III PZP 58/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN S. Rejman (sprawozdawca). Sędziowie SN: Z. Stypułkowska, J. Wasilewski.SentencjaSąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, K. Soboty, w sprawie z wniosku Marii W. przeciwko Zespołowi Szkół Rolniczych w L. o przywrócenie do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie, postanowieniem z dnia 12 października 1982 r., do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"1) Czy charakter stosunku pracy nauczycieli wymienionych w art. 96 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 3, poz. 19) uzależniony jest od nieprzerwanego wykonywania pracy pedagogicznej przez okres dwóch lat bezpośrednio przed datą wejścia w życie wymienionej ustawy,2) czy korzystanie z urlopu na poratowanie zdrowia i krótkotrwałego urlopu bezpłatnego dla wykonywania prac społecznych jest równoznaczne z wykonywaniem pracy pedagogicznej w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 7 cyt. ustawy ewentualnie3) w razie negatywnej odpowiedzi na powyższe pytanie - czy nauczyciel mianowany do odwołania pod rządami ustawy z dnia 27 kwietnia 1972 r. - Karta Praw i Obowiązków Nauczyciela (Dz. U. Nr 16, poz. 114) uzyskuje mianowanie z mocy prawa na podstawie zdania drugiego pkt 7 ust. 2 art. 10 wyżej cytowanej ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r., jeżeli wykonywał pracę pedagogiczną w sumie dłużej aniżeli trzy lata, bez dokonania oceny jego pracy?"powziął następującą uchwałę:1. Nauczyciele zatrudnieni w dniu 1 lutego 1982 r. na podstawie mianowania do odwołania stają się nauczycielami mianowanymi w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 3, poz. 19), jeżeli spełniają odpowiednie warunki, a między innymi bezpośrednio przed tą datą wykonywali nieprzerwanie przez co najmniej dwa lata pracę pedagogiczną (art. 96 ust. 2 w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 7); 2. Korzystanie przez nauczyciela z płatnego urlopu dla poratowania zdrowia i urlopu bezpłatnego dla wykonywania z wyboru funkcji w organizacjach społecznych nie uważa się za przerwę w pracy w rozumieniu przepisu art. 10 ust. 2 pkt 7 cytowanej ustawy. Uzasadnienie faktyczneWnioskodawczyni domagała się przywrócenia do pracy na stanowisko nauczyciela. Twierdziła, że wypowiedzenie jej umowy o pracę jest sprzeczne z prawem. Zdaniem wnioskodawczyni jest ona nauczycielem mianowanym i dlatego wypowiedzenie jej umowy o pracę z powołaniem się na zmiany organizacyjne oraz na opuszczenie przez nią zajęć w dniu 3 maja br. jest niedopuszczalne. Strona pozwana natomiast stoi na stanowisku, że wnioskodawczyni nie jest nauczycielem mianowanym i dlatego wypowiedzenie jej umowy o pracę jest zgodne z prawem.Terenowa Komisja Odwoławcza do Spraw Pracy uznała wypowiedzenie za bezskuteczne.Z uzasadnienia orzeczenia wynika, iż Komisja uważa wnioskodawczynię za nauczyciela mianowanego, w rozumieniu art. 96 ust. 2 ustawy z dnia 26.I.1982 r. - Karta Nauczyciela, w związku z art. 10 ust. 2 tejże ustawy. Od tego orzeczenia odwołała się strona pozwana, domagając się oddalenia żądania, względnie uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W odwołaniu podniesiono raz jeszcze, że wnioskodawczyni nie jest nauczycielem mianowanym, a ponadto, że w okresie ostatnich dwóch lat nie wykonywała bez przerwy pracy pedagogicznej.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie, mając poważne wątpliwości przy rozstrzyganiu nasuwających się zagadnień prawnych, przedstawił Sądowi Najwyższemu pytanie prawne uwidocznione w sentencji uchwały.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W sprawie są niesporne następujące okoliczności. Wnioskodawczyni została w dniu 1.IX.1977 r. mianowana do odwołania nauczycielką przedmiotów zawodowych. Przez cały okres jej praca pedagogiczna nie była poddana ocenie. W tym czasie wnioskodawczyni korzystała z 9-miesięcznego płatnego urlopu dla poratowania zdrowia oraz z dwudniowego urlopu dla wykonywania z wyboru prac w organizacji społecznej. W dniu 31.V.1982 r. wypowiedziano jej umowę o pracę na dzień 31.VIII.1982 r.Dla udzielenia odpowiedzi na pytanie przedstawione Sądowi Najwyższemu konieczne jest rozważenie, kiedy w obecnym stanie prawnym nauczyciel mianowany do odwołania staje się nauczycielem mianowanym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26.I.1982 r. Karta Nauczyciela, która weszła w życie z dniem 1.II.1982 r. (art. 102). W świetle przepisu art. 96 ust. 2 nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie mianowania do odwołania stają się nauczycielami mianowanymi w rozumieniu ustawy, jeżeli spełniają warunki określone w art. 10 ust. 2. Przepis ten w pkt 7, który ma w sprawie istotne znaczenie, stanowi co następuje: Stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje się na podstawie mianowania, jeżeli "bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie przez co najmniej dwa lata, w pełnym wymiarze zajęć, pracę pedagogiczną, która została pozytywnie oceniona. Jeżeli w okresie 3 lat od dnia zatrudnienia nie dopełniono obowiązku oceny pracy nauczyciela, a spełnia on pozostałe warunki wymagane do mianowania, uzyskuje mianowanie z mocy prawa". Użyte w art. 96 ust. 2 Karty Nauczyciela wyrażenie, że nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie mianowania do odwołania stają się nauczycielami mianowanymi należy tak rozumieć, że jest to równoznaczne z mianowaniem na podstawie tej ustawy. Dlatego też wystarczy, aby bezpośrednio przed wejściem w życie ustawy nauczyciel wykonywał nieprzerwanie przez co najmniej dwa lata pracę pedagogiczną, która została pozytywnie oceniona. Ten ostatni warunek nie jest potrzebny, jeżeli w okresie 3 lat nie dopełniono tego obowiązku. I tylko tę myśl wyraża ten przepis. Pozostaje następnie do rozważenia, co należy rozumieć przez pracę nieprzerwaną. Urlop płatny dla poratowania zdrowia nie przerywa ciągłości pracy w rozumieniu omawianego przepisu. Należy podkreślić, że w świetle art. 174 § 2 k.p. urlopu bezpłatnego nie wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Nauczyciele natomiast - na podstawie przepisu art. 58 ust. 1 Karty Praw i Obowiązków Nauczyciela z 1972 r. mieli prawo do płatnego urlopu dla poratowania zdrowia, a żaden przepis nie stanowił, tak jak to ma miejsce w świetle art. 174 § 2 k.p., że w takim przypadku okresu tego nie wlicza się do okresu pracy. Odmienna wykładnia prowadziłaby do niemożliwego do zaakceptowania wniosku, że nawet krótkotrwała choroba musiałaby wywierać taki skutek, że ten okres nie zaliczałby się do okresu wykonywania pracy. Konsekwentnie to samo należałoby odnieść do urlopu, a to jest nie do przyjęcia. Także okres urlopu udzielonego do pełnienia funkcji społecznej z wyboru nie może być uznany za przerwę w pracy, skoro § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 września 1974 r. w sprawie udzielania bezpłatnych urlopów pracownikom powołanym do pełnienia z wyboru funkcji w organizacjach społecznych (Dz. U. nr 37, poz. 218) stanowi, że okres urlop bezpłatnego wlicza się pracownikowi do wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem w danym zakładzie pracy.Sąd Najwyższy podjął niniejszą uchwałę zgodnie z wnioskiem przedstawiciela Prokuratury Generalnej PRL.