuchaniu wniosku przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej o nieuwzględnienie rewizji i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy,Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył w tej sprawe, co następuje:Rewizja obrońcy nie jest słuszna. Opierając się na użytym w treści art. 303 k.k. i ustalonym w orzecznictwie pojęciu "dzień kalendarzowy", który liczy się od godziny 0.00 do godziny 24.00, stara się ona wykazać, że oskarżony nie mógł swoim czynem wyczerpać zastosowanego w kwalifikacji prawnej przepisu, skoro pełnił on służbę w oddziale o nieskoszarowanym systemie i był tylko zobowiązany w poszczególnych dniach do 8-godzinnej pracy w charakterze tłoczarza przy produkcji elementów karoserii samochodowych oraz szkolenia (w soboty), a pozostałym czasem mógł swobodnie dysponować; nie można zatem twierdzić, że przez okres 24 godzin każdego dnia pozostawał on samowolnie poza wyznaczonym mu miejscem przebywania. Ponadto - zdaniem autora tej rewizji - należy jeszcze odliczyć niedziele, jako dni wolne od pracy, podczas których oskarżony nie był zobowiązany do przebywania w wyznaczonym mu miejscu, ale gdyby nawet przyjąć, że swoim niezgłoszeniem się do miejsca pracy i szkolenia w okresie od dnia 15 do dnia 30 października 1984 r. każdorazowo wyczerpał on pojęcie "dzień kalendarzowy", to i tak nie przekroczył wymaganego w art. 303 § 3 k.k. okresu 14 dni, gdyż pierwszy i ostatni dzień, jako nie wyczerpujące pełnego okresu owego dnia kalendarzowego, nie mogą być tutaj zaliczone.Tego rodzaju argumentacja nie jest trafna. Przede wszystkim pomija ona fakt, że określony w art. 303 k.k. czyn jest przestępstwem trwałym, a oskarżony jako junak pełniący służbę w oddziale obrony cywilnej nie pozostawał w stosunku pracy, lecz w stosunku służby z wszelkimi wynikającymi z tego konsekwencjami.Zagadnienia te były już przedmiotem rozstrzygnięć Sądu Najwyższego.Tak np. w szczególności w odniesieniu do osób pełniących służbę w jednostkach zmilitaryzowanych, które w stanie wojennym, podobnie jak obecnie junacy, za przestępstwa pozostające w związku z tą służbą ponosiły odpowiedzialność karną według przepisów odnoszących się do żołnierzy w czynnej służbie wojskowej, w uchwale pełnego składu sędziów Izby Wojskowej Sądu Najwyższego z dnia 17 września 1982 r. - U 4/82 (OSNKW 1982, z. 12, poz. 84) przyjęto, że w razie samowolnego opuszczenia miejsca służby lub pozostawania poza nim ponoszą one odpowiedzialność karną z art. 303 k.k. bez żadnego w tym względzie ograniczenia.Natomiast w wyroku Izby Wojskowej Sądu Najwyższego - Rw 364/84 z dnia 3 lipca 1984 r. (OSNKW 1985, z. 3-4, poz. 24) stwierdzono, że skoro czyn określony w art. 303 k.k. jest przestępstwem trwałym, gdyż rozpoczyna się z chwilą opuszczenia przez sprawcę miejsca służby lub pracy czy wyznaczonego rejonu przebywania i trwa do czasu powrotu w wyznaczone miejsce lub zatrzymania przez odpowiedni organ, to nie ma podstaw, aby do czasu nielegalnego pobytu poza wyznaczonym miejscem pracy lub służby junaka odbywającego służbę w obronie cywilnej odliczać dni wolne od zajęć.Przenosząc te poglądy prawne na grunt przedmiotowej sprawy Roberta L., trzeba uznać, że przez określone w art. 303 § 1 i 3 k.k. pojęcie "dzień kalendarzowy" w odniesieniu do junaka odbywającego zasadniczą służbę w oddziale obrony cywilnej w systemie nieskoszarowanym (art. 157 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL) należy rozumieć każdy dzień pracy lub szkolenia wynikającego ze służby, a nawet przewidziane przepisami przerwy między nimi.Odmienna interpretacja odpowiedzialności oskarżonego przekreślałaby ustaloną w art. 242 ust. 1 cytowanej uprzednio ustawy zasadę, że osoby odbywające zasadniczą służbę w obronie cywilnej ponoszą odpowiedzialność karną za przestępstwa popełnione w czasie tej służby według przepisów odnoszących się do żołnierzy w czynnej służbie wojskowej.Przedstawiony pogląd daje podstawę do nieuwzględnienia wniosku rewizji obrońcy w kwestii uniewinnienia oskarżonego Roberta L. (...).