VI KZP 22/85

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN J. Mikos.Sędziowie SN: J. Nóżyński (spr.), H. Szwaczkowski.Protokolant: O. Lichomska.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na posiedzeniu w sprawie Zbigniewa M., oskarżonego z art. 137 § 1 k.k., po rozpoznaniu przedstawionego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Krakowie postanowieniem z dnia 31 maja 1985 r., sygn. akt IV Kr 390/85, zagadnienia prawnego, wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy prawomocne umorzenie postępowania przygotowawczego o czyn z art. 145 § 2 i 3 k.k., stanowi stan rzeczy osądzonej w stosunku do tego samego sprawcy i tego samego czasowo oraz miejscowo czynu, skwalifikowanego następnie jako przestępstwo z art. 137 § 1 k.k.?"postanowił odmówić udzielenia odpowiedzi.Uzasadnienie faktyczneW przypadku prawomocnego umorzenia postępowania o ten sam "czasowo i miejscowo" czyn, popełniony przez tę samą osobę, kwalifikowany w początkowym stadium postępowania z art. 145 § 2 i 3 k.k., a następnie prowadzenia postępowania z art. 137 § 1 k.k. zachodzi stan rzeczy osądzonej, wyłączający możliwość kontynuowania postępowania karnego o przestępstwo z art. 137 § 1 k.k.W przedmiotowej sprawie nie zachodzi jednak taka sytuacja, gdyż przedstawiony w postanowieniu Sądu Wojewódzkiego stan sprawy nie odpowiada w całości rzeczywistemu przebiegowi przeprowadzonego w niej postępowania przygotowawczego. Tok postępowania w przedmiotowej sprawie był następujący:Dnia 17 października 1984 r. przedstawiono i ogłoszono Zbigniewowi M. zarzut popełnienia przestępstwa określonego w art. 145 § 2 i 3 k.k. Następnie wobec tego, że przeprowadzone postępowanie przygotowawcze wykazało, iż zarzucany podejrzanemu czyn wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego jedynie w art. 137 § 1 k.k., w dniu 6 grudnia 1984 r. prowadzący to postępowanie wydał postanowienie o zmianie przedstawionych zarzutów, kwalifikując w nim wspomniany czyn z art. 137 § 1 k.k. Postanowienie to zostało przedstawione podejrzanemu w tym samym dniu, o czym świadczy protokół przesłuchania podejrzanego.Treść tego postanowienia oraz następnych dokumentów sporządzonych w dniu 6 grudnia 1984 r., tj. protokół zaznajomienia podejrzanego z materiałami dochodzenia i postanowienie o zamknięciu dochodzenia, z którymi podejrzanego zapoznano, o czym świadczą złożone przez niego na tych dokumentach podpisy, wskazuje, iż wiedział on od 6 grudnia 1984 r. o tym, że aktualnie zarzucane mu jest przestępstwo z art. 137 § 1 k.k., a nie z art. 145 § 2 i 3 k.k.Wprawdzie w dniu 14 grudnia 1984 r. prokurator wydał, zresztą całkiem zbędne, postanowienie o częściowym umorzeniu postępowania, lecz z treści jego uzasadnienia wynika expressis verbis, iż chodzi tylko o to, że brak jest dowodów, by czyn podejrzanego można było zakwalifikować z art. 145 § 2 i 3 k.k. W końcowej fazie tego uzasadnienia prokurator pisze, że okoliczności sprawy dają podstawę do przyjęcia, iż podejrzany dopuścił się przestępstwa z art. 137 § 1 k.k. i że w tym zakresie skierowano przeciwko niemu akt oskarżenia do Sądu.Skoro postępowanie dostarczyło podstaw do sporządzenia aktu oskarżenia, to zgodnie z treścią art. 280 § 1 k.p.k. brak było także podstaw do wydania postanowienia nawet o częściowym - dotyczącym tylko kwalifikacji - umorzeniu postępowania. Sam fakt wydania takiego postanowienia nie może rodzić skutków prawnych, skoro w chwili jego podejmowania Zbigniew M. nie pozostawał już pod zarzutem przestępstwa określonego w art. 145 § 2 i 3 k.k., gdyż kwalifikacja ta została zmieniona postanowieniem w dniu 6 grudnia 1984 r.W chwili wydawania postanowienia o częściowym umorzeniu przeciwko Z. M. toczyło się już postępowanie karne o popełnienie przestępstwa określonego w art. 137 § 1 k.k.