I PRN 170/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN Z. Świeboda (sprawozdawca). Sędziowie SN: M. Rafacz-Krzyżanowska, Z. Stypułkowska.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, W. Bryndy, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Edmunda S. przeciwko Krajowemu Centrum Niewidomych w B. o przywrócenie do pracy na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu z dnia 29 grudnia 1982 r.uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneOrzeczeniem z dnia 27.IX.1982 r. Terenowa Komisja Odwoławcza przywróciła wnioskodawcę do pracy na poprzednich warunkach pracy i płacy. Komisja ustaliła, że wnioskodawca pracował w pozwanym Centrum Kształcenia Niewidomych od dnia 1.II.1974 r. na stanowisku wychowawcy na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nie określony. Pozwane Centrum wypowiedziało mu pismem z dnia 25.V.1982 r. umowę o pracę ze skutkiem na koniec sierpnia 1982 r. dlatego, że nie wywiązywał się z zadań i obowiązków wychowawczych. Przyczyna ta - zdaniem Komisji - nie została w wyniku postępowania dowodowego potwierdzona.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu, rozpoznając sprawę na skutek odwołania strony pozwanej, wyrokiem z dnia 29.XII.1982 r. zmienił zaskarżone orzeczenie i oddalił wniosek. Sąd zajął stanowisko, że wypowiedzenie wnioskodawcy umowy o pracę było nieuzasadnione.W rewizji nadzwyczajnej Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzuca rażące naruszenie prawa, a w szczególności art. 55 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych oraz art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 3, poz. 19) i naruszenie interesu PRL.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Nie jest sporne, że wnioskodawca podlega przepisom ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 3, poz. 19), że w dniu wejścia w życie tej ustawy był nauczycielem zatrudnionym w pozwanym Centrum na podstawie mianowania do odwołania. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 22.XII.1982 r. III PZP 58/82 (OSNCP 1983 r., z. 5-6, poz. 75), nauczyciele zatrudnieni w dniu 1.II.1982 r. na podstawie mianowania do odwołania stają się nauczycielami mianowanymi w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, jeżeli spełniają odpowiednie warunki (art. 96 ust. 2 w związku z art. 10 ust. 2 pkt 7).Według art. 10 ust. 2 pkt 7 Karty Nauczyciela stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje się na podstawie mianowania, jeżeli bezpośrednio przed mianowaniem nauczyciel wykonywał nieprzerwanie przez co najmniej dwa lata w pełnym wymiarze zajęć pracę pedagogiczną, która została pozytywnie oceniona. Jeżeli w okresie 3 lat od dnia zatrudnienia nie dopełniono obowiązku oceny pracy nauczyciela, a spełnia on pozostałe warunki wymagane do mianowania, uzyskuje mianowanie z mocy prawa. Użyte w art. 96 ust. 2 Karty Nauczyciela wyrażenie, że nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie mianowania do odwołania stają się nauczycielami mianowanymi, należy rozumieć tak, że jest to równoznaczne z mianowaniem na podstawie tej ustawy. Dlatego też wystarczy, aby bezpośrednio przed wejściem w życie ustawy nauczyciel wykonywał nieprzerwanie przez co najmniej dwa lata pracę pedagogiczną, która została pozytywnie oceniona. Ten ostatni warunek nie jest potrzebny, jeżeli w okresie trzech lat nie dopełniono tego obowiązku.Nie uzależnia się zatem powyższych okoliczności od podstawy nawiązania stosunku pracy, byleby w dniu wejścia w życie Karty Nauczyciela (1.II.1982 r.) nauczyciel zatrudniony był na podstawie mianowania do odwołania.Tak więc wymieniony w art. 10 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 3, poz. 19) dwu- i trzyletni okres pracy pedagogicznej nauczyciela, wykonywanej nieprzerwanie i w pełnym wymiarze, oznacza pracę świadczoną zarówno na podstawie umowy, jak i mianowania.Wnioskodawca był zatrudniony w pozwanym Centrum od lutego 1974 r. jako wychowawca, początkowo na podstawie umowy o pracę, a od dnia 1.IX.1981 r. - na podstawie mianowania do odwołania. Z akt osobowych wnioskodawcy zdaje się wynikać, że wykonywał on w pełnym wymiarze zajęć pracę pedagogiczną przez okres wymagany w art. 10 ust. 2 pkt 7 ustawy. Jednakże wymaga to zbadania, podobnie jak i innych okoliczności, o których mowa w art. 10 ust. 2 ustawy. Gdyby się bowiem okazało, że w chwili rozwiązania stosunku pracy wnioskodawca był nauczycielem mianowanym, wówczas - przy stwierdzonym niewywiązywaniu się przez niego z obowiązków służbowych - należałoby mieć na uwadze zachowanie wymogów określonych w art. 23 ust. 5 ustawy.Z tych przyczyn i wobec rażącego naruszenia wskazanych w rewizji nadzwyczajnej przepisów prawa Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 422 § 2 k.p.c. w związku z art. 277 § 2 k.p.c.). Upływ terminu do wniesienia rewizji nadzwyczajnej nie stoi na przeszkodzie jej uwzględnieniu, jeżeli zaskarżony wyrok narusza interes PRL, wymagający szczególnej ochrony pracownika (art. 421 § 2 k.p.c.).