Rw 122/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk S. Wojtczak. Sędziowie: ppłk J. Jeż (sprawozdawca), kpt. T. Kacperski (sędzia s. wojsk. deleg.).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk W. Kubala.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 1978 r. na rozprawie sprawy:1) Wiesława M., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 325 § 1 i 2 k.k. w zbiegu z art. 182 § 1 k.k. z zastosowaniem art. 73 § 1, art. 74 § 1, art. 75 § 1 i art. 296 § 2 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat, 2.000 zł grzywny i degradację, oraz2) Stanisława Ł., wobec którego postępowanie karne o przestępstwo określone w art. 182 § 1 k.k. warunkowo umorzono,z powodu rewizji wzniesionej przez Prokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w N. na niekorzyść obydwóch oskarżonych od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 25 lutego 1978 r., częściowo uwzględniając rewizję prokuratora, zaskarżony wyrok w sprawie Wiesława M. zmienił przez:a) poprawienie kwalifikacji prawnej czynu z art. 325 § 1 i 2 k.k. w zbiegu z art. 182 § 1 k.k. na art. 167 § 1 k.k. w zbiegu z art. 182 § 1 k.k. i przyjęcie, że polegał on na tym, iż w dniu 27 października 1977 r. około godz. 22 w N., pełniąc służbę patrolową, jako dowódca patrolu WSW użył przemocy wobec Franciszka D., którego wbrew jego woli zmusił do określonego zachowania się w ten sposób, że bezpodstawnie zatrzymał go i doprowadził do Komisariatu MO w N., naruszył jego nietykalność cielesną przez użycie w stosunku do niego ręcznego miotacza gazu, a ponadto używając siły wepchnął go do celi aresztu, gdzie uderzył go ręką i łokciem, podległy mu zaś patrolowy Stanisław Ł. trzykrotnie uderzył zatrzymanego pałką gumową w plecy oraz po nogach,b) złagodzenie kary do 10 miesięcy aresztu wojskowego i przyjęcie za podstawę jej wymiaru przepisów art. 167 § 1 i art. 293 § 1 k.k. z jednoczesnym uchyleniem orzeczenia o warunkowym jej zawieszeniu oraz o karze grzywny,i z tymi zmianami w pozostałej części wyrok utrzymał w mocy.Nie uwzględnił natomiast rewizji prokuratora w części dotyczącej oskarżonego Stanisława Ł. i zaskarżony wyrok w jego sprawie utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Wymierzona oskarżonemu Wiesławowi M. kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania nie czyni zadość wszystkim ustawowym dyrektywom wymiaru kary. Przede wszystkim sąd pierwszej instancji w sposób nazbyt jednostronny - i tym samym wadliwy - ocenił aspekt społecznego oddziaływania kary.Niewątpliwie prawdą jest, że jeżeli mówi się o celach kary w zakresie społecznego oddziaływania, to ma się na względzie oddziaływanie na środowisko sprawy, w którym popełnione przezeń przestępstwo jest znane. Nie ulega też wątpliwości, że z tego punktu widzenia złożenie przez kolektyw środowiskowy, z którego wywodzi się sprawca, poręczenia może uzasadniać w konkretnej sprawie przekonanie, iż cele kary w zakresie społecznego oddziaływania zostaną osiągnięte bez orzekania bezwzględnego pozbawienia wolności.Rzecz jednak w tym, że wzgląd na społeczne oddziaływanie kary, stanowiący jedną z przesłanek, których istnienie - w myśl art. 73 § 2 k.k. - determinuje możliwość zastosowania wobec sprawcy instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary, należy rozumieć oraz interpretować znacznie szerzej. Społeczne oddziaływanie kary - to nie tylko odziaływanie na środowisko sprawcy, lecz również - i to na równi - na krąg osób należących do środowiska, z którego wywodzi się pokrzywdzony, na kształtowanie przekonania, że ten, kto w przestępny sposób narusza dobro pozostające pod prawnokarną ochroną, zostanie sprawiedliwie ukarany.Przyjąć więc należy, że podniesione okoliczności - mimo legitymowania się przez oskarżonego dodatnio ocenioną osobowością - przemawiają przeciwko orzeczeniu w stosunku do niego kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, nawet obostrzonej dodatkową karą degradacji i wymierzoną mu na podstawie art. 75 § 1 k.k. grzywną, tym bardziej gdy się właściwie oceni cele kary w zakresie jej społecznego odziaływania.Z prawidłowych ustaleń sądu pierwszej instancji wynika, że oskarżony Wiesław M. dopuścił się czynu wysoce społecznie szkodliwego. Zamiast - zgodnie z pkt 73 lit. e Regulaminu służby garnizonowej i wartowniczej - być wzorem zdyscyplinowania, przestrzegania zasad żołnierskiego zachowania się, taktu i rozwagi, kierował się on nie uzasadnionymi emocjami i w efekcie podjął się bezpodstawnej interwencji, stanowiącej przejaw bezprawnego, a nawet mającego brutalne zabarwienie działania. Jego czyn spotkał się z oczywiście ujemnymi reperkusjami w środowisku cywilnym. Należało w związku z tym uchylić orzeczenie o warunkowym zawieszeniu wykonania kary zasadniczej.Jeżeli idzie o rodzaj i wymiar kary zasadniczej, Sąd Najwyższy miał na względzie zmienioną w postępowaniu rewizyjnym prawną ocenę przypisanego temu oskarżonemu czynu, i z tego powodu uznał, że bardziej stosowna dla niego będzie kara aresztu wojskowego w odpowiednio do zmienionej kwalifikacji złagodzonym rozmiarze (...).