VI KO 8/61

UchwałaIzba Karna1961-06-22

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie prawomocnym wyrokiem postępowania z oskarżenia publicznego w sprawie o przestępstwo ściganego z oskarżenia prywatnego, na skutek ustalenia, że oskarżony dopuścił się czynu kwalifikującego się jako przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego, a prokurator nie objął oskarżenia w trybie art. 65 § 1 k.p.k., jest sprawą osądzoną w stosunku do późniejszego wniesienia przez prokuratora przeciwko temu samemu oskarżonemu o ten sam czyn oskarżenia o przestępstwo z art. 236 § 1 k.k. na podstawie nowej opinii biegłego?
Ratio decidendi
Umorzenie postępowania toczącego się w trybie publicznoskargowym nie pozwala na wszczęcie nowego postępowania przez tego samego oskarżyciela o ten sam czyn, nawet jeśli za drugim razem oskarżyciel wskaże inną kwalifikację prawną czynu. Niezaskarżenie w terminie takiego orzeczenia umarzającego postępowanie powoduje jego prawomocność materialną w zakresie ścigania danego czynu jako przestępstwa publicznoskargowego.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Katowicach przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą możliwości ponownego wniesienia oskarżenia przez prokuratora o ten sam czyn po prawomocnym umorzeniu postępowania z oskarżenia publicznego. W pierwotnym postępowaniu stwierdzono, że czyn oskarżonego kwalifikuje się jako przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego, a prokurator nie objął oskarżenia. Następnie prokurator chciał wnieść oskarżenie o inne przestępstwo dotyczące tego samego czynu, opierając się na nowej opinii biegłego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawioną kwestię prawną, stwierdzając, że umorzenie postępowania w opisanych okolicznościach stanowi sprawę osądzoną.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes Z. Opuszyński. Sędziowie: K. Wagner (sprawozdawca), R. Kryże (współsprawozdawca). Prokurator: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Zbigniewa H. oskarżonego z art. 236 § 1 k.k., po wysłuchaniu wniosku prokuratora, uchwalił przedstawioną na podstawie art. 390 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Katowicach kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy umorzenie prawomocnym wyrokiem postępowania z oskarżenia publicznego w sprawie o przestępstwo z art. 241 k.k. na skutek ustalenia, że oskarżony dopuścił się czynu kwalifikującego się jako przestępstwo z art. 237 § 1 k.k., tj. ściganego z oskarżenia prywatnego, a prokurator nie objął oskarżenia w trybie art. 65 § 1 k.p.k., jest sprawą osądzoną w stosunku do późniejszego wniesienia przez prokuratora przeciwko temu samemu oskarżonemu o ten sam czyn oskarżenia o przestępstwo z art. 236 § 1 k.k. na podstawie nowej opinii biegłego, według której czyn oskarżonego wywołał u pokrzywdzonego wstrząs mózgu z następnym rozstrojem zdrowia i naruszeniem funkcji organizmu na okres przekraczający dni 20?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneW wypadku przedstawionym w pytaniu chodzi o ten sam czyn i ten sam tryb postępowania. Umorzenie postępowania toczącego się w trybie publicznoskargowym nie pozwala na wszczęcie nowego postępowania przez tego samego oskarżyciela o ten sam czyn, choćby za drugim razem oskarżyciel wskazał jako właściwą inną kwalifikację prawną czynu.Niezaskarżenie w terminie takiego orzeczenia umarzającego postępowanie powoduje jego prawomocność materialną w zakresie ścigania danego czynu jako przestępstwa publicznoskargowego.Orzeczenie takie mogło być we właściwym czasie uchylone jedynie w drodze rewizji nadzwyczajnej, wykazującej, że sąd niesłusznie, mimo dysponowania (jak świadczą akta) odpowiednim materiałem dowodowym i możnością ewentualnego jego uzupełnienia co do istnienia w czynie zarzucanym oskarżonemu znamion przestępstwa określonego w art. 236 § 1 k.k., dopatrzył się w czynie jego jedynie znamion przestępstwa z art. 237 k.k.Stanowisko przeciwne tutaj wyrażonemu równałoby się dopuszczeniu tzw. procesu dodatkowego, nieznanego - zdaniem Sądu Najwyższego (OSN 17/54) - polskiemu pozytywnemu karnemu prawu procesowemu.Pogląd, że oskarżenie z art. 241 i z art. 235-237 k.k. stanowi oskarżenie o ten sam czyn, wyraził już Sąd Najwyższy w orzeczeniu KO 194/52 (OSN 66/53).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 236 § 1 KKart. 390 KPKart. 241 KKart. 237 § 1 KKart. 65 § 1 KPKart. 237 KKart. 241art. 235§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.