III KR 322/85

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia C. Kraska. Sędziowie: W. Gruber (sprawozdawca), S. Pawelec.Prokurator Prokuratury Generalnej: H. Kubicki. SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 22 października 1985 r. sprawy:1) Henryka P., oskarżonego z art. 148 § 1 w zb. z art. 158 § 3 k.k. i w zw. z art. 10 § 3 k.k., 2) Błażeja K., oskarżonego z art. 158 § 3 k.k., z powodu rewizji, wniesionych przez prokuratora i obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 11 stycznia 1985 r.:1) z m i e n i ł zaskarżony wyrok w ten sposób, że:a) uchylając orzeczenie w pkt 2 o zastosowaniu ustawy o amnestii z dnia 21 lipca 1984 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 192) podwyższył orzeczoną karę pozbawienia wolności w stosunku do Henryka P. do 9 lat, a w stosunku do Błażeja K. - do 5 lat, b) na podstawie art. 49 k.k. zarządził podanie wyroku do publicznej wiadomości w prasie lokalnej, c) powództwo cywilne pozostawił bez rozpoznania w całości; 2) w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w K. wyrokiem z dnia 11 stycznia 1985 r. po rozpoznaniu sprawy Henryka P. i Błażeja K. - oskarżonych o to, że w nocy z dnia 5 na dzień 6 maja 1984 r. w miejscowości K., działając wspólnie oraz w porozumieniu i używając niebezpiecznych narzędzi w postaci sztachet, wzięli udział w pobiciu Kazimierza K. i Janusza M. w ten sposób, że Henryk P. w zamiarze pozbawienia życia uderzył Kazimierza K., który doznał obrażeń ciała w postaci: złamania podstawy i sklepienia czaszki, stłuczenia pnia mózgu i krwiaka podoponowego po stronie prawej, w następstwie których zmarł, a Błażej K. - Janusza M., który doznał otarć naskórka w okolicy nosa i brody oraz podbiegnięć krwawych w okolicy potylicy po stronie lewej, tj. jeżeli chodzi o Henryka P. - o przestępstwo określone w art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 158 § 3 k.k. i art. 10 § 2 k.k., a jeżeli chodzi o Błażeja K. - o przestępstwo określone w art. 158 § 3 k.k., uznał oskarżonych Henryka P. i Błażeja K. za winnych tego, że w nocy z dnia 5 na dzień 6 maja 1984 r. w miejscowości K., działając wspólnie oraz w porozumieniu i używając niebezpiecznych narzędzi w postaci sztachet, wzięli udział w pobiciu Kazimierza K. i Janusza M. w ten sposób, że Henryk P. uderzył Kazimierza K., który doznał obrażeń ciała w postaci: złamania podstawy i sklepienia czaszki, stłuczenia pnia mózgu i krwiaka podoponowego po stronie prawej, w następstwie których zmarł, a Błażej K. - Janusza M., który doznał otarć naskórka w okolicy nosa i brody oraz podbiegnięć krwawych w okolicy potylicy po stronie lewej, tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 158 § 3 k.k. i art. 159 k.k. w zw. z art. 10 § 2 k.k., i za to na podstawie art. 158 § 3 k.k. w zw. z art. 10 § 3 k.k. skazał oskarżonego Henryka P. na karę 6 lat pozbawienia wolności, a oskarżonego Błażeja K. - na karę 3 lat pozbawienia wolności.Na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 1984 r. o amnestii (Dz. U. Nr 36, poz. 192) wymierzoną oskarżonemu Błażejowi K. karę pozbawienia wolności złagodził o połowę, tj. do kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.Na podstawie art. 446 k.c. Sąd ten zasądził od obu oskarżonych solidarnie na rzecz Heleny i Władysława K. 100.000 zł z 8% od dnia 6 maja 1984 r., a na podstawie art. 362 § 3 k.p.k. w pozostałym zakresie powództwo cywilne pozostawił bez rozpoznania (...).Wyrok ten zaskarżył prokurator - co do Henryka P. w całości, a co do Błażeja K. w części dotyczącej orzeczenia o karze. Rewizje wnieśli także obrońcy obu oskarżonych (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Kumulatywny zbieg przepisów - art. 158 § 3 k.k. i art. 159 k.k. jest możliwy i zachodzi w każdym wypadku, w którym sprawca biorąc - z winy umyślnej - udział w pobiciu używa niebezpiecznego narzędzia, a następstwem tego pobicia jest - objęty winą nieumyślną - skutek w postaci śmierci człowieka (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1976 r. - V KR 68/76, OSNKW 1976, z. 12, poz. 143).Po dokonaniu analizy Sąd Najwyższy doszedł do wniosku, że w tym zakresie na uwzględnienie zasługuje rewizja prokuratora także w ramach ustaleń dokonanych przez Sąd Wojewódzki. Wprawdzie w zaskarżonym wyroku wymieniono okoliczności obciążające, jednakże nie znalazły one należytego wyrazu w wymiarze kary. Częstotliwość bójek i pobić pod wpływem alkoholu na wiejskich zabawach jest tak znaczna, że stanowi o istotnym zwiększeniu stopnia niebezpieczeństwa społecznego podobnych czynów. Zatargi i "rozrachunki" ich uczestników, powodujące bezpośrednie starcia i pobicia, prowadzą niejednokrotnie do obrażeń ciała, stanowią zagrożenie zdrowia i życia, są przyczyną śmierci.Szczególnie groźne są przejawy wyjątkowej brutalności i zawziętości sprawców używających niebezpiecznych narzędzi. Z tego powodu zdarzenia takie wymagają skutecznych działań karnoprewencyjnych i na sprawcach tych zdarzeń powinien spoczywać akcent stosowanych środków karnych. Dlatego też w odniesieniu do tych oskarżonych - uwzględniając całokształt okoliczności sprawy oraz indywidualne okoliczności łagodzące - Sąd Najwyższy uznał za konieczne podwyższenie orzeczonych kar pozbawienia wolności, a także orzekł o karze dodatkowej podania wyroku do publicznej wiadomości.Zróżnicowanie kar przyjęte już przez sąd pierwszej instancji znajduje uzasadnienie w znacznym stopniu brutalności oskarżonego Henryka P. Z tych też względów rewizja prokuratora w zakresie kary została uwzględniona, chociaż na podstawie nieco innych przesłanek, niż wskazano w rewizji (...).