IV KR 268/85
WyrokIzba Karna1985-12-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien orzec kary dodatkowe w postaci zakazu zajmowania stanowisk związanych z materialną odpowiedzialnością i podania wyroku do publicznej wiadomości, gdy sąd niższej instancji tego zaniechał?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał za zasadny zarzut prokuratora dotyczący nieorzeczenia kar dodatkowych. Stwierdzono, że zakaz zajmowania określonych stanowisk jest karą, której nie można zastępować środkami niemającymi charakteru represyjnego. Niestosowanie się do zakazu obwarowane jest sankcją karną, co wzmacnia zabezpieczenie interesu społecznego.Stan faktyczny
Sąd wojewódzki nie orzekł wobec oskarżonych kar dodatkowych, mimo że popełnili przestępstwa związane z zagarnięciem mienia. Prokurator wniósł rewizję, zarzucając zaniechanie orzeczenia zakazu zajmowania stanowisk związanych z materialną odpowiedzialnością oraz podania wyroku do publicznej wiadomości. Sąd Najwyższy rozpatrywał zasadność tego zarzutu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uznał za zasadny zarzut prokuratora dotyczący nieorzeczenia kar dodatkowych i tym samym uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w tym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy uznał za zasadny zawarty w rewizji prokuratora zarzut dotyczący nieorzeczenia wobec oskarżonych kar dodatkowych - zakazu zajmowania stanowisk związanych z materialną odpowiedzialnością i podania wyroku do publicznej wiadomości.I. Sąd wojewódzki wyszedł z błędnego "założenia", że jednostki gospodarki uspołecznionej nie zatrudniają na stanowiskach związanych z materialną odpowiedzialnością osób karanych za zagarnięcie mienia, bo przed ich zatrudnieniem żądają z rejestru skazanych danych o karalności.Po pierwsze - ze spraw sądowych wiadomo, że nie jest to praktyka ściśle przestrzegana.Po drugie - zakaz zajmowania określonych stanowisk jest karą i dlatego wynikająca stąd dolegliwość dla oskarżonego nie może być zastępowana środkami, które nie mają charakteru represyjnego.Po trzecie - niestosowanie się do orzeczonego przez sąd zakazu obwarowane jest w ustawie sankcją karną (art. 259 kk), co wzmacnia zabezpieczenie interesu społecznego, który powinien być rozstrzygającym kryterium stosowania art. 42 kk.Warto przy tym zwrócić uwagę na zmieniony stan prawny wynikający ze znowelizowanego art. 42 kk (ustawa z dnia 10 maja 1985 r. - art. 1 pkt 7 - Dz. U. Nr 23, poz. 100) obowiązujący od 1 lipca 1985 r. Mianowicie w wypadku ustalenia, że oskarżony "nadużył zaufania" albo okazał, że dalsze jego zajmowanie "zagraża interesowi społecznemu", sąd ma obowiązek orzec (dotychczas mógł orzec) zakaz zajmowania tego stanowiska.
Powiązane orzeczenia
- IV K 345/52 1952-12-27Czy sąd, któremu po uchyleniu wyroku sprawę przekazano do ponownego rozpoznania, może zwiększyć karę orzeczoną w uchylonym wyroku, jeżeli wyrok uchylono na żądanie oskarżonego, a przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie wysz…
- IV KK 392/25 2025-10-28Czy sąd odwoławczy, podwyższając karę jednostkową za ciąg przestępstw, zobowiązany jest do orzeczenia nowej kary łącznej, czy może utrzymać w mocy poprzednie orzeczenie o karze łącznej?
- IV KK 397/21 2021-09-15Czy wyrok nakazowy, w którym orzeczono karę ograniczenia wolności oraz karę grzywny, a także środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody, mimo istnienia wcześniejszego prawomocnego orzeczenia w przedmiocie tej sa…
- Rw 122/78 1978-04-06Czy sąd odwoławczy, zmieniając kwalifikację prawną czynu i obniżając karę, powinien uchylić orzeczenie o warunkowym zawieszeniu wykonania kary, jeśli pierwotna kara była już warunkowo zawieszona?
- VI KZP 60/65 1966-07-01Czy w nakazie karnym sąd może orzec obok kary zasadniczej również karę dodatkową, którą dane przestępstwo jest zagrożone?
Powołane przepisy
art. 259 kkart. 42 kk.art. 42 kkart. 1 pkt 7
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.