VI KZP 34/85

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Mikos. Sędziowie: H. Kwaśny, E. Porębski (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana N., skazanego z art. 203 § 1 i art. 208 k.k. w zw. z art. 60 § 2 k.k., po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Poznaniu postanowieniem z dnia 14 sierpnia 1985 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy zakaz udzielenia warunkowego zwolnienia osobom skazanym z art. 60 § 2 i 3 k.k. dotyczy wszystkich sprawców przestępstw skazanych w warunkach recydywy wielokrotnej, czy też odnosi się do tych, którzy zostaną skazani za czyny dokonane po dniu 30 czerwca 1985 r.?"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej. Uzasadnienie faktyczneW obowiązującym ustawodawstwie karnym przepisy dotyczące warunkowego przedterminowego zwolnienia zostały umieszczone w kodeksie karnym i w kodeksie wykonawczym. W rozdziale XII kodeksu karnego zawarte zostały przepisy określające zasady warunkowego zwolnienia (m.in. merytoryczne przesłanki warunkowego zwolnienia, okres próby), natomiast w rozdziale IX kodeksu karnego wykonawczego (art. 78-81) normy ustalające tryb postępowania w tej kwestii (tj. warunkowego przedterminowego zwolnienia).Wykładnia systematyczna, a przede wszystkim rodzaj problematyki, która jest przedmiotem regulacji przepisów umieszczonych w rozdziale XII kodeksu karnego, wskazuje, że wymienione normy mają charakter karnomaterialny. Zastosowanie tych samych kryteriów do wspomnianych przepisów umieszczonych w rozdziale IX kodeksu karnego wykonawczego prowadzi do wniosku, że normy te mają przede wszystkim charakter procesowy. Uwzględniając ten niejednolity charakter przepisów dotyczących instytucji warunkowego przedterminowego zwolnienia w razie rozważania przekazanego do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, stwierdzić należy, co następuje:Artykuł 7 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej (Dz. U. Nr 23, poz. 101) wprowadził zakaz stosowania warunkowego przedterminowego zwolnienia wobec skazanych w warunkach określonych w art. 60 § 2 i 3 k.k. Wymieniona norma wyłączyła więc możliwość stosowania warunkowego przedterminowego zwolnienia wobec osób, które do dnia wejścia w życie cytowanej ustawy mogły, choć niektóre z nich tylko wyjątkowo (tj. skazani powracający wielokrotnie do przestępstwa w warunkach określonych w art. 60 § 2 i 3 k.k.), korzystać z tej formy zwolnienia.Unormowanie zawarte w art. 7 powołanej ustawy zmieniło (zawiesiło) na czas jej obowiązywania art. 91 § 3 k.k., a więc przepis karnomaterialny. Uwzględniając to należy przyjąć, że w razie konkurencji tych norm (tj. art. 7 cyt. ustawy oraz art. 91 § 3 k.k.) o tym, którą z nich stosować, decydują reguły obowiązujące w prawie karnym. W kodeksie karnym owe reguły ustala art. 2 § 1, a więc przepis, który wobec tego, że powołana ustawa nie zawiera w tym względzie odrębnych postanowień, ma także zastosowanie do umieszczonych w niej norm karnomaterialnych (art. 121 k.k.).Zgodnie z art. 2 § 1 k.k., jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy. W związku z taką treścią art. 2 § 1 k.k. podkreślić wypada, że wyraz "orzekanie", użyty w tym przepisie, ma w tym wypadku zakres szeroki i obejmuje stosowanie prawa karnego przez sąd w ogóle, a więc stosowanie wszelkich przepisów mogących mieć wpływ na sytuację sprawcy przestępstwa dopóty, dopóki wymierzonej mu kary nie odbył. Takie szerokie ujęcie ram art. 2 § 1 k.k. umożliwia stosowanie sformułowanych w nim zasad także w wypadku "orzekania" w kwestii warunkowego przedterminowego zwolnienia. Odnosząc zasady określone w art. 2 § 1 k.k. do sytuacji przedstawionej w pytaniu Sądu Wojewódzkiego, należy stwierdzić, że w rozważanym wypadku stosować należy jako "względniejszą dla sprawcy" ustawę obowiązującą poprzednio, a więc art. 91 § 3 k.k. Wynika z tego, że zakaz przewidziany w art. 7 powołanej ustawy dotyczy jedynie skazanych na karę pozbawienia wolności za przestępstwo popełnione w warunkach określonych w art. 60 § 2 i 3 k.k. po dniu 30 czerwca 1985 r.