III KO 31/58
UchwałaIzba Karna1958-08-14
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd rewizyjny, orzekając w trybie kasacji, może zaostrzyć karę wymierzoną przez sąd pierwszej instancji, jeśli uzasadnienie wyroku tego sądu nie zawiera wskazania okoliczności mających wpływ na wymiar kary, w szczególności czy sąd rewizyjny jest władny uchylić orzeczenie o warunkowym zawieszeniu wykonania kary w takich warunkach?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozstrzygnął, że sąd rewizyjny może zaostrzyć karę wymierzoną przez sąd pierwszej instancji, jeśli uzasadnienie wyroku tego sądu nie spełnia wymogów formalnych dotyczących wskazania okoliczności mających wpływ na wymiar kary. W przypadku braku wskazania w uzasadnieniu przesłanek zastosowania art. 61 § 1 k.k. (warunkowe zawieszenie wykonania kary), sąd rewizyjny jest władny uchylić orzeczenie o warunkowym zawieszeniu wykonania kary, co stanowi zmianę wyroku nie tylko co do kary, ale również co do stopnia zawinienia sprawcy.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Zielonej Górze przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą możliwości zaostrzenia kary przez sąd rewizyjny w przypadku wadliwego uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji. Dotyczyło to sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji warunkowo zawiesił wykonanie kary pozbawienia wolności, nie wskazując w uzasadnieniu przesłanek zastosowania art. 61 § 1 k.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawioną kwestię prawną, uchwalając sposób jej rozwiązania.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym uchwalił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Zielonej Górze kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy Sąd Wojewódzki jako rewizyjny, może zgodnie z dyspozycją art. 388 § 2 k.p.k. zaostrzyć karę wymierzoną przez Sąd Powiatowy, jeżeli uzasadnienie wyroku tego Sądu, nie czyniąc zadość wymogom art. 339 § 2 k.p.k., nie zawiera wskazania okoliczności, które Sąd miał na względzie przy wymiarze kary, w szczególności zaś, czy Sąd Wojewódzki jest władny w takich warunkach uchylić orzeczenie o warunkowym zawieszeniu wykonania wymierzonej oskarżonemu przez Sąd Powiatowy kary pozbawienia wolności w przypadku braku wskazania w uzasadnieniu wyroku przesłanek, które pozwoliłyby na ocenę trafności zastosowania art. 61 § 1 k.k." - rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneSądy przy stosowaniu warunkowego zawieszania wykonania, kary pozbawienia wolności powinny mieć na uwadze, że przepis art. 61 k.k. może być stosowany jedynie w takich wypadkach, gdy zarówno okoliczności towarzyszące popełnieniu przestępstwa jak i zachowanie się sprawcy po popełnieniu przestępstwa, datą podstawę do słusznego przypuszczenia, że oskarżony pomimo niewykonania kary nie popełni nowego przestępstwa. (Wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w sprawie prawidłowego orzekania kar przez sądy - Zb. orz. Nr 1 z 1958 r.).Sądy, jak to wynika z powyższego, stosując warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności, mają obowiązek okoliczności powyższe rozważyć i stanowisko swoje w tym względzie należycie uzasadnić.Warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności stanowi bowiem integralną część orzeczenia o karze, - zatem uchylenie przez sąd rewizyjny skazania warunkowego poczytać należy za zmianę wyroku nie tylko co do kary, lecz również i co do stopnia zawinienia sprawcy.Dlatego też, niewskazanie przez sąd pierwszej instancji przesłanek, które doprowadziły go do przekonania, że oskarżony pomimo niewykonania kary nie popełni nowego przestępstwa i do zastosowania art. 61 § 1 k.k., - stanowi obrazę § 2 art. 339 k.p.k.Tego rodzaju obraza powoduje, - w wypadku gdy dowody ujawnione na przewodzie sądowym pierwszej instancji, bądź po uzupełnieniu przez Sąd rewizyjny przewodu sądowego zgodnie z zasadą wyrażoną w § 2 art. 389 k.p.k. pozwalają na wydanie wyroku, - zmianę wyroku co do kary przez uchylenie warunkowego jej zawieszenia, lub jej podwyższenia, w przeciwnym zaś razie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania (art. 388 § 1 k.p.k.).
Powiązane orzeczenia
- IV K 349/52 1952-09-16Czy Sąd Najwyższy, rozpoznając rewizję nadzwyczajną, może samodzielnie ocenić okoliczności faktyczne sprawy i słuszność orzeczenia o karze, w tym zasadność warunkowego zawieszenia jej wykonania?
- IV K Rn 390/1957 1957-07-25Czy Sąd Najwyższy może uchylić orzeczenie o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności na niekorzyść oskarżonego w ramach rewizji nadzwyczajnej?
- I K 53/51 1951-06-21Czy sąd rewizyjny, rozpoznając sprawę na skutek kasacji prokuratora, może orzec karę surowszą niż pierwotnie orzeczona przez sąd pierwszej instancji, jeśli kasacja dotyczyła jedynie warunkowego zawieszenia wykonania kary…
- II K 206/58 1958-10-06Czy sąd pierwszej instancji, któremu sprawę przekazano do ponownego rozpoznania po uchyleniu wyroku na skutek rewizji wniesionej na niekorzyść oskarżonego, może zwiększyć karę orzeczoną w uchylonym wyroku, a jeśli tak, t…
- KO 94/50 1950-08-05Czy niezawieszenie wykonania kary przez sąd niższy na podstawie art. 61 k.k. może stanowić podstawę rewizji jako rażąca niewspółmierność kary, oraz czy sąd rewizyjny może z urzędu zawiesić warunkowo wykonanie kary?
Powołane przepisy
art. 388 § 2 KPKart. 339 § 2 KPKart. 61 § 1 KKart. 61 KKart. 339 KPKart. 389 KPKart. 388 § 1 KPK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.