I PRN 34/85

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN T. Kasiński.Sędziowie SN: E. Brzeziński, F. Rusek (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Jarosława S. przeciwko Ośrodkowi Centralnego Szkolenia Maszynistów w W. o przywrócenie do pracy na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 15 października 1984 r.:uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneNa podstawie umowy o pracę zawartej na czas nie określony wnioskodawca pracował od 1 sierpnia 1980 r. do 30 kwietnia 1984 r. w pozwanym Ośrodku Centralnego Szkolenia Maszynistów w W., początkowo w charakterze wychowawcy, a następnie powierzono mu obowiązki kierownika internatu.Wobec zajęcia budynku internatu w maju 1982 r. na inne cele i wobec braku możliwości jego odzyskania nastąpiła faktyczna likwidacja internatu. W rezultacie tego pozwany pismem z dnia 31 stycznia 1984 r. wypowiedział m.in. wnioskodawcy umowę o pracę.W dniu 7 lutego 1984 r. wnioskodawca przedstawił pozwanemu świadectwo ukończenia Studium Pedagogicznego, stwierdzając, że uzyskał kwalifikacje pedagogiczne, co powoduje - zdaniem wnioskodawcy - że należy go traktować jako nauczyciela mianowanego z mocy prawa. W tej sytuacji wystąpił do Terenowej Komisji Odwoławczej o przywrócenie do pracy ewentualnie o zmianę sposobu wypowiedzenia na tryb przewidziany dla nauczycieli mianowanych.Terenowa Komisja Odwoławcza wniosek oddaliła.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych - po rozpoznaniu odwołania wnioskodawcy - zmienił orzeczenie Terenowej Komisji Odwoławczej w ten sposób, że wypowiedzenie dokonane przez stronę pozwaną wnioskodawcy uznał za bezskuteczne. Sąd przyjął, że po zdaniu ostatniego egzaminu w Studium Pedagogicznym w dniu 16 grudnia 1983 r. wnioskodawca uzyskał kwalifikacje pedagogiczne przewidziane dla nauczyciela mianowanego. W sytuacji zaś, kiedy nauczyciel spełnia wszystkie wymagania, stosunek pracy musi być zawarty na podstawie mianowania. Ewentualne rozwiązanie umowy o pracę mogłoby nastąpić w trybie art. 20 Karty Nauczyciela.Minister Sprawiedliwości w rewizji nadzwyczajnej zarzuca zaskarżonemu wyrokowi rażące naruszenie prawa i wnosi o jego uchylenie i oddalenie odwołania wnioskodawcy. Skarżący m.in. stwierdza, że wnioskodawca nie spełnił warunków do uzyskania mianowania z mocy prawa (był zatrudniony w Ośrodku od dnia 1 sierpnia 1980 r.). Ostatecznie skarżący podnosi, że skoro internat i stanowisko w nim zajmowane przez wnioskodawcę uległy likwidacji, rozwiązanie z wnioskodawcą umowy o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia jest uzasadnione i zgodne z prawem.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna, chociaż nie zawiera pogłębionych rozważań co do ustaleń zaskarżonego wyroku i stanu prawnego, zasługuje na uwzględnienie z uwagi na stan sprawy.Na tle materiału dowodowego zebranego w sprawie i dokonanych w zaskarżonym wyroku ustaleń uzasadnione wydaje się przyjęcie, że wnioskodawca nie może być mianowany przez właściwy organ na stanowisko nauczyciela mianowanego na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 6 Karty Nauczyciela, skoro warunkiem uzyskania nominacji na tej podstawie prawnej jest możliwość zatrudnienia (po nominacji) w pełnym wymiarze zajęć na czas nie określony.W zaistniałej zaś sytuacji warunek ten nie mógł być spełniony w związku z dokonaną likwidacją internatu i stanowiska wychowawcy, które wnioskodawca w tym internacie zajmował.Rozstrzygające natomiast znaczenie w sprawie ma ustalenie, czy wnioskodawca, posiadając już wymagania kwalifikacyjne, stał się nauczycielem mianowanym z mocy prawa na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 7 Karty Nauczyciela. Wymieniony przepis stanowi, że stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje się przez mianowanie, jeżeli "bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie przez co najmniej dwa lata, w pełnym wymiarze zajęć, pracę pedagogiczną, która została pozytywnie oceniona. Jeżeli w okresie 3 lat od dnia zatrudnienia nie dopełniono obowiązku oceny pracy nauczyciela, a spełnia on pozostałe warunki wymagane do mianowania, uzyskuje mianowanie z mocy prawa".Dotychczasowe ustalenia nie dają odpowiedzi na pytanie, czy stan faktyczny i sytuacja wnioskodawcy odpowiadają warunkom określonym w przytoczonym przepisie.Przede wszystkim brak jest ustalenia, czy wnioskodawca bezpośrednio przed uzyskaniem kwalifikacji pedagogicznych wykonywał faktycznie i nieprzerwanie przez co najmniej dwa lata, w pełnym wymiarze zajęć, pracę pedagogiczną. Wymaganie to bowiem dotyczy faktycznego wykonywania zajęć, a nie samego zatrudnienia. Konieczne więc jest ustalenie, czy wobec przeznaczenia internatu w maju 1982 r. na inne cele, w powstałej w związku z tym nowej sytuacji, wnioskodawca dalej faktycznie wykonywał zajęcia wychowawcy zgodnie z wymaganiami omawianego przepisu.Wnioskodawca pracował w pozwanym Ośrodku łącznie 3 lata i 9 miesięcy, w tym od dnia wejścia w życie Karty Nauczyciela z dnia 26 sierpnia 1982 r. 2 lata i 3 miesiące. Brak jest w sprawie ustalenia, czy, zgodnie z art. 6 ust. 2 Karty, praca wnioskodawcy była w tym okresie oceniana i z jakim wynikiem, czy też takiej oceny nie dokonano i z jakich przyczyn. Ustawa przywiązuje zasadniczą wagę do dokonania oceny pracy nauczyciela w tym okresie. Zaniedbanie i niewypełnienie tego obowiązku w ciągu 3 lat od dnia zatrudnienia nauczyciela skutkuje jego mianowanie z mocy samego prawa, jeżeli spełnia on pozostałe warunki wymagane do mianowania.Omawiany przepis (pkt 7), a także art. 10 ust. 3 i art. 96 Karty wskazuje, że wszyscy nauczyciele, którzy mają wymagane kwalifikacje, mają być zatrudnieni jako nauczyciele mianowani.W tym stanie rzeczy zachodzi potrzeba stosownego uzupełnienia materiału dowodowego i dokonania koniecznych ustaleń dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a więc stwierdzenia przez sąd (pozytywnie lub negatywnie), czy wnioskodawca w czasie pracy u pozwanego stał się nauczycielem mianowanym z mocy samego prawa.Okoliczność, że wnioskodawca doręczył pozwanemu świadectwo ukończenia Studium Pedagogicznego w początkowym okresie po wypowiedzeniu mu już umowy o pracę, chociaż uprawnienia pedagogiczne uzyskał przed wypowiedzeniem, nie ma rozstrzygającego znaczenia i nie może wywrzeć ujemnych skutków prawnych dla wnioskodawcy, jeśli ostatecznie zostanie ustalone, że stał się nauczycielem mianowanym z mocy samego prawa. Wykładnia występujących tu przepisów prowadzi do uzasadnionego wniosku, że uzyskanie przez nauczyciela kontraktowego - w trakcie trwającego stosunku pracy - statusu prawnego nauczyciela mianowanego z mocy samego prawa (art. 10 ust. 2 pkt 7 Karty Nauczyciela - Dz. U. z 1982 r. Nr 3, poz. 19) powoduje bezskuteczność wypowiedzenia mu umowy o pracę dokonanego na podstawie przepisów kodeksu pracy.Z mocy ustawy bowiem nastąpiło przekształcenie dotychczasowego stosunku pracy.W takim przypadku rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem mianowanym z powodu zmian organizacyjnych, np. związanych z likwidacją internatu i stanowiska pracy w tym internacie, może nastąpić na podstawie art. 20 Karty Nauczyciela, przepisu przewidzianego dla takich sytuacji.Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 422 § 2 k.p.c.).